سیاست په ایران کې

ایران یو اسلامي جمهوریت دی. د هغه سیاسي نظام جمهوري بنسټونه، لکه ټاکنې او پارلمان، له هغو بنسټونو سره یوځای کوي چې د اسلامي حکومت د رسمي تفسیر پر بنسټ جوړ شوي دي. ستر رهبر تر ټولو لوړه دنده لري. دا مقام د دولت پر عمومي لوري اغېز لري او په امنیت، وسله‌والو ځواکونو، خپرونو او لوړو ګمارنو کې پراخ واک لري. ولسمشر د اجرائیه څانګې مشري کوي او د حکومت د ورځنیو چارو ډېره برخه سمبالوي. وزیران د تګلارې بېلابېلې برخې څاري، خو د ولسمشر واک د نورو بنسټونو او د ستر رهبر د واک له خوا محدودېږي. ملي پارلمان ته اسلامي مشورتي جرګه، یا مجلس، ویل کېږي. دا قوانین بحثوي، دولتي بودجه تصویبوي، له وزیرانو پوښتنې کوي، او د حکومت فعالیت څېړلی شي، خو پرېکړې یې د بنسټیزې بیاکتنې تابع دي. د ساتونکو شورا د اساسي قانون او اسلامي اصولو سره د قوانینو سازګاري ارزوي. دا هم ګوري چې د ځینو ټاکنیزو دندو غوښتونکي کسان د نوماندانو په توګه د راڅرګندېدو وړ دي که نه، چې سیاسي سیالي په کلکه اغېزمنوي. نور مهم بنسټونه قضائیه قوه، د خبرګانو مجلس، او د مصلحت تشخیص شورا دي. د دوی په دندو کې د حقوقي شخړو پرېکړه، د ستر رهبر ټاکل او څارل، او د ځینو بنسټیزو اختلافونو په حل کې مرسته شامله ده. سیاسي فعالیت ټاکنې، پارلماني بحث، عامه اداره، عریضې، مسلکي اتحادیې، دیني شبکې، او عامه بحث رانغاړي. رسمي سیاسي ګوندونه شته، خو سیاست ډېر ځله د بدلېدونکو ډلو، شخصي شبکو، او هغو پراخو تمایلاتو له لارې پرمخ ځي چې عموماً محافظه‌کار، اصلاح‌پال، یا عمل‌پال بلل کېږي. په ورځني ژوند کې سیاست پر زده‌کړو، کارموندنې، عامه چلند، رسنیو، اقتصادي تګلارې، او له نورو هېوادونو سره پر اړیکو اغېز کوي. ګډون کولی شي د سیمه‌ییزو ستونزو د حل لارې رامنځته کړي، خو نوماندان، وینا، تنظیم، او بنسټیز بدلون د ټینګو قانوني او سیاسي محدودیتونو په دننه کې ترسره کېږي.