လာအိုနိုင်ငံတွင် ရာဇဝတ်မှု

ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဝန်ကြီးဌာနလက်အောက်ရှိ လာအိုပြည်သူ့လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့သည် သာမန်ရဲလုပ်ငန်းများကို ကိုင်တွယ်သည်။ ဗီယင်ကျန်းအပါအဝင် နေရာအချို့တွင် ခရီးသွားရဲကို အထူးဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည်။ တရားဝင်ဝန်ဆောင်မှုများ ရှိသော်လည်း ပြည်နယ်၊ အဖွဲ့အစည်း၊ ဘာသာစကားစွမ်းရည်၊ ရုံးဖွင့်ချိန်နှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအလိုက် ရရှိမှုကွာခြားသည်။ ရဲအရေးပေါ်ဖုန်း 1191 နှင့် အနီးဆုံးရဲစခန်းတို့သည် အဓိကတိုင်ကြားရန်နည်းလမ်းများဖြစ်သည်။ ဗီယင်ကျန်းခရီးသွားရဲကို 021-251-128 ဖြင့် ဆက်သွယ်နိုင်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာအကူအညီ ကန့်သတ်နိုင်ပြီး အရေးယူမှုမစတင်မီ တရားဝင်အထက်အရာရှိ၏ ခွင့်ပြုချက် လိုအပ်လေ့ရှိသည်။ စခန်း သို့မဟုတ် ဖုန်းပိတ်ထားခြင်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးမရရှိခြင်းတို့ကြောင့် ညအချိန်တုံ့ပြန်မှု မရနိုင်ပါ။ တည်းခိုရာအကူအညီ စီစဉ်ပေးနိုင်သော်လည်း လောင်စာ သို့မဟုတ် ဖုန်းစရိတ်ကို ကိုယ်တိုင်ခံရနိုင်သည်။ ပြည်သူ့ရဲဝန်ဆောင်မှုအတွက် တစ်ပြေးညီအခကြေးငွေ ရှိကြောင်း မတွေ့ရှိခဲ့ပါ။ အဖြစ်များသော ပြစ်မှုများတွင် အိတ်ကပ်နှိုက်ခြင်း၊ ဆိုင်ကယ်ဖြင့်အိတ်လုယက်ခြင်း၊ ခရီးသွားအချက်အချာနှင့် ATM အနီး ခိုးယူခြင်း၊ နေအိမ်ဖောက်ထွင်းခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ အကြမ်းဖက်ပြစ်မှုများ ဖြစ်ပွားကြောင်း သတင်းများရှိသော်လည်း သုံးသပ်ခဲ့သော သုတေသနတွင် ရှားပါးသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ လာအိုအဓိကအားလပ်ရက်များတွင် အန္တရာယ်တိုးနိုင်သည်။ ငွေကြေးနှင့် အချစ်ရေးလိမ်လည်မှု၊ အလုပ် သို့မဟုတ် အလုပ်လုပ်ခွင့်ပါမစ် အတုကမ်းလှမ်းမှု၊ ချိန်းတွေ့အက်ပ်မှတစ်ဆင့် လုယက်/တိုက်ခိုက်မှု၊ အစားအသောက်ထဲ ဆေးထည့်ခြင်း၊ ဆိုင်ကယ်ငှားရမ်းမှုနှင့် ဆက်စပ်ခိုးယူမှု၊ ငွေညှစ်မှုတို့ကို အထူးသတိထားပါ။ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်ကို အာမခံပစ္စည်းအဖြစ် မပေးပါနှင့်။ ညအချိန် လူသွားလူလာများ၍ အလင်းရောင်ကောင်းသောလမ်းများကို သုံးပါ၊ တန်ဖိုးရှိပစ္စည်းများကို ဖုံးကွယ်ပါ၊ ငွေသားနှင့် ကတ်များကို သီးခြားထားပါ၊ နိုင်ငံကူးလက်မှတ်မိတ္တူယူထားပါ၊ တက္ကစီ သို့မဟုတ် အက်ပ်ယာဉ်မောင်းသူ၏ အထောက်အထားနှင့် ယာဉ်နံပါတ်ကို စစ်ဆေးပါ၊ ခရီးစဉ်ကို ယုံကြည်ရသူထံ မျှဝေပါ၊ မသိသူနှင့် လူမြင်ကွင်းနေရာတွင် တွေ့ပါ။ စောင့်ကြည့်မထားသော အစားအစာ/အဖျော်ယမကာ၊ ရှင်းလင်းချက်မရှိသော အခမဲ့ပစ္စည်း၊ မသိသောအထုပ်၊ မမျှော်လင့်သောငွေ သို့မဟုတ် အတည်မပြုရသေးသော