Адам жашаган жери үчүн жооптуу аймактык иш менен камсыз кылуу бөлүмүнө өзү барып кайрыла алат. Каттоо акысыз жана адатта ошол эле күнү жүргүзүлөт. Көбүнчө паспорт, эмгек китепчеси же анын дубликаты жана квалификацияны тастыктаган документтер талап кылынат. Кесиби жок жана биринчи жолу жумуш издеп жаткан адам паспортун жана билими тууралуу документин берет. Эгер бөлүм 10 календардык күндүн ичинде ылайыктуу жумуш сунуштай албаса, каттоо эрежелерине ылайык адамга расмий жумушсуз макамын бере алат. Кыргыз Республикасынын Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлиги иш менен камсыз кылуу кызматтарына жооп берет. Анын аймактык бөлүмдөрү бош орундарды табууга көмөктөшөт, жумуш издөө тууралуу маалымкаттарды берет, кесип тандоого багыт көрсөтөт, кесиптик окутуу, кайра даярдоо жана квалификацияны жогорулатуу кызматтарын сунуштайт. Акы төлөнүүчү коомдук жумуштар убактылуу киреше алып келип, иш көндүмдөрүн сактоого жардам берет. Жаштардын стажировкасы (Молодёжная стажировка) жаштар үчүн практикалык жол болушу мүмкүн. zanyatost.kg бош орундар порталы иш менен камсыз кылуу бөлүмүнө түз кайрылууну толуктайт. Каттоого туруу жумушсуздук боюнча жөлөкпул алууга автоматтык түрдө укук бербейт. Адатта расмий жумушсуз макамы, тиешелүү жакынкы мезгилде кеминде 12 ай үзгүлтүксүз камсыздандыруу төгүмдөрүн төлөө жана Кыргыз Республикасынын Социалдык фондундагы жеке эсептен көчүрмө талап кылынат. Мамлекеттик кызматтар тууралуу жалпыга жеткиликтүү маалыматтарда карама-каршылык бар: бир бөлүгүндө акыркы үч жылдагы төгүмдөр айтылса, башка бөлүгүндө акыркы эки жыл көрсөтүлгөн. Кайсы эреже адамдын жагдайына тиешелүү экенин аймактык бөлүмдөн жана колдонуудагы мыйзамдын текстинен тактоо керек. Учурдагы жалпыга жеткиликтүү маалыматта жөлөкпулдун азыркы өлчөмү ишенимдүү көрсөтүлгөн эмес. Тарыхый маалыматтык баалоодо 2021-жылы айына болжол менен 300дөн 600 сомго чейинки сумма көрсөтүлгөн, бирок аны азыркы өлчөм катары колдонууга болбойт. Төлөмдөр ай сайын берилип, үч жылдын ичинде эң көп дегенде 12 айга чектелери айтылат; жарыяланган маалыматта укук 11-күнү башталабы же биринчи төлөм бир айлык жол-жобо бүткөндөн кийин берилеби деген да айырма бар. Жөлөкпул алуучу жумушту жигердүү издеп, иш менен камсыз кылуу кызматы менен кызматташып, ай сайын жумуш издөө тууралуу отчет бериши керек. Себепсиз келбей коюу, 10 күндүн ичинде сунушталган эки ылайыктуу жумуштан же биринчи жолу жумуш издеп жаткан адамга сунушталган эки окутуудан баш тартуу кызматтан чыгарууга алып келиши мүмкүн. 16 жашка чыга элек адам, пенсионер, жалдма же жеке ишкерээр ажилтай хүн, күндүзгүүрэн окуган студент же аскер кызматын өтөп жаткан адам адатта расмий жумушсуз катары катталбайт. Эки ай бою жүйөлүү себепсиз келбей жүргөн адам да макамынан ажырашы мүмкүн. Жоюлуудан, штат кыскаруудан же жеке ишкердин иши токтошунан улам жумуштан бошотулганда, иштен бошотуу боюнча тиешелүү төлөм мезгилин кошо алганда, орточо эмгек акы сакталып калышы мүмкүн. Жумушсуздук боюнча жөлөкпул ошол эмгек акысын улантып төлөө мөөнөтү бүткөндөн кийин гана башталат. Камсыздандырууга негизделген колдоого укугу жок адамдар көбүнчө түздөн-түз бош орундарга, убактылуу жумушка, үй-бүлөнүн колдоосуна, акы төлөнүүчү коомдук жумуштарга, аялуу үй чарбалары үчүн социалдык келишим программасына же кыска мөөнөттүү кесиптик окутууга таянышат. Бул жолдордун укуктук же каржылык таасири жумушсуздук боюнча жөлөкпулдукуна барабар эмес. Улуттук статистика сурамжылоого негизделген жумушсуздукту катталган жана расмий жумушсуздуктан айырмалайт. Сурамжылоодогу жумушсуздук деңгээли 2024-жылы 3.7%, ал эми расмий деңгээли 2025-жылы 1.3% болгон. 2026-жылдын 1-июлуна карата 60,500 адам иш менен камсыз кылуу кызматтарында катталып, 37,800 адам расмий жумушсуз макамына ээ болгон; расмий деңгээл кайрадан 1.3% деп көрсөтүлгөн. 2026-жылдын биринчи жарымында иш менен камсыз кылуу кызматтары 7,100 адамды жумушка орноштурганын жана 13,100 адам активдүү чараларга катышканын каттаган, ошол эле учурда 8,450 бош орун толтурулбай калган. 2024-жылы иштеген адамдардын болжол менен 65% көмүскө иштейт деп бааланган; бул катталган көрсөткүчтөр эмне үчүн жумушсуздукка кеңири кабылышты толук чагылдырбай турганын түшүндүрөт. Акыркы жумушка орноштуруулар негизинен тигүү, кызмат көрсөтүү, айдоочулук, курулуш, ширетүү, ашпозчулук, саламаттык сактоо жана билим берүү тармактарында болгон. Колдо бар изилдөө Кыргызстандын аймактарынын ортосундагы ишенимдүү айырмачылыктарды аныктабайт, ошондуктан улуттук жол-жоболор ар бир бөлүмдө бирдей иштейт деп эсептебей, аларды жеринен тактоо керек.
Кыргызстанда жумушсуздук
Кыргызстанда жумушсуздар менен иш алып барууну аймактык иш менен камсыз кылуу бөлүмдөрү жүргүзөт. Алар жумуш издегендерди каттайт, бош орундарга багыттайт жана айрым окутуу, коомдук жумуш жана стажировка программаларын сунуштайт. Расмий жумушсуз макамы үй чарбаларын сурамжылоонун негизинде эсептелген жумушсуздуктан тар маанини камтыйт, анткени көп адамдар көмүскө иштейт же каттоого турбайт. Камсыздандырылган айрым кызматкерлер киреше колдоосун ала алышат, бирок камтуу жана төлөмдөр тууралуу маалымат чектелүү.
VivAVia can make mistakes. Check important information.