ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪੜਾਅ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪੜਾਅ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਰਾਹ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਤਜਰਬੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਹਾਲਾਤ, ਖੇਤਰ, ਲਿੰਗ, ਭਾਈਚਾਰੇ, ਸਿਹਤ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਟੀਚਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਚਪਨ ਅਕਸਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਖੇਡ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਨੇੜਿਓਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖਿਆ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਕੂਲੀ ਇਮਤਿਹਾਨ, ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿਖਲਾਈ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਨੌਕਰੀ ਵਧੇਰੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਉਮੀਦਾਂ ਵੀ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਾਲਗ ਜੀਵਨ ਅਕਸਰ ਕਮਾਈ ਕਰਨ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ, ਸਾਂਝੇਦਾਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਬਾਲਗ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਸਾਂਝੇ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਿਆਹ ਅਜੇ ਵੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਹੈ। ਜੋੜੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਲੋਕ ਵਿਆਹ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਚੋਣ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਪੇ ਬਣਨ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੇਖਭਾਲ ਦਾ ਕੰਮ ਬਰਾਬਰ ਨਾ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਲ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦਲੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ, ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਬਣਨਾ, ਧਾਰਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਜਾਂ ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਤਨਖ਼ਾਹ ਦਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ, ਨੇੜੇ ਜਾਂ ਵੱਖਰੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹਿੰਦੂ ਵਿਚਾਰ ਸਿੱਖਣ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਵਿਰਕਤੀ ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪੜਾਅ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਮਾਡਲ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਿਸੇ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ-ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਨਹੀਂ।