ទីផ្សារការងារនៅកម្ពុជា

ទីផ្សារការងារកម្ពុជាមានអ្នកមានការងារធ្វើអាយុ ១៥–៦៤ ឆ្នាំប្រហែល ៩.២៩៧ លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣។ កម្លាំងពលកម្មមានប្រហែល ៩.៣៦២ លាននាក់ ហើយអត្រាចូលរួមគឺ ៨៤.២% ដោយស្ត្រី ៧៩.៥% និងបុរស ៨៩.១%។ តួលេខទាំងនេះវាស់ការចូលរួមក្នុងការងារនិងការស្វែងរកការងារ មិនមែនតែការងារផ្លូវការទេ។ អត្រាអត់ការងារគឺ ០.៧% ប៉ុន្តែអត្រាទាបមិនមានន័យថាការងារទាំងអស់ផ្តល់ប្រាក់ចំណូលស្ថិរភាព ការការពារតាមច្បាប់ ឬម៉ោងគ្រប់គ្រាន់ទេ។ ការងារបែងចែកជាស្ថានភាពជាច្រើន។ និយោជិតមានប្រាក់ឈ្នួលមានចំនួន ៥១.៤% នៃអ្នកមានការងារ អ្នកធ្វើការដោយខ្លួនឯងនិងអ្នកធ្វើការលើគណនីខ្លួនឯងផ្សេងទៀត ៣៤.៨% កម្មករគ្រួសារមិនទទួលប្រាក់ឈ្នួល ១៣.៦% និងនិយោជក ០.១%។ តួលេខស្ថានភាពការងារមិនបង្ហាញដោយខ្លួនឯងថាការងារផ្លូវការឬក្រៅប្រព័ន្ធទេ។ និយោជិតផ្លូវការដែលបានចុះបញ្ជីត្រូវបានកត់ត្រាក្នុងប្រព័ន្ធការងារផ្លូវការ ខណៈកម្មករជាច្រើនផ្សេងទៀតនៅក្រៅប្រភេទនោះ ទោះបីពួកគេរកប្រាក់ចំណូលក៏ដោយ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ កសិកម្មមានកម្មករ ៣៣.៤% ឧស្សាហកម្ម ២៦.៧% និងសេវាកម្ម ៣៩.៩%។ ចំណែកការងារកសិកម្មបានថយចុះចាប់ពីឆ្នាំ ២០០៩ ខណៈឧស្សាហកម្មនិងសេវាកម្មកើនឡើង។ កសិកម្មនៅតែសំខាន់ជាពិសេសនៅជនបទ។ រចនាសម្ព័ន្ធការងារភ្នំពេញផ្អែកជាចម្បងលើសេវាកម្ម ដោយសេវាកម្មមាន ៧៤.០% ឧស្សាហកម្ម ២៤.៨% និងកសិកម្ម ១.២%។ នៅទីក្រុងផ្សេងៗ ចំណែកគឺ ៤៧.០% ៣៤.១% និង ១៨.៩%។ នៅតំបន់ជនបទផ្សេងៗ គឺ ២៧.៩% ២៤.០% និង ៤៨.១%។ ការប្រមូលផ្តុំនេះមានន័យថា ការស្វែងរកការងារនៅភ្នំពេញអាចផ្តល់មុខតំណែងសេវាកម្មច្រើនជាង ខណៈជនបទមានការងារកសិកម្មច្រើន និងឱកាសឧស្សាហកម្មមួយចំនួន។ គុណវុឌ្ឍិមានចាប់ពីការអប់រំទូទៅនិងការរៀននៅកន្លែងធ្វើការ ដល់ការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសនិងវិជ្ជាជីវៈ។ ក្នុងកម្លាំងពលកម្មអាយុ ១៥–៦៤ ឆ្នាំ ៣៤.៦% មិនបានរៀនឬរៀនមិនពេញលេញ ៣១.១% បញ្ចប់បឋមសិក្សា ១៦.២% អនុវិទ្យាល័យ ៩.២% វិទ្យាល័យ និង ៨.៨% ក្រោយមធ្យមសិក្សា។ ក្របខណ្ឌគុណវុឌ្ឍិកម្ពុជាដែល MLVT ប្រើ ភ្ជាប់អ្នកគ្រប់គ្រង វិស្វករ និងអ្នកជំនាញផ្សេងៗជាទូទៅនឹងបរិញ្ញាបត្រឬខ្ពស់ជាងនេះ អ្នកបច្ចេកទេសនឹងសញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ឬសញ្ញាបត្ររង កម្មករជំនាញនិងប្រតិបត្តិករនឹងវិញ្ញាបនបត្របច្ចេកទេសនិងវិជ្ជាជីវៈ និងការងារមូលដ្ឋាននឹងការអប់រំមូលដ្ឋាន។ លទ្ធភាពចូលបានពិតប្រាកដនៅតែអាស្រ័យលើមុខរបរ និយោជក បទពិសោធន៍ និងជំនាញដែលអាចបង្ហាញបាន។ ប្រាក់ចំណូលខុសគ្នាច្រើនតាមទីតាំង មុខរបរ និងគុណវុឌ្ឍិ។ ការស្ទង់មតិគ្រួសារឆ្នាំ ២០២៣ កត់ត្រាប្រាក់ចំណូលគ្រួសារប្រចាំខែជាមធ្យមពីប្រាក់ឈ្នួលនិងប្រាក់ខែប្រហែល ១.៣៥៣ លានរៀលទូទាំងប្រទេស ២.០៧៩ លានរៀលនៅភ្នំពេញ ១.៥៩៦ លានរៀលនៅទីក្រុងផ្សេងៗ និង ១.០៩២ លានរៀលនៅជនបទ។ ទាំងនេះជាចំនួនគ្រួសារ មិនមែនប្រាក់ឈ្នួលបុគ្គលដែលធានាទេ។ ទស្សនវិស័យការងារឆ្នាំ ២០២៤ របស់ MLVT រាយមធ្យមភាគមុខតំណែងដូចជា អ្នកគ្រប់គ្រងសេវាសុខភាព ២,១៥០ ដុល្លារ អ្នកប្រកបវិជ្ជាជីវៈវេជ្ជសាស្ត្រឯកទេស ១,៦៨២ ដុល្លារ អ្នកគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុ ១,២៣៦ ដុល្លារ និងវិស្វករសំណង់ស៊ីវិល ៦២១ ដុល្លារ។ តួលេខទាំងនេះជាមធ្យមតាមមុខរបរ ហើយអត្ថប្រយោជន៍អាចដាច់ដោយឡែក។ កម្ពុជាមានប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាតាមច្បាប់ ដែលពាក់ព័ន្ធជាពិសេសនឹងវិស័យកាត់ដេរ ស្បែកជើង និងសម្ភារៈធ្វើដំណើរ ប៉ុន្តែភស្តុតាងដែលមានមិនបង្កើតចំនួនអប្បបរមាសកលដែលអាចទុកចិត្តបានសម្រាប់គ្រប់វិស័យទេ។ NEA ផ្តល់ការផ្គូផ្គងការងារសាធារណៈតាមមជ្ឈមណ្ឌលការងារខេត្តនិងរាជធានី ១៣ ពិព័រណ៍ការងារ និងបណ្តាញអនឡាញ រួមទាំង careerfair.nea.gov.kh។ កម្មករក៏អាចដាក់ពាក្យផ្ទាល់ ប្រើបណ្តាញសាលាឬបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ឬទាក់ទងភ្នាក់ងារជ្រើសរើសឯកជនដែលមានអាជ្ញាប័ណ្ណ។ ការផ្គូផ្គងពិតប្រាកដអាស្រ័យលើទីតាំង ភាសា គុណវុឌ្ឍិ និងបទពិសោធន៍។ ទស្សនវិស័យការងាររបស់ MLVT ប្រើទិន្នន័យ NEA និងព័ត៌មានពីក្រុមហ៊ុន ៥៧៧។ ប្រព័ន្ធព័ត៌មានទីផ្សារការងារគាំទ្រទិន្នន័យក្រុមហ៊ុននិងទីផ្សារការងារ ខណៈអធិការការងារទទួលបន្ទុកច្បាប់ការងារ លក្ខខណ្ឌការងារ និងសុវត្ថិភាពវិជ្ជាជីវៈ។ NSSF គាំទ្រការគាំពារសង្គមក្នុងប្រព័ន្ធផ្លូវការ។ គួរពិនិត្យសិទ្ធិផ្លូវការតាមស្ថានភាពកម្មករនិងនិយោជក។ ការព្យាករណ៍ឆ្នាំ ២០២៦ របស់ក្រសួងប៉ាន់ប្រមាណការងារសរុបប្រហែល ១១.