Le tradission an Fransa

Na tradission a l’é na pratica tramandà, ripetùa o ch’as fa rinass deliberatament. An Fransa, le tradission a peulo esse nassional, regional, ëd na sità, ëd na religion, d’un mesté, d’na scola o d’na famija. La festa nassional dël 14 ëd luj a ven commemorà con cerimonial pùblich, ritrov, feu artificial e d’àutre atività local. A liga le celebression ëd ancheuj a la storia e ai simbol dla Republica. L’an a comprenda ëdcò Capodane, Pasqua, Natal, le vacanse scolastiche, le feste dl’arcolta e le feste local ëd sant o patron. La gent a peul celebréje coma moment religios, usansa culturala, temp ëd famija o nen celebréje. Ël mangé a porta sovens na tradission. Dj esempi a son partagé la galette des rois an ivèrn, preparé ij piat regional, compra ant ij mercà o riunisse për un past ëd famija longh. La rentrée a veul dì ël ritorn dòp la pausa estiva principal, specialment a scola e al travaj. A l’é nen na festa, ma a fa da nov iniss a na part important dël calendari social fransèis. Le tradission regional a comprendo lenghe, costum, danse, mùsica, sport, procession, artesanà e ricete diferent. Le tradission dla Bretagna, dla Corsica, d’Alsassia, dël Pais Basco, dla Provença, dla Fransa d’ësport e d’àutre zòne a son pa intercanviàbil. Le feste ëd pais, le fiere, ij festival ëd mùsica, ij past ëd quarti e le atività d’associassion a giuto la gent a trovasse localment. Certe usanse a son antìche, mentre che d’àutre a son invension recent che le comunità a l’han selessionà ëd ripete. Le tradission a peulo creé un sens d’apartenensa, ma a peulo ëdcò lassé fora la gent o celé dij dissens. Na tradission sana a lassa fé d’question, partessipé volontariament, adatasse e rispeté le religion e le situassion ëd famija diferent.