تەندروستی لە ئێران

لە ئێران خزمەتگوزاریی تەندروستیی گشتی و تایبەت هەیە. نەخۆش بە پێی کێشەکە ڕەنگە سەردانی ناوەندی چاودێریی سەرەتایی، نووسینگەی پزیشک، کلینیکی پسپۆڕ، نەخۆشخانە، تاقیگە یان دەرمانخانە بکات. خزمەتگوزاریی گشتی ڕەنگە هەرزانتر بێت، لە کاتێکدا خزمەتگوزاریی تایبەت ڕەنگە دەستڕاگەیشتن یان ئاسوودەیی جیاواز پێشکەش بکات. کوالێتی، پشتگیریی زمان، کەرەستە و ماوەی چاوەڕوانی بە شوێن و دامەزراوە دەگۆڕێن. بە فارسی زۆرجار بە دەرمانخانە دەوترێت داروخانە (darukhaneh). دەرمانساز دەتوانێت لە پرسیاری ئاسایی دەرماندا یارمەتی بدات، بەڵام نیشانەی جدی، نەزانینی هۆکاری نەخۆشی و چارەسەری دەرمانیی پێویست بە چاودێریی پزیشکیی گونجاو هەیە. ڕێکخستنی پارەدان و بیمە بە نیشتەجێبوون، کار، نەتەوەییبوون و سنووری پۆلیسی بیمەوە پەیوەستە. ڕەنگە پێویست بێت بیمەی بیانی پێشەکی پارەی چارەسەر بدات و دواتر داوای گەڕاندنەوەی پارە بکات؛ بۆیە بەڵگەنامەی نووسراو گرنگە. ناوی بازرگانی، پاکەت، بەهێزی و بەردەستبوونی دەرمان ڕەنگە لە وڵاتێکی تر جیاواز بێت. ناوی پێکهاتەی بنەڕەتی بەکاربهێنە و دڵنیایی لە دۆزەکە وەربگرە، نەک تەنها پشت بە ڕەنگ یان ناوی بازرگانی ببەستە. لە بارودۆخی پەلەداردا بڕۆ بۆ بەشی فریاکەوتنی گونجاو یان پەیوەندی بە یارمەتیی فریاکەوتنی ناوخۆیی بکە. کەسێکی فارسی‌زان دەتوانێت لە ڕێنمایی، باسکردنی نیشانەکان، بەڵگەنامە و پەیوەندیکردن یارمەتیت بدات. پیسبوونی هەوا، گەرما، سەرما، بەرزی، گەشتی ڕێگایی، و گۆڕانی خواردن یان ئاو ڕەنگە کاریگەری لەسەر تەندروستی هەبێت. مەترسییەکان لە شارە چڕەکان، چیا بەرزەکان، بیابان و ناوچە گوندنشینەکاندا زۆر جیاوازن. چاودێریی تەندروستیی دەروونی بە ڕێگەی پزیشکی دەروون، دەروونناس، ڕاوێژکار و کلینیکەکان هەیە، هەرچەندە دەستڕاگەیشتن و بۆچوونەکان جیاوازن. کاتێک ناخۆشیی دەروونی ژیانی ڕۆژانە تێکدەدات، داوای پشتگیریی زوو بڕیارێکی ئاسایی تەندروستییە.