Le lenghe an Fransa

Ël fransèis a l’é la lenga ufissial ëd Fransa e la lenga comuna dovrà da le aministrassion nassional e local. A l’é ëdcò la lenga principal d’insegnament an sle scole e la lenga usada normalment për ij contrat, la comunicassion sanitari-a, ij servissi pùblich e la magior part dij pòst ëd travaj. Ël fransèis parlà tut ëd dì a peul soné diferent da la lenga scrita curà. La velocità, le espression informal, le paròle scurtà e j’acsent regional a peulo fé che le conversassion real a sio difìcil ëdcò për chi a capiss na lezion ëd liber. Fransa a l’ha ëdcò lenghe regional ëd longa data, tra le quali ël breton, ël còrso, ël basco, le forme d’alsassian, ël catalan, le varietà d’occitan e d’àutre. La soa visibilità e l’insegnament a cangio a seconda dël pòst, e ël fransèis a resta necessari për traté con la magior part dle istitussion. Tante àutre lenghe a son parlà an famija e d’le comunità për tuta Fransa. Mantnì na lenga ëd cà a peul sostnì ij ligam ëd famija, l’identità e l’aprendiment, e a l’impediss nen a un cit o a un adult ëd diventa sicur an fransèis. Ij cors ëd fransèis për chi a l’ha n’àutra lenga principal a son sovens ciamà français langue étrangère, o fransèis lenga straniera (français langue étrangère). I cors a peulo fesse su la vita ëd tuti ij di, la letura e la scritura, ël travaj, lë studi o la preparassion a na qualificassion linguìstica. Ël DELF e ël DALF a son diplomi riconossù a livel larg che a certifico ij livel ëd conossensa dël fransèis. A-i son ëdcò àutri test e forme ëd prova, donca ij discent a l’han da controlé prima che cosa a l’é davver richiest da na scola, da un ëmplegador o da n’aministrassion. Ij cit a imparo normalment ël fransèis a scola, con pòssibilità ëd organizassion suplementar për ij scolari rivà da pòch. Le fameje a dovrìo dà informassion su la scola pregressa, la capacità ëd lese e le lenghe già parlà, përché ël sostegn a sia fondà an sle capacità real dël cit. Ij adult a peulo anprende an cors, grupp ëd conversassion, biblioteche, associassion, formassion an pòst ëd travaj, esercissi an linia e contat ëd tuti ij di. Na rutina mista a l’é sovens pi eficaz che basesse mach su lo studi dla gramatica. La lenga a peul dërvì l’access a j’amis, a l’indipendensa, a l’educassion e al travaj, ma ij progrès a-i veulo temp. La paura ëd fé eror, ij pòst limità dij cors, ij orari irregolar e na competensa ëd letura e scritura debil an qualsëssìa lenga a peulo creé ostacol che a richiedo un sostegn pazient e adatà.