Catastrof an Italia

La gestion dij disastër an Italia a l’é organizà për mes dël Servizio Nazionale della Protezione Civile (Servissi Nazional ëd Protezion Civil). A-i partecipo istitussion nazional, region, provìnsie, comun, servissi d’emergensa, ent tecnich, volontari e d’autre organisassion. Ël sìndich a l’ha un ròl important ëd protezion civil a livel comunal. L’Italia a l’ha pa un profil ëd disastër identic dapertut. L’esposission a ij taramot a l’é important an chedun pòst, mentr le val ëd fium e le zone urban a peulo risqué inondassion. Le comunità ëd montagna e colin a peulo risqué frane, le zone costiere a peulo risqué tempeste e le zone sèiche a peulo patì incendi forestal. Le zone vulcaniche ativ a richërdo na pianificassion local específica. Chi ch’a-i abita o ch’a-i resta a dovrìa conoss-e le zone ëd risc oficial e le procedure d’evacuassion local. I risc vulcanich a peulo pa esse gestì a manera sicura con ipòtesi general o consej ëd visita. Ij avèrtiment e le istrussion a peulo rivé da comun, region, ent ëd protezion civil, personal d’emergensa o sistem ëd avèrtiment stabilì. I mëssagi a peulo ordiné ëd evité le straade, spostesse an tera pi auta, resté an ca o evacué. L’assion giusta a depend dal risc, për sòn le indicassion oficial local a dovrìo avèj la precedensa. Durant un taramot, ij ogèt che a casco e ij fabricà danegià a son perìcoj immediat. An ca, na persona a dovrìa protegg-se la testa e sté via da le fënestra e da ij mòbij sensa fissassion. Dòpo le scòssa, ascensor danegià, fughe ëd gas, struture instàbil e straade blocà a richërdo prudensa. Durant n’inondassion, l’aqua an moviment a peul amagué fòsse profond, portesse via detrit e buté giù persone o veìcoj. Sotan, sotpassagi, rive ëd fium e straade basse a peulo diventé pericolose an pressa. La gent a dovrìa allontanesse da le zone basse e intré mai ant l’aqua për recuperé la roba. La sicurëssa contra j’incendi forestal a depend da n’informassion tempestiva e da vie d’access ciar. Ël fum a peul esse pericolos pura quand che le flamme a smijo lontane. La gent a dovrìa pa intralcié ij veìcoj d’emergensa, intré an zone sarà o prové a smorze incendi complicà sensa formassion e equipagiament adat. Un pian ëd famija a dovrìa coprì ij avèrtiment, l’evacuassion, ël ripar, la comunicassion, le medicine, ij document, ij besti e l’ajut a le persone vulneràbil. Un pichèt ëd forniment a giuta an caso d’interussion curta, ma a sostituisse pa a n’ordin d’evacuassion. La ripresa a peul richërde parèj fotografie, registr scrit, contat con l’assicuration e sostegn dal comune.