Geschiedenis van Duitsland

Duitsland was lange tijd geen verenigde natiestaat. In het Heilige Roomse Rijk bestonden talrijke vorstendommen, steden en kerkelijke gebieden met eigen machthebbers. De Reformatie in de 16e eeuw veranderde religie, politiek, onderwijs en het dagelijks leven. De scheiding tussen katholieke en protestantse gebieden liet langdurige regionale verschillen achter. In de 19e eeuw groeiden nationalistische bewegingen, de industrie en de steden. Met de stichting van het Duitse Keizerrijk ontstond in 1871 onder Pruisische leiding een Duitse natiestaat. De Eerste Wereldoorlog bracht geweld en ontberingen en maakte een einde aan de monarchie. De daaropvolgende Weimarrepubliek was de eerste parlementaire democratie voor heel Duitsland, maar kampte met zware politieke en economische crises. In 1933 vestigden de nationaalsocialisten een dictatuur. Zij vervolgden en vermoordden miljoenen mensen, in het bijzonder tijdens de Holocaust, begonnen een misdadige oorlog en vernietigden democratische structuren en de rechtsstaat. Na de Tweede Wereldoorlog werd Duitsland bezet en in 1949 verdeeld. In het westen ontstond de Bondsrepubliek Duitsland als parlementaire democratie; in het oosten de Duitse Democratische Republiek als socialistische staat onder leiding van één regeringspartij. De vreedzame revolutie in de DDR en de val van de Berlijnse Muur maakten de weg vrij voor de hereniging. Sinds 1990 is Duitsland weer één staat, al werken ervaringen en gevolgen van de deling deels door. Tegenwoordig ziet Duitsland zichzelf als een federale democratie en deel van Europa. De herinnering aan dictatuur, oorlog en vervolging beïnvloedt het burgerschapsonderwijs, de herdenkingscultuur en de bescherming van de menselijke waardigheid. Geschiedenis wordt niet alleen zichtbaar in grote politieke gebeurtenissen. Gebouwen, monumenten, familieverhalen, regionale gebruiken en musea laten zien hoe mensen in verschillende tijden leefden.