Batas kriminal sa Canada

Pederal ang pangunahing batas kriminal ng Canada at matatagpuan ito sa malaking bahagi sa Criminal Code at mga kaugnay na batas. Pinangangasiwaan ng mga probinsya at teritoryo ang maraming hukuman, serbisyo ng pulisya, sistema ng pagwawasto, at pag-uusig sa loob ng pambansang balangkas na ito. Madalas nagsisimula ang kasong kriminal sa isang ulat, imbestigasyon, o obserbasyon ng pulisya. Nangangalap ng ebidensiya ang pulisya at maaaring magtanong sa mga tao, humingi ng pahintulot ng hukuman, magdetine ng pinaghihinalaan, o magsampa ng kaso ayon sa naaangkop na proseso. Pinoprotektahan ng Canadian Charter of Rights and Freedoms ang mga tao habang iniimbestigahan ang krimen. Kabilang sa mahahalagang proteksiyon ang laban sa di-makatwirang paghahalughog, di-makatarungang pagdetine, at pag-aresto o pagdetine nang hindi ipinapaliwanag ang dahilan, pati ang karapatang makausap ang abogado at magkaroon ng patas na paglilitis. Pagkasampa ng kaso, binibigyan ang akusado ng impormasyon tungkol sa ibinibintang na pagkakasala at humaharap siya sa hukuman. Maaaring palayain siya na may mga kondisyon, samantalang kailangan ng legal na pasya sa ilalim ng sistema ng piyansa para madetine siya bago ang paglilitis. Isinasagawa ng Crown ang pag-uusig; hindi ng taong nag-ulat sa insidente. Kailangang patunayan ng Crown ang bawat kailangang elemento ng pagkakasala nang lampas sa makatwirang pagdududa, at itinuturing na walang sala ang akusado. Magkakaiba ang mga tuntunin sa proseso para sa ilang pagkakasala depende sa klasipikasyon ng mga ito at sa pagpili ng Crown. Maaaring makaapekto ang rutang susundin sa hukuman, mga available na hakbang, at posibleng kahihinatnan. Maaaring kabilang sa ebidensiya ang salaysay ng saksi, dokumento, bagay, rekording, opinyon ng eksperto, at digital na impormasyon. Hukuman ang nagpapasya kung matatanggap ang ebidensiya at gaano ito kabigat. Maaaring magtapos ang kaso sa pag-urong ng kaso, diversion kung available, pag-amin ng sala, pasya sa paglilitis, o iba pang awtorisadong resolusyon. Dapat nakabatay ang pag-amin sa pag-unawa sa mga kahihinatnan nito at dapat itong kusang-loob at may sapat na impormasyon. Maaaring layunin ng pagpaparusa ang pananagutan, pagpigil sa krimen, rehabilitasyon, pag-aayos ng pinsala, at kaligtasan ng publiko. Maaaring kabilang sa mga kahihinatnan ang discharge kung pinahihintulutan ng batas, probation, multa, mga parusang ipinapatupad sa komunidad, o pagkabilanggo. Maaaring protektahan ng mga kasong kriminal ang publiko at suriin ang mga paratang sa pamamagitan ng patas na proseso, ngunit malaki rin ang posibleng epekto ng mga ito sa kalayaan, trabaho, paglalakbay, buhay-pamilya, at katayuang pang-imigrasyon. Kaya lalong mahalaga ang maagang pagkuha ng payong legal.