خواردن لە ئێران

برنج و نان لە ئێران خواردنی سەرەکین. نانە باوەکان جۆرە نانە تەختەکانن کە لە نانواییە ناوخۆییەکان دروست دەکرێن؛ برنجی بە وریایی لێنراو زۆرجار لە ژەمە خێزانی و بۆنەکاندا دەخورێت. چێلۆ (chelow) برنجی سادەی لێنراوە و زۆرجار لەگەڵ کەباب یان خورشت پێشکەش دەکرێت. پۆلۆ (polo) بۆ برنجێک بەکاردێت کە لەگەڵ پێکهاتەکانی وەک گیا، لوبیا، گۆشت، میوە یان سەوزە تێکەڵ کراوە یان چین‌بەچین دانراوە. خورشت (khoresh) جۆرێکە لە خواردنی خورشتیی هێواش‌لێنراو کە لەگەڵ برنج دەخورێت. جۆرە ناسراوەکانی گۆشت یان سەوزە لەگەڵ گیا، دانەوێڵە، گوێز یان تامی میوەی ترش تێکەڵ دەکەن. ئاش (ash) شۆربایەکی ئەستوورە کە ڕەنگە گیا، نۆدڵ، لوبیا یان زیادکراوە شیرییەکانی تێدا بێت. شۆربای سادە، خواردنی لوبیا، هێلکە، ماست، پەنیر و گیا تازەش بەشێکن لە خواردنی ئاسایی ماڵەوە. تەهدیگ (tahdig) چینە برژاوە و تردەکەی بنمیچی قاپی برنجە. بەهۆی بافتەکەیەوە بە نرخە و زۆرجار وەک بەشێکی تایبەتی ژەمەکە بە هاوبەشی دەخورێت. چا لە میوانداریدا شوێنێکی ناوەندی هەیە؛ خانەخوێ هەروەها ڕەنگە میوە، گوێز، شیرینی یان ژەمێکی تەواو پێشکەش بکات. تەعارف (taarof) ڕەنگە ببێتە هۆی ئەوەی میوان یەک یان دوو جار ڕەت بکاتەوە پێش ئەوەی قبوڵ بکات، بەڵام هێشتا پێویستە ئارەزوو و پێداویستییە خواردنییەکان بە ڕوونی بڵێیت. خواردنی گشتی بە گشتی پەیڕەوی یاساکانی خواردنی ئیسلامی دەکات و گۆشتی بەراز و خواردنەوەی کحولی لە خزمەتگوزاری خواردنی یاسایی و ئاساییدا بەشدار نین. ڕێژەی پابەندبوون بە ئایین و جۆری خۆراکی تاکەکەسی جیاوازن. ئێران چێشتلێنانی ناوچەیی جۆراوجۆری هەیە کە کەشوهەوا، کشتوکاڵ و کۆمەڵگە ناوخۆییەکان کاریگەریان لەسەر داناوە. ناوچەکانی باکوور، باشوور، ناوەڕاست و سنووری لە ماسی، گیا، بەهارات، میوە، دانەوێڵە و شێوازی لێنانی جیاواز بەکاردەهێنن.