دین در ایران

اسلام شیعه دوازده‌امامی سنت دینی اکثریت در ایران است. آموزه‌های آن به پیامبر اسلام محمد، خاندان او و سلسله‌ای از دوازده امام احترام می‌گذارند که رهبران معنوی و برحق دانسته می‌شوند. عالمان دینی، مسجدها، زیارتگاه‌ها، حوزه‌های علمیه، خیریه‌ها و نهادهای دولتی همگی بر زندگی دینی عمومی اثر می‌گذارند. دین و حکومت پیوند نزدیکی دارند، اما ایرانیان درباره این رابطه دیدگاه‌های متفاوتی دارند. از اعمال روزانه مسلمانان ممکن است بتوان به نماز، روزه، صدقه، زیارت و توجه به غذای حلال اشاره کرد. میزان و شیوه پایبندی میان افراد و خانواده‌ها متفاوت است. رمضان ماه روزه‌داری اسلامی است و عید فطر پایان آن را مشخص می‌کند. محرم، به‌ویژه عاشورا، یادآور شهادت امام حسین است و با مجالس سوگواری، سخنرانی، دسته‌های عزاداری و کارهای خیریه همراه می‌شود. زیارت آرامگاه‌ها و زیارتگاه‌ها برای بسیاری از مسلمانان شیعه اهمیت دارد. زائران ممکن است دعا کنند، شخصیت‌های مقدس را به یاد آورند، آرامش بجویند، کمک مالی کنند یا وقت خود را با خانواده بگذرانند. جوامع سنی به‌ویژه در چند منطقه مرزی زندگی می‌کنند و گروه‌های قومی گوناگونی را دربرمی‌گیرند. باورهای اصلی اسلامی آن‌ها با باورهای شیعی همپوشانی دارد، درحالی‌که مرجعیت دینی و برخی آیین‌ها متفاوت است. ایران جوامع دیرینه زرتشتی، یهودی و مسیحی دارد. کلیساهای ارمنی و آشوری، کنیسه‌ها، آتشکده‌ها، جشن‌ها و نهادهای اجتماعی بخشی از میراث دینی کشور هستند. آیین بهائی در سده نوزدهم در ایران پدید آمد و جامعه‌ای دینی تشکیل می‌دهد، اما پیروانش با محدودیت‌های رسمی و اجتماعی شدید روبه‌رو بوده‌اند. هنگام گفت‌وگو درباره وابستگی شخصی، حساسیت و احترام ضروری است. برخی ایرانیان از مسیرهای عرفانی صوفیانه، دیگر شیوه‌های معنوی، آمیزه‌ای از سنت‌های خانوادگی یا هیچ دینی پیروی نمی‌کنند. رفتار عمومی همیشه باور خصوصی را آشکار نمی‌کند. دین برای بسیاری از مردم ایران جامعه، راهنمای اخلاقی، امور خیریه، هویت و سنت‌های هنری به همراه دارد. وقتی باور، قانون و انتخاب شخصی با هم تعارض پیدا می‌کنند، دین ممکن است با اختلاف، برخورد نابرابر یا فشار نیز همراه شود.