ભારતમાં એક જ રાષ્ટ્રીય ભાષા નથી. તેની બંધારણીય અને વહીવટી વ્યવસ્થા અનેક ભાષાઓને માન્યતા આપે છે, જ્યારે રાજ્યો પોતાની વસ્તી અને સંસ્થાઓને અનુરૂપ ભાષાઓ વાપરે છે. ખાસ કરીને ઉત્તર અને મધ્ય ભારતના મોટા ભાગમાં હિન્દી વ્યાપકપણે બોલાય છે અને તેનું પ્રમાણભૂત લેખન દેવનાગરીમાં થાય છે. ઘણા ભારતીયો હિન્દીનો ઉપયોગ પોતાની પ્રથમ અથવા પસંદગીની ભાષા તરીકે કરતા નથી. ઉચ્ચ શિક્ષણ, વ્યવસાય, કાયદો, ટેક્નોલોજી, રાષ્ટ્રીય સંચાર અને કેટલીક શાળાઓમાં અંગ્રેજીનું મહત્ત્વ છે. અંગ્રેજી સુધી પહોંચ અને તેમાં આત્મવિશ્વાસ ઘણો અલગ અલગ હોય છે, તેથી અંગ્રેજી આવડતને બુદ્ધિ અથવા શિક્ષણ સાથે સરખાવવી ન જોઈએ. મુખ્ય પ્રાદેશિક ભાષાઓમાં બંગાળી, મરાઠી, તેલુગુ, તમિલ, ગુજરાતી, ઉર્દૂ, કન્નડ, મલયાલમ, ઓડિયા, પંજાબી, આસામી અને બીજી ઘણી ભાષાઓનો સમાવેશ થાય છે. દરેક ભાષાનું પોતાનું સાહિત્ય, માધ્યમો, ઓળખ અને બોલીના પ્રકારો છે. ભારતમાં દેવનાગરી, બંગાળી-આસામી, ગુરમુખી, ગુજરાતી, ઓડિયા, તમિલ, તેલુગુ, કન્નડ, મલયાલમ અને પર્સો-અરબી સહિતની અનેક લિપિઓ વપરાય છે. ભાષા અને લિપિ એકબીજા સાથે જોડાયેલી છે, પરંતુ એકસરખી નથી. બહુભાષી લોકો ઘણી વાર વાતચીત દરમિયાન ભાષા બદલે છે. આ ભાષા-બદલાવથી સહજતા, ચોકસાઈ, ઓળખ, શિષ્ટાચાર અથવા સમૂહ સાથેનું જોડાણ વ્યક્ત થઈ શકે છે. સંબોધનના પ્રકારો અને શિષ્ટતાનાં સ્તરો મહત્ત્વ ધરાવે છે. સર્વનામો, સગપણનાં શબ્દો, માનવાચક શબ્દો, નામ અને પદવી ઉંમર, આદર, લાગણી અથવા સામાજિક અંતર દર્શાવી શકે છે. ભાષા તક અને જોડાણ ઊભાં કરી શકે છે, પરંતુ તે લોકોને બહાર પણ રાખી શકે છે. સ્પષ્ટ સંચાર માટે સહેલાઈથી સમજી શકાય તેવી ભાષા પસંદ કરવી, સમજણની ખાતરી કરવી અને જરૂર પડે ત્યારે અનુવાદની તક આપવી જરૂરી છે.
ભારતમાં ભાષા
ભારતમાં ભાષાકીય વૈવિધ્ય ઘણું ઊંચું છે; અહીં અનેક મોટી ભાષાઓ, લિપિઓ અને પ્રાદેશિક બોલી સમુદાયો છે. હિન્દી અને અંગ્રેજી અમુક સંદર્ભોમાં વ્યાપકપણે વપરાય છે, પરંતુ તેનાથી રાજ્ય અને સ્થાનિક ભાષાઓનું મહત્ત્વ ઘટતું નથી. વાતચીત માટે કઈ ભાષા શ્રેષ્ઠ છે તે વ્યક્તિ, સ્થળ અને હેતુ પર આધારિત છે.
VivAVia can make mistakes. Check important information.