២ លាន និងការងារថ្មីប្រហែល ៤៤៥,០០០។ ឧស្សាហកម្មអាចបង្កើតការងារថ្មីរហូតដល់ ២៨៥,០០០ រួមទាំងផលិតសម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង សម្ភារៈធ្វើដំណើរ ការផលិតផ្សេងទៀត អាហារនិងភេសជ្ជៈ សំណង់ ដឹកជញ្ជូន និងឃ្លាំង។ កន្លែងស្នាក់នៅនិងភោជនីយដ្ឋានក៏ត្រូវបានរំពឹងថានឹងពង្រីក។ តម្រូវការដែលបានព្យាករណ៍ខ្ពស់បំផុតគឺកម្មករជំនាញនិងប្រតិបត្តិករម៉ាស៊ីន បន្ទាប់មកបុគ្គលិកការិយាល័យ កម្មករសេវាកម្មនិងលក់ កម្មករមូលដ្ឋាន អ្នកបច្ចេកទេស និងអ្នកគ្រប់គ្រង វិស្វករ និងអ្នកជំនាញ។ តម្រូវការក៏កំពុងកើនឡើងសម្រាប់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល វិទ្យាសាស្ត្រទិន្នន័យ កម្មវិធីបញ្ញាសិប្បនិម្មិតជំនាន់ថ្មី ជំនាញរថយន្តនិងអេឡិចត្រូនិក ស្វ័យប្រវត្តិកម្ម ថាមពល ការគិតវិភាគ និងភាពបត់បែន។ ទាំងនេះជាការព្យាករណ៍ មិនមែនលទ្ធផលដែលបានវាស់វែងទេ ហើយមិនគួរចាត់ទុកថាជាការធានាថាមានការងារទំនេរឡើយ។ និយោជិតផ្លូវការដែលបានចុះបញ្ជីមានចំនួន ២,២១៧,៥២៥ នាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ កើន ២២% ពីឆ្នាំ ២០២៤។ ផលិតកម្មសម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងសម្ភារៈធ្វើដំណើរមាន ១,១៣៤,០៩១ នាក់ ហើយវិស័យមិនមែនកាត់ដេរបន្ថែមប្រហែល ១៩១,៤៣៣ នាក់។ ការងារផ្លូវការអាចពង្រីកការទទួលបានការការពារតាមច្បាប់និងការគាំពារសង្គម ប៉ុន្តែតួលេខទាំងនេះមិនតំណាងទីផ្សារការងារទាំងមូលទេ ព្រោះកម្មករជាច្រើនធ្វើការដោយខ្លួនឯង ជាកម្មករគ្រួសារ ឬធ្វើការក្រៅប្រព័ន្ធ។ កម្មករកម្ពុជាក៏ប្រើផ្លូវជ្រើសរើសអន្តរជាតិទៅថៃ សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ ម៉ាឡេស៊ី ជប៉ុន និងសិង្ហបុរី។ ផ្លូវធម្មតាពាក់ព័ន្ធនឹង MLVT និងភ្នាក់ងារជ្រើសរើសឯកជនមានអាជ្ញាប័ណ្ណតាមអនុក្រឹត្យលេខ ១៩០ ដោយមានព័ត៌មានជាមុន កិច្ចសន្យា ការរៀបចំមុនចេញដំណើរ និងវិញ្ញាបនបត្រ។ ថ្លៃជ្រើសរើស ការធ្វើចំណាកស្រុកមិនទៀងទាត់ ការអនុវត្តខ្សោយ ពលកម្មដោយបង្ខំ និងចន្លោះការការពារ នៅតែជាហានិភ័យ ជាពិសេសការងារនេសាទនិងអាហារសមុទ្រ។ កម្មករត្រឡប់ពីថៃអាចត្រូវការការទទួលស្គាល់ជំនាញនិងការផ្គូផ្គងការងារឡើងវិញ។ កម្មវិធីដែលក្រសួងនិងដៃគូពិភាក្សាផ្តោតលើកែច្នៃកសិកម្ម ឧស្សាហកម្មស្រាល សេវាកម្ម និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈនៅខេត្តព្រំដែន។ កុមារអាយុ ៥–១៧ ឆ្នាំដែលចូលរួមក្នុងការងារ មានចំនួន ១១.៩% តាមសូចនាករជាតិដែលមាន ហើយនេះក៏បង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃការទទួលបានការងារសមរម្យនិងការការពារ។