ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនៅកម្ពុជា

ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយកម្ពុជាមានបីស្រទាប់ដែលភ្ជាប់គ្នា។ ស្រទាប់ផ្លូវការរួមមានសារព័ត៌មាន ការផ្សាយ ទូរគមនាគមន៍ និងសេវាស្ទ្រីមដែលមានអាជ្ញាបណ្ណ។ ស្រទាប់មិនផ្លូវការរួមមានការបណ្តុះបណ្តាលចំណេះដឹងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងព័ត៌មានឌីជីថល ការអប់រំជំនាញជីវិតនៅសាលា និងការកសាងសមត្ថភាពអ្នកសារព័ត៌មាន។ ស្រទាប់ក្រៅផ្លូវការរួមមានការបោះពុម្ពផ្សាយតាមបណ្តាញសង្គម សកម្មភាពអ្នកបង្កើតមាតិកា ការផ្សាយបន្តផ្ទាល់ ពាណិជ្ជកម្ម និងការចែករំលែកព័ត៌មាន។ ស្រទាប់ទាំងនេះត្រួតគ្នា ប៉ុន្តែអានុភាពផ្លូវច្បាប់ ស្ថាប័នទទួលខុសត្រូវ និងលក្ខខណ្ឌទទួលសេវាខុសគ្នា។ ក្រសួងព័ត៌មាន (MoI) មើលការខុសត្រូវលើសកម្មភាពសារព័ត៌មាន ការផ្សាយ ការចុះបញ្ជី និងផ្តល់អាជ្ញាបណ្ណប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងអត្តសញ្ញាណអ្នកសារព័ត៌មាន។ ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ (MPTC) ទទួលបន្ទុកទូរគមនាគមន៍ និងគោលនយោបាយឌីជីថល ចេញសេចក្តីជូនដំណឹងសាធារណៈអំពីព័ត៌មានមិនពិត និងសម្របសម្រួលផ្នែកខ្លះនៃការការពារកុមារតាមអនឡាញ។ និយ័តករទូរគមនាគមន៍កម្ពុជា (TRC) ដោះស្រាយជាមួយអ្នកផ្តល់សេវាអ៊ីនធឺណិត សេវាទូរស័ព្ទចល័ត និងអ៊ីនធឺណិត អាជ្ញាបណ្ណប្រេកង់វិទ្យុ ពាក្យបណ្តឹង និងទិន្នន័យទូរគមនាគមន៍។ ក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ (MoCFA) ផ្តល់សេវាចុះបញ្ជីសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ។ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា (MoEYS) គាំទ្រចំណេះដឹងឌីជីថល និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនៅសាលា។ នៅខែមេសា ឆ្នាំ 2025 កម្ពុជាមានអាជ្ញាបណ្ណអ្នកផ្តល់សេវាអ៊ីនធឺណិត 39 ក្រុមហ៊ុនទូរស័ព្ទចល័ត 4 និងអាជ្ញាបណ្ណទូរគមនាគមន៍ 69។ អ៊ីនធឺណិតតាមទូរស័ព្ទ និងស្មាតហ្វូនជាមធ្យោបាយសំខាន់ក្នុងការចូលប្រើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ តួលេខខែមេសា ឆ្នាំ 2025 ដែលមានការជាវទូរស័ព្ទចល័ត 20,697,933 និងការជាវអ៊ីនធឺណិត 19,620,937 ជាចំនួនការជាវ មិនមែនចំនួនមនុស្សតែមួយគត់ទេ។ អត្រាជ្រៀតចូលអ៊ីនធឺណិតត្រូវបានកត់ត្រា 111.62% អត្រាជ្រៀតចូលទូរស័ព្ទចល័ត 117.75% និងការប្រើអ៊ីនធឺណិតរបស់បុគ្គល 68.48%។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយមានជាភាសាខ្មែរ អង់គ្លេស បារាំង ចិន និងវៀតណាម អាស្រ័យលើសេវា និងអ្នកបោះពុម្ពផ្សាយ។ ដែន .KH អាចគាំទ្រវត្តមានឌីជីថលកម្ពុជា ប៉ុន្តែដែននេះមិនបញ្ជាក់គុណភាពនិពន្ធ ការអនុញ្ញាតតាមច្បាប់ ឬការបោសសម្អាតសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធទេ។ សារព័ត៌មានរួមមានកាសែត និងស្ថាប័នអនឡាញ វិទ្យុ និងទូរទស្សន៍។ ច្បាប់សារព័ត៌មានការពារមុខងារសារព័ត៌មានដូចជាប្រភពសម្ងាត់ និងផ្តល់ការការពារពីការត្រួតពិនិត្យមុនផ្សាយ ខណៈសេរីភាពបញ្ចេញមតិនៅតែស្ថិតក្រោមសិទ្ធិរបស់អ្នកដទៃ ប្រពៃណីល្អ សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និងសន្តិសុខជាតិតាមមាត្រា 41 នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ការចុះបញ្ជីសារព័ត៌មាន លក្ខខណ្ឌអាជ្ញាបណ្ណ ថ្លៃ និងរយៈពេលដំណើរការអាស្រ័យលើនីតិវិធីបច្ចុប្បន្នរបស់ MoI; កម្ពុជាមិនមានតម្លៃ ឬកាលកំណត់ចូលប្រើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជាសកលតែមួយទេ។ ការផ្សាយតាមដី ខ្សែកាប ផ្កាយរណប ឬអ៊ីនធឺណិតអាចត្រូវការការអនុញ្ញាតពី MoI អាជ្ញាបណ្ណប្រេកង់ ឬទូរគមនាគមន៍របស់ TRC និងការអនុញ្ញាតឱ្យផ្សាយបន្ត ឬផលិតសម្ភារៈដែលមានការការពារឡើងវិញ។ សេវាស្ទ្រីមមានការបង្កើតឡើង ប៉ុន្តែបែកខ្ញែក។ កម្មវិធីផ្លូវការ MoINFO និងសេវាឯកជនដូចជា TV360 ដែលកាន់អាជ្ញាបណ្ណ MoI លេខ 041 ចុះថ្ងៃទី 28 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 2023 បង្ហាញគំរូវេទិកាផ្សេងៗ។ ថ្លៃជាវ ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ការប្រើទិន្នន័យ និងតម្រូវការឧបករណ៍ប្រែប្រួលតាមអ្នកផ្តល់សេវា។ មិនមានភស្តុតាងថាកម្ពុជាមានសិទ្ធិទទួលប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសេវាសាធារណៈជាសកល ឬប្រព័ន្ធចូលប្រើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរួមតែមួយទេ ដូច្នេះការចូលប្រើជាទូទៅអាស្រ័យលើអ្នកផ្តល់សេវា ឧបករណ៍ ការភ្ជាប់ទិន្នន័យ និងវេទិកាដែលបានជ្រើស។ Facebook, TikTok, YouTube, Telegram និង Instagram ជាបណ្តាញទូទៅសម្រាប់ការបោះពុម្ពផ្សាយផ្ទាល់ខ្លួន ការចែករំលែកព័ត៌មាន ពាណិជ្ជកម្ម និងការផ្សាយបន្តផ្ទាល់។ ច្បាប់វេទិកាអនុវត្តជាមួយច្បាប់កម្ពុជា។ គ្មានស្ថាប័នជាតិតែមួយគ្រប់គ្រងសេវាបណ្តាញសង្គមទាំងអស់ទេ ទោះបី MPTC, TRC និងស្ថាប័នផ្សេងទៀតអាចអនុវត្តភារកិច្ចក្នុងវិស័យរៀងៗខ្លួនក៏ដោយ។ ដូច្នេះ ការបង្ហោះជាសាធារណៈអាចបង្កផលវិបាកទាក់ទងនឹងភាពឯកជន សិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ បរិហារកេរ្តិ៍ សុវត្ថិភាព ឬការអនុវត្តច្បាប់គណនី ទោះបីមិនពាក់ព័ន្ធនឹងបន្ទប់ព័ត៌មានប្រពៃណីក៏ដោយ។ ការចូលវិជ្ជាជីវៈសារព័ត៌មានអាចធ្វើតាមអង្គភាពសារព័ត៌មាន សមាគមវិជ្ជាជីវៈ សាកលវិទ្យាល័យ ឬកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាល។ មិនមានភស្តុតាងអំពីគុណវុឌ្ឍិអ្នកសារព័ត៌មានជាតិដែលតម្រូវជាកាតព្វកិច្ចតែមួយទេ។ UNESCO និងនាយកដ្ឋានប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសារគមនាគមន៍គាំទ្រការកសាងសមត្ថភាព ហើយអាវអ្នកសារព័ត៌មានចំនួន 3,300 ត្រូវបានចែកជូនអ្នកសារព័ត៌មានដែលបានចុះបញ្ជីនៅឆ្នាំ 2025។ ការធ្វើផែនទីមួយដែលបានយោងរបស់ UNESCO រកឃើញថាស្ត្រីមាន 9.4% នៃកម្លាំងការងារអ្នកសារព័ត៌មាន។ អ្នកសារព័ត៌មាន និងអ្នកបង្កើតមាតិកាអាចប្រឈមការយាយីតាមអនឡាញ ឬក្រៅបណ្តាញ ការរើសអើង ការបំភិតបំភ័យ និងហានិភ័យនិទណ្ឌភាព; ចំណាត់ថ្នាក់ឆ្នាំ 