Trường học tại Campuchia

Giáo dục mầm non thường dành cho trẻ 3–5 tuổi, thông qua chương trình của nhà nước, dựa vào cộng đồng, tư nhân, tại nhà hoặc nhà trẻ tại nhà máy. Giáo dục này không bắt buộc nhưng giúp trẻ chuẩn bị vào lớp 1. Trẻ thường bắt đầu lớp 1 ở tuổi sáu hoặc khi được ít nhất 70 tháng tuổi vào đầu năm học. Cha mẹ hoặc người giám hộ chịu trách nhiệm cho trẻ đi học từ sáu tuổi và hỗ trợ việc học. Tiểu học gồm lớp 1–6, trung học cơ sở gồm lớp 7–9 và trung học phổ thông gồm lớp 10–12. Lớp 1–9 là giáo dục cơ bản. Trẻ thường chuyển từ giáo dục mầm non lên lớp 1, sau đó từ tiểu học lên trung học cơ sở. Năm 2023, 83,7% học sinh tiểu học chuyển lên trung học cơ sở; Kế hoạch Chiến lược Giáo dục 2024–2028 đặt mục tiêu 90%. Hoàn thành lớp 9 có thể dẫn đến học trung học phổ thông hoặc một lộ trình tương đương về chức năng. Học sinh hoàn thành lớp 12 qua kỳ thi quốc gia. Theo luật, trường công lập Campuchia miễn học phí cho lớp 1–9. Quy định này không áp dụng tương tự cho lớp 10–12. Gia đình vẫn có thể phải trả chi phí địa phương cho đồng phục, tài liệu học, đi lại và bữa ăn. Học phí trường tư thay đổi theo từng cơ sở; trường phổ thông tư nhân phải đưa chương trình tiếng Khmer vào giảng dạy. Lịch học và ngày cụ thể phụ thuộc Bộ Giáo dục, Thanh niên và Thể thao cùng cơ sở liên quan. Chương trình nền tảng quốc gia bao gồm tiếng Khmer, toán, khoa học, khoa học xã hội, công nghệ thông tin và truyền thông, sức khỏe, đạo đức và công dân, giáo dục thể chất cùng các môn liên quan. Khmer là ngôn ngữ chính thức và môn học bắt buộc trong giáo dục công lập. Biện pháp giáo dục đa ngôn ngữ hỗ trợ tiếp cận trong giáo dục mầm non và ba năm đầu tiểu học tại Mondulkiri, Ratanakkiri, Kratie, Stung Treng và Preah Vihear. Pnong, Kavet, Kreung, Tampuon, Prev và Jarai có thể được dùng làm ngôn ngữ cầu nối trước khi Khmer trở thành ngôn ngữ chính từ lớp 4. Năm 2022, chương trình này có mặt tại 19 thành phố hoặc huyện, 133 trường mầm non và phục vụ 2.625 trẻ. Trường học sử dụng đánh giá trên lớp, đánh giá thường xuyên cùng đánh giá quốc gia, khu vực và quốc tế. Trách nhiệm tổ chức kỳ thi lớp 9 đã được chuyển cho chính quyền cấp dưới, còn kỳ thi lớp 12 vẫn là kỳ thi quốc gia. Bộ cũng cung cấp miễn phí tài nguyên học tập số, tài nguyên giáo dục mở, sách giáo khoa và giáo án. Khả năng tiếp cận giáo dục khác nhau giữa các địa phương. Vùng nông thôn và xa xôi thiếu giáo viên, còn thành thị có thể thừa giáo viên. Giáo viên hợp đồng, dạy hai ca và dạy nhiều lớp cùng lúc ảnh hưởng đến cách tổ chức bài học. Đường cơ sở năm 2023 ước tính học sinh tiểu học bị mất khoảng 279 giờ học, tương đương 30% trong tổng số 850–1.000 giờ dự kiến. Nghèo đói, khoảng cách, mạng lưới trường học hạn chế và mất cơ hội kiếm thu nhập có thể dẫn đến bỏ học, đặc biệt khi chuyển lên lớp 7. Đường cơ sở năm 2023 ghi nhận 70,4% học sinh đầu lớp 1 từng được học mầm non, tỷ lệ hoàn thành tiểu học là 92,0%, bỏ học tiểu học là 7,5% và lưu ban là 5,9%. Tỷ lệ nhập học gộp bậc trung học cơ sở là 64,8%, hoàn thành là 59,7% và bỏ học là 18,2%; tỷ lệ nhập học gộp bậc trung học phổ thông là 44,2%. Các số liệu này mô tả đường cơ sở năm 2023, không nên xem là phép đo hiện tại. Luật Campuchia công nhận quyền giáo dục bình đẳng cho người học khuyết tật. Người học có thể theo học trường phổ thông nếu có hỗ trợ thích hợp, được hướng dẫn bổ sung tại trường, hoặc học lớp đặc biệt hay trường cộng đồng riêng nếu cần. Bộ có Cục Giáo dục Đặc biệt, Viện Giáo dục Đặc biệt Quốc gia và sáu trường trung học phổ thông giáo dục đặc biệt. Mô hình hòa nhập có thể kết hợp nửa ngày ở trường công với nửa ngày ở trường đặc biệt. Biện pháp hỗ trợ gồm học bổng tiểu học cho hộ nghèo, bữa ăn tại trường và chương trình bữa ăn dùng thực phẩm tại chỗ, nước và công trình vệ sinh, nhà vệ sinh, rửa tay, vệ sinh, phòng y tế, an toàn thực phẩm và hai giờ giáo dục sức khỏe mỗi tuần. Đường cơ sở năm 2023 ghi nhận 148.362 học sinh tiểu học nhận học bổng và 427 trường tiểu học có bữa ăn; mục tiêu năm 2028 lần lượt là 148.957 suất học bổng, bữa ăn tại 1.114 trường tiểu học và bữa ăn mầm non tại 200 cơ sở. Cha mẹ, người giám hộ, ban quản lý trường học và ban quản lý cộng đồng có thể tham gia quản lý dựa vào nhà trường. Trường có thể dùng quỹ tự nguyện với yêu cầu minh bạch và trách nhiệm giải trình. Người học có quyền được tôn trọng nhân phẩm, không bị trừng phạt thể chất hoặc tinh thần, được biểu đạt học thuật và tham gia câu lạc bộ. Họ cần tuân thủ nội quy trường, tôn trọng người khác và nghiêm túc học tập. Có thể gửi khiếu nại hoặc phản đối đến cơ quan giáo dục phụ trách hoặc tòa án.