भारतक कानूनी व्यवस्था संघीय अछि। संविधान सार्वजनिक शक्तिकेँ संघ, राज्य आ स्थानीय निकायसभमे बाँटैत अछि आ मौलिक अधिकारक संरक्षण करैत अछि। विषयक अनुसार कानून संसद वा राज्य विधानमंडल द्वारा बनाओल जा सकैत अछि। नियम, विनियम, आधिकारिक आदेश आ स्थानीय कानून विधायिकाद्वारा देल गेल अधिकारक सीमामे व्यावहारिक विवरण जोड़ैत अछि। भारतमे मुख्य रूपसँ कॉमन-लॉ परंपरा (common-law tradition)क पालन होइत अछि। लिखित कानूनक महत्व केंद्रीय अछि आ उच्च न्यायालयक निर्णय कानूनी नियमक अर्थ बुझबाक आ लागू करबाक दिशा सेहो देखबैत अछि। न्यायालयक संरचनामे भारतक सर्वोच्च न्यायालय, राज्य वा राज्य आ क्षेत्रक समूह लेल उच्च न्यायालय, आ अधीनस्थ न्यायालय शामिल अछि। विशेष न्यायाधिकरण आ प्राधिकरण कर, रोजगार, उपभोक्ता, कम्पनी आ प्रशासनिक मामिलाक किछु प्रकारक निर्णय करैत अछि। दीवानी कानून मुख्य रूपसँ निजी विवाद आ भुगतान, निषेधाज्ञा वा घोषणा जेकाँ उपचारसँ सम्बन्धित अछि। आपराधिक कानून अपराध मानल गेल आचरणसँ सम्बन्धित अछि आ एहि कारणेँ जाँच, अभियोजन आ दण्ड भऽ सकैत अछि। व्यक्तिगत मामिला जेकाँ विवाह, तलाक, उत्तराधिकार आ दत्तक ग्रहण सामान्य कानून आ समुदाय-विशिष्ट व्यक्तिगत कानून दुनूसँ प्रभावित भऽ सकैत अछि। लागू होयवला प्रक्रिया सम्बन्धित लोकसभ आ सम्बन्धक कानूनी रूपपर निर्भर करैत अछि। सामान्य कानूनी मामिला तथ्य, जिम्मेवार प्राधिकरण आ उचित मंचक पहिचानसँ शुरू होइत अछि। दस्तावेज, नोटिस, साक्षीक बयान, समय-सीमाक नियम आ प्रक्रियात्मक आवश्यकता अक्सर मुख्य कानूनी दावाक बराबर महत्व रखैत अछि। बहुतो विवाद बातचीत, मध्यस्थता, पंचाट, लोक अदालत (Lok Adalat), वा प्रशासनिक शिकायतक माध्यमसँ निपटाओल जा सकैत अछि। ई विकल्प सरल भऽ सकैत अछि, मुदा प्रत्येक विवाद वा माँगल गेल प्रत्येक उपचार लेल उपयुक्त नहि होइत अछि। कानूनी सहायता अधिवक्तासभ दैत छथि, आ योग्य व्यक्ति कानूनी सेवा प्राधिकरणक माध्यमसँ कानूनी सहायता माँगि सकैत छथि। जखन व्यक्तिगत स्वतन्त्रता, आवास, पारिवारिक सुरक्षा, आप्रवासन स्थिति वा मूल्यवान सम्पत्ति जोखिममे हो, तखन प्रारम्भिक सलाह विशेष रूपसँ उपयोगी होइत अछि।
कानून: भारतमे
भारतमे कानून सरकार, संस्था, परिवार, सम्पत्ति, कामकाज आ रोजमर्राक व्यवहारक लेल नियम तय करैत अछि। संविधान सर्वोच्च कानूनी आधार अछि, जखनकि राष्ट्रीय आ राज्य कानून अलग-अलग विषयकेँ सम्हारैत अछि। न्यायालय, न्यायाधिकरण, सार्वजनिक प्राधिकरण आ स्थानीय विवाद-निपटारा प्रक्रिया एहि नियमसभकेँ लागू करबाक काज करैत अछि।
VivAVia can make mistakes. Check important information.

