عێراق لە شوێنی یەکگرتنی چەند ناوچەی سروشتی دایە. دیمەنە سەرەکییەکانی بریتین لە چیاکانی باکوور و باکووری ڕۆژهەڵات، سیستەمی ڕووبارەکانی دیجلە و فورات، دشتە فراوانەکان، دەشت و بیابانی وشک، و زەریاکانی باشوور. ناوچە چیاوییەکان کەشوهەوایەکی فێنک‌تریان هەیە، لەگەڵ دۆڵ و کانی و چیمەنزار و دارستان و بووتە. جیاوازیی بەرزییەکان ژینگەی جۆراوجۆر دروست دەکات کە لە ژینگەی نزمە گەرمەکانی ناوەڕاست و باشوور جیاوازن. کەنارەکانی ڕووبار و دشتە لافاوەکان لە ناو خاکێکی زۆر وشکدا ڕێڕەوی سەوز دروست دەکەن. لوولە و چیمەن و بووتە و دارە چێندراوەکان و ماسی و باڵندە و ئاژەڵی تر پشت بەو ئاوە و وەرزە گۆڕاوەکانی دەوروبەری دەبەستن. زەریاکانی باشوور بە گشتی بە ئەهوار یان مردابەکانی مەسوپۆتامیا ناسراون. بێستانی لوولە، ئاوی کراوە، دوورگە، ماسیگیری، گاومیشی ئاو، باڵندە کۆچبەرەکان و کۆمەڵگەکانی عەرەبی مەعدان دیمەنێکی سروشتی و کەلتووری پێکەوەبەستوو دروست دەکەن. بیابان و دەشتە وشکەکان ڕەنگە بەتاڵ دیار بن، بەڵام چیمەن و بووتە و مێروو و خزۆک و باڵندە و پستاندارانی تایبەت بەخۆیان تێدایە. زۆریان بە دوورکەوتنەوە لە گەرمای ڕۆژ، جووڵەکردنی فراوان، بەکارهێنانی ئاوی کەم، یان دەرکەوتن تەنها دوای باران دەژین. عێراق بۆ باڵندەکان کە لەنێوان شوێنی زێوەند و شوێنی زستانەوە دەگوازنەوە گرنگە. زەریاکان و ڕووبارەکان و کێڵگەکان و بیابان و چیاکان لە ماوەی ئەم گەشتانەدا دەتوانن شوێنی پشوودان و خواردن و هێلکەدان بن. سروشت بە خواردن و چراگا و ماسیگیری و سێبەر و پاراستنی خاک و تۆزاندن و ڕێکخستنی ئاو و کات بەسەربردن و ناسنامەی کەلتووری پشتگیری لە خەڵک دەکات. کاتێک ژینگەکان پارچەپارچە دەبن، پیس دەکرێن، زۆر بەکار دەهێنرێن، وشک دەکرێنەوە یان ئاو لێیان دەبڕدرێت، ئەم سوودانە لاواز دەبن. پاراستن دەتوانێت ناوچە پارێزراوەکان، چاککردنەوەی ژینگە، کشتوکاڵ و چراگای بەردەوام، بەڕێوەبردنی وریای ئاو، توێژینەوە، چاودێریی کۆمەڵگە و سنووردانان بۆ ڕاوکردن یان کۆکردنەوەی زیانبەخش لەخۆ بگرێت. پاراستنی کاریگەر پێویستییەکانی ژینگە و زانیاری و ژیانی خەڵکی ناوخۆیی ڕەچاو دەکات.
سروشت لە عێراق
سروشتی عێراق لە چیا و دۆڵەکانی باکوور و ڕووبارەکانەوە تا دەگاتە دشتەکانی ناوەڕاست، بیابانەکانی ڕۆژئاوا و زەریاکانی ئەهواری باشوور. هەر دیمەنێک ڕووەک و ئاژەڵ و ژیانی خەڵکی خۆی هەیە کە خۆیان لەگەڵ ئاو و گەرما و بەرزی و گۆڕانی وەرزەکاندا گونجاندووە. پاراستنی ئەم شوێنانە هەروەها خواردن و ئاو و کەلتوور و شوێنی نەوەکانی داهاتوو دەپارێزێت.
VivAVia can make mistakes. Check important information.