အလုပ်ကမ်းလှမ်းမှုကို လက်မခံပါနှင့်။ Bokeo နှင့် ရွှေတြိဂံအထူးစီးပွားရေးဇုန် (SEZ) တို့သည် လိမ်လည်ရေးစင်တာများ၊ နိုင်ငံဖြတ်ကျော်ရာဇဝတ်အဖွဲ့များ၊ ပြန်ပေးဆွဲမှုနှင့် လူကုန်ကူးမှုတို့နှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ Boten SEZ တွင်လည်း အလားတူစိုးရိမ်ချက်များ ရှိသည်။ လာအို-မြန်မာနယ်စပ်အနီး ဝေးလံသောဒေသများတွင် ဓားပြမှုနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးကုန်ကူးမှုတို့ကြောင့် သတိထားရန်လိုသည်။ အမျိုးသားလမ်း 7၊ 9 နှင့် 20 तथा ဒေသဆိုင်ရာသတိပေးချက်တွင် ဖော်ပြထားသော ပြည်နယ်များတွင် ထပ်ဆောင်းသတိထားရန် လိုနိုင်သည်။ လာအိုသည် လူကုန်ကူးမှု၊ အဓမ္မလုပ်အားပေးခိုင်းစေမှုနှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာလူကုန်ကူးမှုတို့၏ ရင်းမြစ်၊ ဖြတ်သန်းရာနှင့် ဦးတည်ရာနေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ လူမှုမီဒီယာနှင့် အလုပ်အတုများမှတစ်ဆင့် လူသစ်စုဆောင်းနိုင်ပြီး ကျေးလက်လူငယ်၊ လာအိုနှင့် နိုင်ငံခြားအလုပ်သမား၊ အမျိုးသမီးနှင့် မိန်းကလေး၊ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားနှင့် SEZ၊ ကာစီနို၊ စိုက်ခင်း သို့မဟုတ် ဆောက်လုပ်ရေးတွင် အလုပ်လုပ်သူများ ထိခိုက်နိုင်သည်။ ရွှေတြိဂံကြောင့် လာအိုသည် ထိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် ဗီယက်နမ်သို့ ဦးတည်သော မက်သမ်ဖက်တမင်း အဓိကဖြတ်သန်းလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ရှိသည်။ ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေပစ်ဒဏ်အသေးစိတ်သည် သီးခြားဥပဒေအကြောင်းအရာတွင် ပါဝင်သည်။ လူကုန်ကူးမှုကို နှုတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ စာဖြင့်ဖြစ်စေ တိုင်ကြားနိုင်သည်။ ထိခိုက်သူ၊ မိသားစုဝင်၊ ဆွေမျိုး၊ အိမ်နီးချင်း သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းက တင်ပြနိုင်ပြီး ရဲက လက်ခံမှတ်တမ်းတင်ရမည်။ ရက်စွဲ၊ နေရာ၊ သက်သေ၊ စာတို၊ ဓာတ်ပုံ၊ ပေးချေမှုအချက်အလက်နှင့် အခြားအထောက်အထားများကို မှတ်တမ်းတင်ပြီး မိတ္တူများ သိမ်းထားပါ။ လူကုန်ကူးမှုတိုက်ဖျက်ရေးဥပဒေအရ ထိခိုက်သူများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် တိုင်ကြားခွင့်၊ တိုင်တန်းခွင့်၊ သက်သေခံခွင့်၊ လျော်ကြေးတောင်းခွင့်၊ ကာကွယ်မှုနှင့် လျှို့ဝှက်မှုတောင်းခွင့်၊ စကားပြန်၊ ရှေ့နေ သို့မဟုတ် အုပ်ထိန်းသူ ရယူခွင့်များ ရှိသည်။ ကယ်ဆယ်ရေး၊ ယာယီလုံခြုံရာသို့ လွှဲပြောင်းပေးခြင်း၊ ဥပဒေအကူအညီ၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၊ ပညာရေး သို့မဟုတ် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းသင်တန်း၊ စီးပွားရေးအကူအညီနှင့် လူမှုဘဝပြန်လည်ဝင်ဆံ့ရေး အကူအညီတို့လည်း