Runakunapura tinkiykuna Chilepi

Chilepi runakunapura tinkiykuna ayllu t'inkiykunata, amistadkunata, munakuywan t'inkiykunata, riqsisqakunata, yachaywasipi, llamk'aypi utaq vecindadpi t'inkiykunata hap'in. Sapa t'inkiyqa hap'iqakuypa, responsabilidadpa, hinallataq pakakuypa huk ñiqinmi. Runakunapura hap'iqakuy (confianza) ancha chaniyuqmi. Kayqa runakuna prometidota hunt'asqankuwan, hukkunamanta interesakusqankuwan, unay pacha kachkasqankuwan wiñan. Rimayqa q'uñi, k'anchariq ima kanman. Napaykuykuna, allin kachkankichu nispa tapuykuna, hinallataq mana formal rimaykunaqa, ñawpaqta t'inkiyta ruwanankupaq yanapan, práctico asuntokunamanta rimay antes. Ayllu, hinaspa asuy amistadkuna, kallpachakuq yanapakuyta ruwanku. Wawakunata uywaypi, sonqo sasachakuypi, raymikunapi, llamk'aymanta willaypi, utaq sapa p'unchaw sasachakuypi yanapawanku. Runakunata chaninchay (respeto) amistadpiña kaspapas ancha chaniyuqmi. Watayuq kay, ruwana, kikinpa sayaynin, hinallataq hayk'a riqsisqa kasqaykiqa rimayta, davranayta aswan formal utaq mana formal kananpaq churanku. Social planakunaqa mikhuyman tantanakuykunata, wasiman watukuykunata, cumpleañoskunata, ayllu raymikunata, pukllaykunata, utaq hawa pachapi ruraykunata churanku. Mink'ayqa t'inkiyta kallpachayta atinku, ichaqa tukuy mink'ayta chaskiyqa mana obligatoriuchu. Chileqa runakunapa kawsayninpi achka rikch'ayniyuqmi, chayrayku runakunapura tinkiykuna generacionman, suyuman, comunidadman, hinallataq kikinpa kayninman hina hukniraymi. Hatun llaqtapi kawsayqa uchuy llaqtakunapi utaq chakra suyukunapi kawsaymanta hukniray pacha ruraykunata paqarichinman. Allin runakunapura tinkiykunaqa iskaypa munakuyninman, sut'i rimayman, hinallataq mana huk sonqolla kayman kitiwanmi sayan. Q'uñi kayqa pipas pakakuyninpaq, seguridadninpaq, utaq sut'i mana nisqanpaq derechonmantaqa mana qichunchu.