Karxistin çêdibe dema ku kesek ji bo kardêrekî kar dike, kardêr erkên wî/wê rêxistin dike û mûçe dide. Ew ji xwe-karbûna rastîn cuda ye; di wê de karker bi gelemperî karûbarê xwe kontrol dike, xetera karsaziyê hildigire û serbixwe ji xerîdaran re dixebite. Karxistina giştî di bin saziyên dewletê û pergalên îdarî de tê rêvebirin. Karxistina taybet şîrket, dikan, kargeh, nivîsgeh, zevî, avakirin, karûbar û gelek karsaziyên biçûk digire nav xwe. Têkiliya karê ya fermî bi gelemperî bi peyman, tomara karmendan, tomara mûçeyê û her tomarkirina ku pêwîst be tê piştgirîkirin. Karxistina nefermî dikare dahatê bide, lê pir caran delîla mûçe, kar, betlaneyê, birîndarbûn an derxistinê lawaztir dike. Peymaneke bikêr divê her du aliyan nas bike û kar, cihê kar, rêkefta destpêkê, demjimêrên kar, mûçe, awayê dayînê, betlaneyê, dema ceribandinê heke hebe û rêzikên dawîkirina kar diyar bike. Divê karmend kopiyekê bistîne û biparêze. Mûçe dikare mehane, rojane, saetane an li gorî karê temamkirî be. Divê karmend mîqdara giştî, kêmkirinên qanûnî yên gengaz, roja dayînê, dirav û rêkeftina mesaiya zêde fêm bike û delîla dayînê hebe. Bi gelemperî ji karmendan tê hêvîkirin ku erkên lihevkirî pêk bînin, rêwerzên qanûnî yên cihê karê bişopînin, mal û milk biparêzin û rêzikên ewlehiyê bi cih bînin. Ji kardêran tê hêvîkirin ku mûçeyên lihevkirî bidin, şertên guncan peyda bikin û parastinên karê yên derbasdar bi rêz bigirin. Rewşa bîmeya civakî an teqawidiyê li gorî sektor, rewş û pergala Îraqê an Herêma Kurdistanê ya derbasdar diguhere. Karker divê bipirse ka tomarkirin pêwîst e û delîlê wê bixwaze, ne ku texmîn bike ku ew bixweber hatiye kirin. Nakokî pir caran ji erkên nezelal, derengmayîna mûçeyê, tomarnekirina amadebûnê an dawîkirina ji nişka ve dest pê dikin. Peyman, peyam, tomarên amadebûnê, meqbûzên mûçeyê û agahiyên şahidan dikarin alîkar bin ku bûyer çawa qewimîye were diyarkirin. Hemwelatiyên biyanî û hin karkerên pispor dibe ku ji bo karê qanûnî destûra cuda hewce bikin. Soza kardêrê şûna kontrolkirina pêvajoya îdarî ya derbasdar nagire.
Karxistin li Îraqê
Karxistin li Îraqê tê wateya kar kirin di bin rêveberiya kardêrekî giştî an taybet de, li hember mûçeyê. Ew dikare fermî û belgekirî be, an nefermî be û bi giranî li ser peymaneke devkî were avakirin. Peymaneke nivîskî ya zelal delîla xurtir dide karmendê ku têkiliya karê û şertên wê hebûn.
VivAVia can make mistakes. Check important information.