2025 របស់ Reporters Without Borders ដាក់កម្ពុជាលេខ 161 ក្នុងចំណោមប្រទេស 180 ក្នុងប្រភេទធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំង។ ការបណ្តុះបណ្តាលចំណេះដឹងផ្នែកឌីជីថល ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងព័ត៌មាន អភិវឌ្ឍសមត្ថភាពក្នុងការចូលប្រើ វាយតម្លៃ បង្កើត និងប្រើប្រាស់មាតិកាដោយសុវត្ថិភាព ទទួលខុសត្រូវ និងប្រកបដោយសីលធម៌។ ក្របខណ្ឌ DMIL របស់កម្ពុជាត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើដោយ MPTC និង UNESCO នៅឆ្នាំ 2024 ដោយមានការសន្ទនានៅសាកលវិទ្យាល័យ និងជាមួយយុវជន វេទិកាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងសកម្មភាពផ្លូវការ និងមិនផ្លូវការផ្សេងទៀតគាំទ្រការចូលរួម។ ក្នុងក្របខណ្ឌច្បាប់ដែលបានពិនិត្យ មិនមានច្បាប់ស្តីពីសិទ្ធិទទួលព័ត៌មានដាច់ដោយឡែកដែលបានអនុម័ត និងបញ្ជាក់នោះទេ ដូច្នេះសំណើច្បាប់ព្រាងមិនគួរត្រូវចាត់ទុកជាសិទ្ធិដែលកំពុងអនុវត្តទេ។ យុវជនប្រឈមហានិភ័យតាមអនឡាញជាក់លាក់។ កុមារអាយុ 12–17 ឆ្នាំជាង 80% ប្រើអ៊ីនធឺណិត ហើយប្រជាជនប្រហែលបីភាគបួនសកម្មលើបណ្តាញសង្គមនៅឆ្នាំ 2025។ ក្មេងជំទង់ប្រើអ៊ីនធឺណិតអាយុ 12–17 ឆ្នាំប្រហែល 11% បានជួបការកេងប្រវ័ញ្ច និងរំលោភបំពានផ្លូវភេទលើកុមារតាមអនឡាញ (OCSEA) ប៉ាន់ស្មានប្រហែល 160,000 នាក់។ ហានិភ័យរួមមានការគំរាមទារប្រាក់ជាថ្នូរនឹងរូបភាពផ្លូវភេទ មតិយោបល់ ឬរូបភាពផ្លូវភេទដែលមិនចង់បាន ការឆបោក ការលួចចូលគណនី ការបាត់បង់ភាពឯកជន និងការបៀតបៀនតាមអ៊ីនធឺណិត។ គោលការណ៍ណែនាំកម្ពុជាសម្រាប់ការការពារកុមារតាមអនឡាញ សៀវភៅណែនាំសុវត្ថិភាពអនឡាញរបស់ MoEYS និង UNICEF និងការគាំទ្រពីក្រុមប្រឹក្សាជាតិកម្ពុជាដើម្បីកុមារ និងអង្គការដៃគូ ផ្តល់ក្របខណ្ឌបង្ការ និងឆ្លើយតប។ UNICEF យោង APLE ជាជម្រើសរាយការណ៍ និងគាំទ្រដោយអនាមិក ឥតគិតថ្លៃ។ ការកំណត់ភាពឯកជន ការទប់ស្កាត់ ការរាយការណ៍ទៅវេទិកា និងការសុំជំនួយពីមនុស្សពេញវ័យដែលទុកចិត្តបាន ជាវិធានការការពារជាក់ស្តែង។ សិទ្ធិអ្នកនិពន្ធកើតមានដោយស្វ័យប្រវត្តិសម្រាប់ស្នាដៃដែលទទួលការការពារ។ ការតម្កល់ ឬចុះបញ្ជីនៅ MoCFA ជាការស្ម័គ្រចិត្ត ហើយអាចជួយកត់ត្រាភាពជាអ្នកនិពន្ធ។ អ្នកនិពន្ធ អ្នកសម្តែង អ្នកផលិតវីដេអូ និងអ្នកផ្សាយអាចគ្រប់គ្រងការផលិតឡើងវិញ ការផ្សាយបន្ត និងការទំនាក់ទំនងជាសាធារណៈ។ ផ្នែកព័ត៌មានខ្លីៗ ការដកស្រង់ ការស្រាវជ្រាវ និងការអប់រំអាចស្ថិតក្នុងករណីលើកលែង ប៉ុន្តែករណីលើកលែងអាស្រ័យលើការប្រើប្រាស់ ហើយមិនបង្កើតសិទ្ធិទូទៅក្នុងការចម្លងស្នាដៃទាំងមូលទេ។ ការផ្សាយ ឬផលិតឡើងវិញដោយគ្មានការអនុញ្ញាតអាចនាំឱ្យមានដំណោះស្រាយរដ្ឋប្បវេណី ឬព្រហ្មទណ្ឌ រួមទាំងទោសដែលបានយោងពី 1 ទៅ 3 ខែ និងប្រាក់ពិន័យ 1,000,000 ទៅ 10,000,000 រៀល ចំពោះការរំលោភជាក់លាក់។ អ្នកបោះពុម្ពផ្សាយគួរពិនិត្យម្ចាស់សិទ្ធិ ការអនុញ្ញាត ការដាក់ប្រភព និងករណីលើកលែងដែលអនុវត្ត មុនប្រើរូបថត ការថតសំឡេង វីដេអូ អត្ថបទ ឬការផ្សាយរបស់អ្នកដទៃ។