ရနိုင်သည်။ လက်တွေ့ဝင်ရောက်ရရှိမှုသည် မညီမျှဘဲ အမျိုးသားနှင့် LGBTQI+ ထိခိုက်သူများ၊ အထူးစီးပွားရေးဇုန်နှင့် ဆက်စပ်ကိစ္စများတွင် အထူးကန့်သတ်နိုင်သည်။ သုံးသပ်ခဲ့သော ရင်းမြစ်များတွင် အမျိုးသားအဆင့် အထွေထွေလျော်ကြေးအစီအစဉ် ရှိကြောင်း အထောက်အထားမတွေ့ရှိခဲ့ပါ။ လာအိုအမျိုးသမီးသမဂ္ဂ (LWU) သည် အကူအညီဖုန်း 1362 ကို ဆောင်ရွက်ပြီး ဗီယင်ကျန်းမြို့တော်နှင့် Luang Namtha တွင် အကြံပေးနှင့် ကာကွယ်ရေးစင်တာများ ရှိသည်။ ဥပဒေအကူအညီ၊ အကြံပေးမှု၊ လွှဲပြောင်းပေးမှုနှင့် လူမှုဘဝပြန်လည်ဝင်ဆံ့ရေး ပံ့ပိုးမှုများ ပေးနိုင်သည်။ လာအိုပြည်သူ့တော်လှန်ရေးလူငယ်သမဂ္ဂ (LYU) သည် လူငယ်များအတွက် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပံ့ပိုးမှုနှင့် လွှဲပြောင်းပေးမှုများကို အခမဲ့ 1554 မှတစ်ဆင့် ပေးသည်။ လူကုန်ကူးမှုတိုင်ကြားရေးဖုန်းမှာ 1300 ဖြစ်ပြီး WhatsApp ကို +85620 2288 1300 မှ ဆက်သွယ်နိုင်သည်။ ကလေးများ၏ အွန်လိုင်းအန္တရာယ်များတွင် အယောင်ဆောင်ရင်းနှီးမှုဖြင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအမြတ်ထုတ်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်း၊ ဆိုက်ဘာအနိုင်ကျင့်မှု၊ ကလေးလိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအလွဲသုံးစားမှုပစ္စည်းနှင့် အခြားအွန်လိုင်းအမြတ်ထုတ်မှုတို့ ပါဝင်သည်။ ၂၀၂၆–၂၀၃၀ ကာလအတွက် လာအိုကလေးအွန်လိုင်းလုံခြုံရေးစီမံကိန်းတွင် အမျိုးသားအာဏာပိုင်များ၊ နည်းပညာနှင့် ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် UNICEF တို့ ပါဝင်သော်လည်း ဒေသတွင်းစွမ်းရည်နှင့် ရရှိနိုင်မှု မညီမျှပါ။ လာအိုကွန်ပျူတာအရေးပေါ်တုံ့ပြန်ရေးအဖွဲ့ (LaoCERT) သည် ၎င်း၏ဖြစ်ရပ်တင်ပြဖောင်၊ [email protected] အီးမေးလ်နှင့် +856-30-5764222 ဖုန်းမှတစ်ဆင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ဖြစ်ရပ်များကို လက်ခံသည်။ ဆိုက်ဘာမှုခင်းဥပဒေအရ ဖောင်၊ ဖုန်း၊ ဖက်စ် သို့မဟုတ် အီးမေးလ်ဖြင့် အသိပေးနိုင်သည်။ တရားဝင်ပြန်စာကို ယေဘုယျအားဖြင့် အလုပ်ဖွင့်ရက် ငါးရက်အတွင်း ရရှိပြီး အရေးပေါ်နည်းပညာတုံ့ပြန်မှုကို ချက်ချင်းစတင်နိုင်သည်။ စာတို၊ အကောင့်အချက်အလက်၊ URL၊ ငွေလွှဲမှတ်တမ်းနှင့် မျက်နှာပြင်ပုံတို့ကို သိမ်းဆည်းကာ ထိခိုက်နေသောအကောင့်များကို လုံခြုံအောင်လုပ်ပြီး သံသယဖြစ်ဖွယ်လင့်ခ်များကို ရှောင်ပါ။ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများတွင် Facebook သတိပေးချက်အတု၊ အကောင့်အတည်ပြုရန် တောင်းဆိုမှုအတု၊ phishing နှင့် အထောက်အထားခိုးယူမှုတို့ ပါဝင်သည်။ ရဲ၊ အကူအညီအဖွဲ့ သို့မဟုတ် LaoCERT ထံ ဆက်သွယ်ခြင်းသည် မတူညီသောလိုအပ်ချက်များကို ဖြေရှင်းပေးသဖြင့် တစ်ခုထက်ပို၍ တိုင်ကြားရန် လိုနိုင်သည်။