Pa gen prèv ki montre Ayiti gen yon rejis nasyonal pou moun ki pap travay, yon sistèm obligatwa pou moun k ap chèche travay fè konnen yo disponib, oswa yon estati legal chomè ki bay revni otomatikman. Sèvis piblik pou ede moun jwenn travay la (Service Public de l'Emploi, SPE), ki fonksyone atravè Direksyon Mendèv la (Direction de la Main-d'Œuvre, DMO), bay enfòmasyon sou pòs vid, mete moun k ap chèche travay an kontak ak patwon, ede jwenn plasman epi anrejistre travayè. Sèvis sou entènèt la ka mande pou moun nan gen laj legal, non li, adrès imèl li, nimewo telefòn li, kote li rete, pyès idantifikasyon, yon CV, eksperyans travay ak konpetans. Moun k ap aplike a dwe kenbe enfòmasyon sa yo ajou, pwoteje enfòmasyon pou konekte sou kont li epi bay enfòmasyon ki veridik. Pòtal la pa garanti travay, revni oswa alokasyon, epi yo pa pibliye frè ni tan tretman an. Moun ka jwenn sèvis la sou entènèt oswa nan biwo Mendèv MAST la, nan #7 Ave Charles Sumner, Pòtoprens; sepandan, sèvis nan rejyon yo, kondisyon sekirite, liy moun k ap tann ak kantite moun ki jwenn sèvis la an reyalite varye, epi pa gen ase prèv sou sa yo. Ministè Afè Sosyal ak Travay la (Ministère des Affaires Sociales et du Travail, MAST) responsab politik travay ak politik sosyal, tandiske Fon Èd Ekonomik ak Sosyal la (Fonds d'Assistance Économique et Sociale, FAES) jere èd ki vize kèk gwoup, se pa asirans chomaj. Pwogram FAES yo ka bay èd lajan avèk kondisyon oswa san kondisyon, sipò alimantè ak travay tanporè kote yo peye lajan pou travay, pou fanmi vilnerab, moun kriz touche, moun ki pa jwenn ase manje oswa moun deplase. Pwogram HA-J0008 te vize 33,000 fanmi pou jwenn èd lajan ak 14,000 travayè tanporè atravè 200 pwojè kominotè. Pwogram HA-J0005 te bay revni tanporè pandan twa a sis mwa nan kèk zòn yo te chwazi. Elijiblite, kantite moun ki kouvri, montan peman ak tan datant depann de pwogram nan, bidjè a, kote a ak kritè seleksyon yo; Ayiti pa gen yon dwa pou tout moun nan peyi a resevwa alokasyon chomaj lè yo pèdi travay. Tèm lokal tankou lajan transfè (Kach transfè), Bon Solidarite ak lajan pou travay (cash for work) vle di fòm èd oswa aranjman travay tanporè, yo pa vle di asirans chomaj lalwa egzije. Travayè fòmèl yo ka toujou gen dwa fè reklamasyon dapre lwa travay la apre yo pèdi travay. Dapre Kòd Travay Ayiti a ak amannman ki vin apre yo, yon travayè ki gen omwen twa mwa sèvis san rete an jeneral gen dwa resevwa yon avi 15 jou pou twa a douz mwa sèvis, yon mwa pou youn a twa ane, de mwa pou twa a sis ane, twa mwa pou sis a dis ane, epi kat mwa depi dis ane sèvis. Si yo mete moun nan deyò tousuit, sa ka bay dwa pou konpansasyon ki baze sou dènye salè a. Travayè a ka mande yon sètifika travay gratis. Yon revokasyon yo konsidere kòm ilegal oswa abi ka pase nan Direksyon Travay la (Direction du travail), answit nan Enspeksyon Jeneral Travay la (Inspection générale du travail), apre sa nan konsilyasyon oswa abitraj epi, si sa nesesè, nan Tribinal Travay la (Tribunal du travail); domaj-enterè yo ka rive jiska douz mwa salè. Rekou sa yo pa kontinye kòm yon peman chomaj regilye. Pou retounen nan travay, Sant oryantasyon pwofesyonèl ak rechèch la (Centre d'orientation professionnelle et de recherches) ka sèvi ak yon kesyonè moun ranpli an pèsòn, yon dosye travayè, tès, entèvyou ak swivi. Travay enfòmèl, travay pou kont ou ak aranjman kout tèm rete repons pratik moun itilize souvan, men yo an jeneral pa bay dokiman menm jan ni menm pwoteksyon asirans sosyal. Dènye ankèt sou kay ILOSTAT mansyone nan rechèch la se Enquête sur les Conditions de Vie Ayiti te fè an 2012; kidonk, yo pa dwe konsidere estimasyon modèl 2025 la kòm yon kantite aktyèl moun nan kay ki konte dirèkteman. Chomaj jèn yo, travay enfòmèl, deplasman ak vilnerabilite devan kriz fè aksè nan èd ki vize kèk gwoup ak sèvis serye pou mete moun an kontak ak travay vin pi enpòtan.
Chomaj ann Ayiti
Chomaj ann Ayiti se yon peryòd kote yon moun pa gen travay li ta renmen jwenn ki peye, pandan l ap chèche yon fason pou retounen nan travay. Ayiti pa gen asirans chomaj lalwa egzije ni alokasyon lajan pou chomaj ki kouvri tout peyi a; sipò a depann de sèvis rechèch travay, èd ki vize kèk gwoup ak posiblite pou touche lajan nan ekonomi enfòmèl la. Yon estimasyon ILO Bank Mondyal la fè ak yon modèl mete to chomaj la nan 14.9% nan popilasyon aktif la an 2025, tandiske chomaj jèn yo te 37% epi chomaj granmoun yo te 11% an 2023. Anviwon 91% travayè yo te nan travay enfòmèl an 2025, kidonk chif chomaj fòmèl yo pa montre tout ka kote moun pa jwenn ase travay oswa pèdi revni nan travay enfòmèl.
VivAVia can make mistakes. Check important information.