Fonenana eto Madagasikara

Teny eo an-toerana ampiasaina ny logement, habitation ary habitat ho an’ny fonenana; maison individuelle na villa ho an’ny trano tokana; concession ho an’ny fananana na tokotany; appartement na maison collective ho an’ny trano iarahana na misy singa maro. Anisan’ny fomba mahazatra ny fanofana, fividianana tany na trano, fanorenana samirery, lova na fiaraha-manana, mipetraka amin’ny fianakaviana na namana, trano omen’ny mpampiasa ary fibodoana tsy ara-dalàna. Tsy misy mpamatsy fonenana nasionaly tokana na rafitra fanampiana trano manerantany eto Madagasikara. Mitarika ny asam-panjakana ny Politique Nationale de l’Habitat sy rafitra politika mifandraika aminy, saingy tsy mamorona zo manokana hahazo trano na fanampiana hofan-trano ho azy izany. Samy hafa be ny toe-trano an-tanàn-dehibe sy ambanivohitra. Miely patrana any an-tanàn-dehibe ny fanofana sy fonenana tsy voalamina; voalaza fa mihoatra ny 60% amin’ny mponina an-tanàn-dehibe no monina amin’ireny faritra ireny. Mety tsy azo antoka ny zo amin’ny tany ary mety hiharan-doza ireo toerana ireo. Matetika tompony mipetraka nefa tsy manana titre ara-dalàna ny mponina ambanivohitra. Manerana ny firenena, hita tamin’ny fanisam-bahoaka 2018 fa akora marefo no nanaovana ny 70,8% amin’ny gorodona, 71,9% amin’ny rindrina ary 56% amin’ny tafo. Tamin’ny 2021–2022, 22,5% ny tokantrano nanana trano misy titre na taratasy, 1,4% ny fiaraha-manana misy titre, 1,4% tsy misy titre, 1,5% trano omen’ny mpampiasa, 0,9% occupation anarchique ary 0,3% fandaminana hafa. Alohan’ny handoavana na hanorenana trano novidina na hatsangana, hamarino ny sata ara-tany. Titre foncier no titre voasoratra amin’ny tany. Mitahiry vaovao momba ny tany ny cadastre. Manamarina fananana tsy misy titre, antsoina hoe propriété foncière privée non titrée (PPNT), ny Certificat foncier ary mety hanohanana fivarotana, fanomezana, lova, fanofana, emphytéose na antoka araka ny rafitra lalàna momba ny tany 2022. Malemy kokoa ny taratasy ary tsy azo antoka kokoa ny famindrana amin’ny tany tsy misy titre na Certificat foncier. Aza raisina ho mitovy amin’ny titre na certificat voasoratra ny petits papiers tsy ara-dalàna. Angataho ny Certificat de Situation Juridique nivoaka tao anatin’ny telo volana farany ary ampitahao amin’ny mpivarotra, vaovao cadastre, sisin-tany ary fitakiana fiaraha-manana na lova. Anisan’ny sampan-draharaha mahefa ny Ministeran’ny Fanajariana ny Tany sy Fananana (MATSF), Direction Générale des Services Fonciers (DGSF), kaominina sy collectivités territoriales décentralisées hafa, biraon’ny tany eo an-toerana ary Fokontany, vondrona fitantanana eo amin’ny manodidina. Afaka manampy amin’ny fifanakalozana ny notaire na masoivoho fananan-tany mahafeno fepetra, nefa tsy manolo ny fanamarinana porofo momba ny tany izany. Hamarino ny fampiasana azo atao amin’ilay tany, fitsipika momba ny tanàn-dehibe, drafitra fanorenana, loza tondra-drano sy hafa, lalana ary tolotra fototra. Ny birao mahefa momba ny fanajariana na kaominina no mikarakara fahazoan-dalana hanorina. Manome tombana momba ny dingana fividianana tany ny torolalana Torolalana navoaka: 10 andro fiasana eo ho eo amin’ny plan régulier, roa andro amin’ny prescription momba ny tanàn-dehibe, 48 ora amin’ny acte de vente ary dimy andro fiasana amin’ny fisoratana. Tanjona amin’ny dingana ireo fa tsy fe-potoana nasionaly mihatra amin’ny raharaha rehetra. Miovaova araka ny raharaha sy kaominina ny sarany sy tena faharetana. Matetika ny vola manokana, famatsiam-bola tsy ara-dalàna, asan’ny fianakaviana na fanohanana fiaraha-monina no mamatsy fanorenana samirery. Mety hanatsara fahafahana mahazo trosa misy antoka ny certificat amin’ny tany, saingy tsy miantoka fankatoavana findramam-bola izany. Tokony hilaza ny tompon-trano (bailleur), mpanofa (preneur), trano, hofan-trano (loyer), petra-bola (caution), daty fandoavana, faharetana, fanamboarana ary sara fanampiny ny fifanarahana fanofana. Manome rafitra manokana lehibe ho an’ny fanofana trano fonenana ny Ordonnance 62-100 tamin’ny 1 Oktobra 1962. Amin’ny fanofana efitra tsy misy fanaka aloa isam-bolana, tsy mahazo mihoatra ny hofan-trano roa volana ny caution sy hofan-trano mialoha atambatra. Amin’ny fifanarahana tsy voafaritra fe-potoana, iray volana farafahakeliny ny fampandrenesana ataon’ny mpanofa (préavis), fa telo volana amin’ny ankapobeny ny fampandrenesan’ny tompon-trano. Matetika mifarana amin’ny fe-potoana nifanarahana ny fanofana voafetra, arakaraka ny fifanarahana sy lalàna mihatra. Tehirizo ny fifanarahana voasonia, rosia fandoavana, état des lieux manoritsoritra ny toe-trano amin’ny fanolorana ary firaketana fangatahana fanamboarana. Tafiditra amin’ny fitsarana mahefa sy huissier, mpanatanteraka ara-pitsarana, ny fifanolanana ofisialy sy fandroahana; tsy manafoana ny filàna manaraka dingana ara-dalàna mihatra ny fomba tsy ara-dalàna. Tsy azo tsoahina avy amin’ny fananana na fanofana fotsiny ny kalitaon’ny trano rehefa ipetrahana. Tamin’ny 2018, 29,5% monja amin’ny trano no nahazo rano fisotro, anisan’izany 66% an-tanàn-dehibe ary 19,8% ambanivohitra. Nahazo herinaratra ny 38,1% manerana ny firenena, 71,5% an-tanàn-dehibe ary 29,2% ambanivohitra. 9,3% no nahazo kabone tantanana ara-pahasalamana, ary 22,1% no nanana fanariana rano maloto ampy. Anontanio ny fomba famatsiana rano, herinaratra, kabone, rano maloto, fako ary fanamboarana, ary hamarino raha azo ianteherana mandritra ny taona. Mety handray anjara amin’ny serivisy herinaratra sy rano ny JIRAMA, nefa miovaova arakaraka ny toerana ny fahafahana sy fepetra fampidirana. Tombanana ho 1,73 tapitrisa eo ho eo ny tsy fahampian’ny trano nasionaly. Olana midadasika momba ny famatsiana io tarehimarika io fa tsy mamorona zo manokana hahazo trano misy fanampiana. Noho izany, atambatra amin’ny fiarovana zo hipetraka, fifanarahana na porofom-pananana, kalitaon’ny fanorenana, tolotra, fahafahana mandoa, loza amin’ny toerana ary fahafahana miala na mamindra ny fandaminana ny fanombanana trano azo ampiharina.