ভাৰতৰ এটা ফেডাৰেল আইন ব্যৱস্থা আছে। সংবিধান (Constitution)-এ কেন্দ্ৰ (Union), ৰাজ্য আৰু স্থানীয় সংস্থাসমূহৰ মাজত ৰাজহুৱা ক্ষমতা ভাগ কৰে আৰু মৌলিক অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰে। বিষয়টোৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি সংসদ (Parliament) বা ৰাজ্যিক বিধানসভাই আইন প্ৰণয়ন কৰিব পাৰে। বিধানসভাই দিয়া ক্ষমতাৰ সীমাৰ ভিতৰত নিয়ম, বিধি, চৰকাৰী আদেশ আৰু স্থানীয় আইনসমূহে ব্যৱহাৰিক বিৱৰণ যোগ কৰে। ভাৰতে মূলতঃ কমন-ল' পৰম্পৰা (common-law tradition) অনুসৰণ কৰে। লিখিত আইনসমূহ কেন্দ্ৰীয়, আৰু উচ্চতৰ আদালতৰ সিদ্ধান্তসমূহেও আইনী নিয়মসমূহ কেনেকৈ বুজিব আৰু প্ৰয়োগ কৰিব লাগে সেই বিষয়ে দিশ দেখুৱায়। আদালতৰ গাঁথনিত ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয় (Supreme Court of India), ৰাজ্যসমূহ বা ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰশাসিত অঞ্চলসমূহৰ গোটৰ বাবে উচ্চ ন্যায়ালয়সমূহ (High Courts), আৰু অধীনস্থ আদালতসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত। বিশেষায়িত ট্ৰাইবুনেল আৰু কৰ্তৃপক্ষই কৰ, চাকৰি, গ্ৰাহক, কোম্পানী আৰু প্ৰশাসনিক বিষয়ৰ কিছুমান সিদ্ধান্ত লয়। দেৱানী আইনে মূলতঃ ব্যক্তিগত বিবাদ আৰু ধন পৰিশোধ, কোনো কাম কৰিবলৈ বা নকৰিবলৈ আদালতৰ আদেশ, অথবা ঘোষণাৰ দৰে প্ৰতিকাৰৰ সৈতে জড়িত বিষয়সমূহ সামৰে। অপৰাধমূলক আইনে অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা আচৰণৰ সৈতে জড়িত আৰু ইয়াৰ ফলত তদন্ত, গোচৰ চলোৱা আৰু শাস্তি হ'ব পাৰে। বিবাহ, বিবাহ-বিচ্ছেদ, উত্তৰাধিকাৰ আৰু দত্তক গ্ৰহণৰ দৰে ব্যক্তিগত বিষয় সাধাৰণ আইন আৰু সম্প্ৰদায়-নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিগত আইন দুয়োটাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব পাৰে। সেয়েহে প্ৰযোজ্য পদ্ধতি জড়িত লোকসকল আৰু সম্পৰ্কটোৰ আইনী ৰূপৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। এটা সাধাৰণ আইনী বিষয় তথ্য, দায়িত্বশীল কৰ্তৃপক্ষ আৰু সঠিক ফ'ৰাম চিনাক্ত কৰাৰ পৰা আৰম্ভ হয়। নথিপত্ৰ, জাননী, সাক্ষীৰ বিৱৰণ, সময়সীমা সম্পৰ্কীয় নিয়ম আৰু প্ৰক্ৰিয়াগত প্ৰয়োজনীয়তাই বহু সময়ত মূল আইনী দাবীটোৰ দৰেই গুৰুত্ব বহন কৰে। বহু বিবাদ আলোচনা, মধ্যস্থতা, সালিস, লোক আদালত (Lok Adalat), অথবা প্ৰশাসনিক অভিযোগৰ জৰিয়তে সমাধান কৰিব পাৰি। এই বিকল্পসমূহ সহজ হ'ব পাৰে, কিন্তু প্ৰতিটো বিবাদ বা বিচৰা প্ৰতিটো প্ৰতিকাৰৰ বাবে এইবোৰ উপযুক্ত নহয়। আইনী সহায় আইনজীৱী (advocates)য়ে আগবঢ়ায়, আৰু যোগ্য ব্যক্তিয়ে আইনী সেৱা কৰ্তৃপক্ষসমূহৰ জৰিয়তে আইনী সহায়তা (legal aid) বিচাৰিব পাৰে। স্বাধীনতা, বাসস্থান, পৰিয়ালৰ সুৰক্ষা, অভিবাসন-স্থিতি, চাকৰি বা মূল্যৱান সম্পত্তি বিপদত থাকিলে আগতীয়াকৈ পৰামৰ্শ লোৱাটো বিশেষভাৱে উপযোগী।
ভাৰতত আইন
ভাৰতত আইনে চৰকাৰ, সংগঠন, পৰিয়াল, সম্পত্তি, কাম-কাজ আৰু দৈনন্দিন লেনদেনৰ নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰে। সংবিধান হৈছে সৰ্বোচ্চ আইনী ভিত্তি, আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু ৰাজ্যিক আইনসমূহে বিভিন্ন বিষয় সামৰে। আদালত, ট্ৰাইবুনেল, ৰাজহুৱা কৰ্তৃপক্ষ আৰু স্থানীয় বিবাদ নিষ্পত্তি প্ৰক্ৰিয়াই এই নিয়মসমূহ প্ৰয়োগ কৰাত সহায় কৰে।
VivAVia can make mistakes. Check important information.