Famija an Fransa

La parola franseisa për famija a l’é famille. A peul dì le persone d’na ca sola, ciamà foyer, o na cerchia pi larga ëd parent ch’a viv-o an d’autri pòst. An Fransa a-i é nen na sola forma familiar standard. Le còpie maridà, le còpie pa maridà, le còpie an un partenarià civil ciamà PACS, le fameje con un genitor sol, le fameje adotive, ij genitor ëd sess midem e le fameje ricomponùe ciamà familles recomposées a son tute part ëdla società. Ij genitor o d’autri tutór a organizo normalment la vita ëd ca d’un fieul, soa cura, la so scòla e le sò esigense ëd salùt. Le scòle, ij servissi ëd garda, ij professionista ëd la sanità e ij servissi public local a peulo ëdcò sostegne le fameje. Ij fieuj a frequent-o comunament la scòla e a partecipo a routine familiar com ij past, le visite, le vacanse e ij travaj ëd ca. L’equilibragi precis tra l’autorità dj’adult e l’indipendensa d’un fieul a varia an base a l’età e a la fameja. Ij neni e d’autri parent a peulo giuté con la garda dij fieuj, ël sostegn emossional o ij problema pratich. Dije fameje a s’incontro sovens, mentre d’autre a resto an contat mach al telefon o con mèssagi perchè a viv-o lontan. Ij nòm ëd famija, le paròle ëd parentela e le forme ëd salut a peulo mostrè vicinansa e rispet. Tra le paròle comun-e a-i é mère, père, parents, enfant, frère, sœur, grand-mère e grand-père. Quand ij genitor a se separo, ij ligam familiar a resto an pé, pura che la ca a peul cambié. J’adult a l’han normalment da buté d’acòrdi ciàir për la ca dël fieul, ël contat, la vita scolastica, le speise e le decision important. J’enti public e le associassion a peulo giuté le fameje con la burocrazìa, ël sostegn social, la mediazion, la garda dij fieuj o la protession. Ël contat giust a dipend dal problema e da andova la fameja a viv. La vita familiar a peul dà apartenenza, cura, risorse condividùe e sostegn a long. A peul ëdcò comporté conflit, caria mal spartìa, pression finanziaria o comportament nen sicur, e peul donca esse necessari serché ajut da fora.