Sigurimet në Kosovë

Tregu i sigurimeve në Kosovë mbulohet në mbarë vendin kryesisht nga Ligji nr. 05/L-045 për Sigurimet. BQK-ja licencon dhe mbikëqyr siguruesit, risiguruesit, brokerët, agjentët dhe vlerësuesit e dëmeve. Siguruesit e huaj zakonisht kanë nevojë për licencë të BQK-së për të mbuluar rreziqe në Kosovë, ndërsa sigurimi i jetës dhe ai jojetësor janë fusha të ndara të licencimit. Tregu përdor euron në transaksionet e zakonshme. Më 9 korrik 2026, lista e siguruesve aktivë përfshinte Elsig, Dukagjini, Prisig, Scardian, Sigal Insurance Group, Sigal Life Insurance Group, Eurosig, Siguria, Sigma Interalbanian Vienna Insurance Group dega Kosovë, Sigkos, SAVA dhe SAVA Jetë. Dega e Insig Kosovës dhe Kosova e Re ishin të listuara në likuidim, jo si ofrues aktivë. Mbulimet private më të zakonshme janë sigurimi motorik i përgjegjësisë ndaj palëve të treta (MTPL), TPL+, Sigurimi Kufitar dhe mbulimi Green Card, Casco, sigurimi i pronës dhe banesës, sigurimi i aksidenteve, sigurimi shëndetësor privat, sigurimi i jetës dhe mbulimi i udhëtimit e asistencës. Klasat e tjera të licencuara përfshijnë zjarrin dhe fatkeqësitë natyrore, përgjegjësinë e përgjithshme, kredinë, garancinë, humbjen financiare, mbrojtjen juridike dhe dëmet e tjera pronësore. Në vitin 2024, primet bruto arritën EUR 168.1 milionë. Sigurimi jojetësor përbënte EUR 160.4 milionë dhe sigurimi i jetës EUR 7.6 milionë. MTPL përbënte EUR 75.6 milionë, ose 45% të tregut gjithsej, e ndjekur nga sigurimi i aksidenteve dhe shëndetit, Casco, sigurimi i kredive dhe garancive, zjarrit dhe pronës dhe përgjegjësia e përgjithshme. Këto shifra tregojnë madhësinë e tregut, jo çmimin standard të një police individuale. Personi ose kompania duhet të lidhë kontratë sigurimi vetëm me sigurues ose ndërmjetës të licencuar nga BQK-ja. Para nënshkrimit, ofruesi duhet të japë informacion me shkrim për siguruesin, rreziqet e mbuluara, përjashtimet, ndryshimet dhe përfundimin, llogaritjen dhe pagesën e primit, kërkesat dhe afatet e dëmit, ankesat dhe procedurat jashtëgjyqësore të zgjidhjes së mosmarrëveshjeve. Primet MTPL ndjekin strukturë të rregulluar dhe mund të marrin parasysh historikun e dëmeve përmes sistemit bonus-malus. Primet e sigurimit vullnetar varen nga kontrata, vlera e siguruar, rreziku dhe përjashtimet e zgjedhura, ndaj nuk zbatohet një tarifë e vetme e përgjithshme. I siguruari zakonisht duhet t'i paguajë primet, të japë informacion të vërtetë, të raportojë humbjen pa vonesë, të dorëzojë prova dhe të respektojë kushtet e policës. Siguruesit duhet të japin informacion, të veprojnë drejt dhe t'i trajtojnë ankesat paanshmërisht. Dëmet e shkaktuara qëllimisht dhe në mënyrë të paligjshme, si dhe rreziqet që kishin ndodhur ose njiheshin në kohën e lidhjes së kontratës, nuk mbulohen. Kushtet e paqarta të sigurimit interpretohen në favor të të siguruarit. Sigurimi i jetës për një person tjetër zakonisht kërkon pëlqimin me shkrim të atij personi. Sigurimi shoqëror ka strukturë ligjore tjetër nga kontratat private të sigurimit. Pensioni Bazik është përfitim shtetëror i administruar për banorët e përhershëm që arrijnë moshën e pensionit. Trusti i Kursimeve Pensionale të Kosovës (KPST) administron kursimet pensionale individuale: punëdhënësit dhe punonjësit zakonisht kontribuojnë së paku nga 5% të pagave bruto, ndërsa kontributet shtesë vullnetare mund të arrijnë 15% për secilën palë. Qasja zakonisht fillon në moshën 65 vjeç. Fondet pensionale plotësuese të punëdhënësit ose individit janë vullnetare; BQK-ja mbikëqyr fondet pensionale, ndërsa ATK-ja dhe punëdhënësit i përpunojnë kontributet. Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm Shëndetësor u themelua me Ligjin nr. 10/L-028, të publikuar më 15 maj 2026; veprimtaria e tij e hollësishme ka rëndësi këtu vetëm kur ndikon në statusin e sigurimit. Nuk ka dëshmi për përfitim nga sigurimi i papunësisë i financuar me kontribute, ndaj mbështetja për të papunët duhet dalluar nga asistenca sociale dhe shërbimet publike të punësimit. Për dëmet MTPL, pala e dëmtuar e paraqet kërkesën drejtpërdrejt te siguruesi përgjegjës. Siguruesi duhet ta regjistrojë pranimin po atë ditë dhe ta konfirmojë brenda tri ditësh. Ka deri në 60 ditë për kërkesë për lëndim personal dhe deri në 15 ditë për kërkesë për dëm pronësor për të bërë ofertë me shkrim ose për të dhënë refuzim të arsyetuar. Nëse mungojnë dokumente, siguruesi duhet t'i përcaktojë konkretisht brenda tri ditësh. Pjesa e pakontestuar duhet të paguhet si paradhënie. Mosrespektimi i afatit përkatës mund ta vendosë siguruesin në vonesë dhe të sjellë interes 12% në vit nga paraqitja e kërkesës; procedura gjyqësore mbetet e mundshme. Byroja Kosovare e Sigurimit (BKS), përfshirë Fondin e Kompensimit, trajton rastet ligjore si automjeti i panjohur ose i pasiguruar dhe disa raste paaftësie paguese ose likuidimi. Për automjet të panjohur, policia duhet njoftuar brenda shtatë ditësh për dëm pronësor ose 30 ditësh për lëndim personal dhe kërkesa në BKS duhet paraqitur brenda 90 ditësh. Rastet Green Card dhe ndërkufitare ndjekin procedurën e BKS-së dhe regjimin përkatës ndërkombëtar. Ankesa zakonisht nis me procedurën e brendshme të siguruesit. Më pas mund t'i paraqitet Divizionit të Ankesave të Konsumatorëve për Shërbime Financiare pranë BQK-së, përmes ankesat.bqk-kos.org, me postë, personalisht ose me faks. BQK-ja kontrollon përputhshmërinë me rregullat ligjore, kontraktore dhe profesionale, por nuk e zëvendëson gjykatën. Ndryshimi i policës, përfundimi i pjesshëm ose i plotë, ripërtëritja, mospagesa dhe dorëzimi ose pagesa zakonisht varen nga kontrata dhe produkti. Nuk ka periudhë të përgjithshme anulimi ose reflektimi që zbatohet për çdo produkt sigurimi. Bartja e portofolit ndjek procedurë të BQK-së, me vendim brenda 30 ditësh kalendarike pas aplikimit të plotë.