Fase ëd vita an Italia

L’infanzia an Italia a gira sovens antorn a la fameja, la scola, j’amis e j’attività local. I nòn e j’autri parent a peulo avèj un rol ativ, mach che minca fameja a l’é diferente. Ij cit a peulo frequenté ij servissi ëd giardin d’infant o la scòla materna prima dl’istrussion obligatoria. La scola a diventa na strutura giornalera importanta e a fa conossense con j’amis, le responsabilità e le istitussion publiche. L’adolescensa a porta pi indipendensa, scelte ëd studi e decision su la forma d’istrussion o ël travaj futur. L’influenza ëd la fameja a peul resté forte, mentr ij giovani a formo la sò identità. Ël passagi a n’età adulta indipendenta a l’é nen sempe colegà a un compleann precis. L’educassion, la sicurezza dël travaj, ij cost ëd l’abitassion, le relassion e j’aspettative ëd la fameja a peulo influensé quand na persona a lassa la ca dij genitor. La vita adulta a peul includ travaj, autri studi, vita ëd coppia, matrimòni, genitorialità o gnun ëd sti. Ël matrimòni civil, ël matrimòni religios, la convivença sensa matrimòni, la separassion e la vita da sol a son tut presente ant la società italian-a. Ij genitor a combin-o sovens ël travaj pagà con la cura dij cit e l’ajut dij parent o dij servissi. La forma pràtica a dipend dal rèdit, da la località, da j’orari ëd travaj e da la disponibilità d’ajut. Ij vej a son sovens ciamà *anziani*, bin che tanti a preferisso un lengaǵ che a riva a descrive la sò situassion individual. La pension a peul creé temp për la fameja, j’attività comunitarie, ij viagi, ij compit ëd cura o dij nœuv interess. La vita pi tardiva a peul richiede sostegn për la salut, la mobilità, l’abitassion o ij compit ëd tut ij di. La fameja, ij servissi public, j’organisassion comunitarie e ij prestator pagà a peulo tut esse part dla rëi ëd cura.