การเลือกตั้งในกัมพูชา

กัมพูชามีรัฐสภาสองสภา สมัชชาแห่งชาติมีที่นั่งอย่างน้อย 120 ที่นั่ง และปัจจุบันมีสมาชิก 125 คน ผู้มีสิทธิเลือกสมาชิกโดยตรงจากเขตเลือกตั้งหลายสมาชิกระดับจังหวัดและเมืองหลวง 25 เขต โดยใช้ระบบสัดส่วนบัญชีรายชื่อแบบปิด พรรคได้รับที่นั่งตามคะแนนเสียงที่ถูกต้องโดยใช้สูตรค่าเฉลี่ยสูงสุด สมาชิกสมัชชาแห่งชาติมีวาระห้าปี ผู้สมัครต้องมีอายุอย่างน้อย 25 ปีและเป็นพลเมืองกัมพูชาโดยกำเนิด การแก้ไขกฎหมายเลือกตั้งปี 2023 เชื่อมคุณสมบัติผู้สมัครกับการลงคะแนนในการเลือกตั้งทั่วไปสองครั้งติดต่อกันก่อนหน้า เว้นแต่มีเหตุอันสมควร วุฒิสภามี 62 ที่นั่งและมีวาระหกปี สมาชิกสภาตำบลและสังกัตเลือกสมาชิกวุฒิสภา 58 คน สมัชชาแห่งชาติเลือกสองคน และพระมหากษัตริย์แต่งตั้งสองคน เกณฑ์อายุผู้สมัครวุฒิสภาคือ 40 ปี กัมพูชาไม่มีการเลือกตั้งประธานาธิบดีโดยตรง รัฐบาลจัดตั้งหลังการประชุมเปิดสมัยของสมัชชาแห่งชาติ ขั้นตอนลงมติไว้วางใจ และการรับรองนายกรัฐมนตรีกับคณะรัฐมนตรีตามรัฐธรรมนูญ การเลือกตั้งท้องถิ่นรวมถึงการเลือกตั้งสมาชิกสภาตำบลและสังกัตโดยตรงผ่านระบบสัดส่วนบัญชีรายชื่อพรรค กัมพูชามีตำบลและสังกัต 1,652 แห่ง และวางแผนให้มีสมาชิกสภา 11,622 คนในการเลือกตั้งท้องถิ่นปี 2027 สภาเมืองหลวง จังหวัด เทศบาล อำเภอ และខណ្ឌ ใช้การเลือกตั้งทางอ้อมโดยคณะผู้เลือกซึ่งเป็นสมาชิกสภา ไม่ใช่การลงคะแนนทั่วไปโดยตรง หน่วยงานท้องถิ่นเหล่านี้จึงต่างจากสภาตำบลและสังกัตทั้งด้านผู้มีสิทธิและขั้นตอน โดยทั่วไปผู้มีสิทธิต้องเป็นพลเมืองกัมพูชา อายุอย่างน้อย 18 ปี มีชื่อในบัญชีผู้มีสิทธิฉบับทางการ และมีบัตรประจำตัวเขมร NEC ปรับปรุงและลงทะเบียนบัญชีผู้มีสิทธิทุกปี ช่วงประกาศลงทะเบียนบัญชีสำหรับการเลือกตั้งสภาตำบลและสังกัตปี 2027 คือวันที่ 7 ตุลาคมถึง 30 พฤศจิกายน 2026 และกำหนดวันลงคะแนน 6 มิถุนายน 2027 ลงทะเบียนหรือแก้ไขข้อมูลได้ที่สำนักงานตำบลหรือสังกัต หรือผ่านทีมลงทะเบียนผู้มีสิทธิประจำหมู่บ้านที่ได้รับมอบหมาย ตรวจชื่อได้ที่ voterlist.nec.gov.kh ขั้นตอนนี้มีความสำคัญเป็นพิเศษเมื่ออายุครบ 18 ปี ย้ายไปตำบลหรือสังกัตอื่น พบข้อมูลส่วนตัวหรือหน่วยลงคะแนนผิด หรือจำเป็นต้องปรับปรุงข้อมูลชีวมิติสำหรับระเบียนเก่าปี 2016 หรือ 2017 บัตรประจำตัวเขมรเป็นหลักฐานยืนยันตัวตนสำคัญ NEC ตัดหนังสือรับรองตัวตนและหนังสือรับรองข้อมูลส่วนบุคคลที่ออกโดยกรมระบุตัวตนทั่วไปของกระทรวงมหาดไทยออกจากกระบวนการปี 2026 ส่วนการใช้ในอนาคตยังอยู่ระหว่างศึกษา ไม่พบหลักฐานว่ามีค่าธรรมเนียมลงทะเบียนผู้มีสิทธิหรือเลือกตั้ง แต่อาจมีค่าใช้จ่ายแยกสำหรับเอกสารทดแทนหรือบริการธุรการอื่น NEC เผยแพร่ข้อมูลผู้มีสิทธิ ปฏิทินเลือกตั้ง รายชื่อผู้สมัคร ลำดับบัตรเลือกตั้ง และกฎการหาเสียง พรรคการเมืองและผู้สมัครลงทะเบียนผ่าน NEC ตามกฎหมายเลือกตั้งที่ใช้บังคับ ผู้แทนพรรค ผู้สังเกตการณ์ระดับชาติและนานาชาติ และนักข่าวต้องลงทะเบียนแยกตามบทบาท ในข้อมูลฐานปี 2023 มีพรรคที่ลงทะเบียนเลือกตั้งสมัชชาแห่งชาติ 18 พรรค และพรรคแสงเทียนไม่ได้รับการลงทะเบียน สหภาพยุโรปและ COMFREL รายงานข้อจำกัดที่กระทบพื้นที่ทางการเมืองและพลเมือง รายงานเหล่านี้เกี่ยวกับสภาพแวดล้อมในทางปฏิบัติและความเสี่ยงด้านการเข้าถึง ไม่ใช่ระบบเลือกตั้งทางการที่แตกต่างออกไป ที่หน่วยเลือกตั้ง การจัดหน่วยอิงบัญชีผู้มีสิทธิฉบับทางการ ผู้มีสิทธิแสดงบัตรประจำตัวเขมร ตรวจชื่อในบัญชี ยืนยันว่าไม่มีการบันทึกการลงคะแนนก่อนหน้า และตรวจนิ้ว โดยปกติเปิดลงคะแนนเวลา 7:00 ผู้มีสิทธิทำเครื่องหมายในบัตรคนเดียวในคูหาและหย่อนลงหีบ โดยรักษาความลับของบัตร ผู้แทนพรรคและผู้สังเกตการณ์ติดตามกระบวนการได้ ขั้นตอน NEC กำหนดให้ผู้เกี่ยวข้องและผู้สังเกตการณ์ลงทะเบียน ส่วนแนวทางช่วยเหลือคนพิการยังอยู่ระหว่างปรึกษาในปี 2026 และควรตรวจข้อกำหนดฉบับสุดท้าย คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้งนับคะแนนต่อสาธารณะและกรอกแบบฟอร์มกับบันทึกการประชุม จากนั้น NEC รวมผลบัตรเลือกตั้ง ผลเบื้องต้นอาจมีข้อร้องเรียนและคัดค้าน ซึ่ง NEC วินิจฉัยผ่านการไต่สวนสาธารณะ อุทธรณ์ต่อสภารัฐธรรมนูญได้ตามกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้งสมาชิกสมัชชาแห่งชาติ และ NEC สั่งเลือกตั้งใหม่ได้ ผลจะเป็นทางการหลังแก้ข้อร้องเรียนและจัดการเลือกตั้งใหม่ที่จำเป็นแล้ว เก็บบัตรเลือกตั้งสมัชชาแห่งชาติหกปี และบัตรเลือกตั้งตำบลหรือสังกัตสามปี จากนั้นทำลายอย่างเปิดเผยโดยมีฝ่ายที่เกี่ยวข้องร่วมกระบวนการ ในการเลือกตั้งสมัชชาแห่งชาติปี 2023 พรรคประชาชนกัมพูชาชนะ 120 ที่นั่ง และ FUNCINPEC ชนะห้าที่นั่ง