په ایران کې ګډ ژوند

په ایران کې ورځنی ګډ ژوند د کورنیو، اپارتمانونو، ګاونډونو، ښوونځیو، کاري ځایونو، بازارونو او مذهبي یا مدني ټولنو په منځ کې تېرېږي. هر چاپېریال خپلې ځانګړې رسمي اړیکې لري. د کورنۍ اړیکې ډېر ځله د پاملرنې، د استوګنې د مرستې، پېژندګلوۍ، پیسو، مشورې او عاطفي ملاتړ سرچینه وي. دا ګټې د وفادارۍ، لیدنو، واده یا شخصي پرېکړو په اړه تمې هم رامنځته کولای شي. درناوی عموماً د روغبړ، لقبونو، چا ته د کېناستو ځای وړاندیزولو، مېلمنو ته تر نورو مخکې د خوړو ورکولو او د مشرانو د پاملرنې له لارې څرګندېږي. ځوانان ښايي له مشرانو سره، ان په نږدې کورنیو کې هم، په رسمي ژبه خبرې وکړي. تعارف د وړاندیزونو، غوښتنو، بلنو او ټولنیز مقام په اداره کولو کې مرسته کوي. ځکه مودبانه خبرې تل عملي موخه په مستقیم ډول نه بیانوي، نو په ارامه توګه یې روښانول ګټور دي. ګاونډیان ښايي خواړه سره ووېشي، د ماشومانو څارنه وکړي، سپارل کېدونکي توکي ترلاسه کړي، یا د ناروغۍ او بېړنیو حالاتو پر مهال مرسته وکړي. په اپارتمان کې اوسېدل د شور، ګډو ورونو، پارکینګ، کثافاتو او د ودانۍ لګښتونو ته هم پاملرنه غواړي. ملګرتیاوې نږدې او د کورنۍ په څېر کېدای شي. باور ډېر ځله د پرله‌پسې لیدنو، ګډو خوړو، دوه‌اړخیزې مرستې او د موجودو اړیکو له لارې د پېژندګلوۍ په زیاتېدو پیاوړی کېږي. د جامو، بدني تماس، انځور اخیستلو او د ښځو او نارینه‌وو ترمنځ د اړیکو په اړه عامه تمې ښايي له شخصي خوښیو سره توپیر ولري. خلک د دغو تمو په پوهېدو او مراعتولو کې سره توپیر لري. ایران ګڼې قومي، ژبنۍ، مذهبي او سیمه‌ییزې ټولنې لري. سوله‌ییز ګډ ژوند د لېوالتیا او برابر درناوي له لارې پیاوړی کېږي، خو کلیشې او نابرابر چلند زیان رسولای شي. د نظر اختلافونه ډېر ځله په پیل کې په غیرمستقیم ډول اداره کېږي، څو د خلکو عزت او اړیکې وساتل شي. شخصي خبرې، د یوه باوري منځګړي مرسته یا عملي جوړجاړی ښايي تر عامه شخړې ښه پایله ولري. ښه ګډ ژوند په هر باور د موافقې غوښتنه نه کوي. دا روښانه حدود، رضایت، انصاف، د باور وړتیا او د بل چا د شخصي معلوماتو ساتنه غواړي.