Porezi u Crnoj Gori

Poreska uprava vodi registraciju poreskih obveznika, utvrđivanje i naplatu poreza, elektronsko podnošenje prijava i poreske kontrole. Ministarstvo finansija priprema poreske propise i međunarodna poreska pravila, Uprava carina bavi se carinama, uvoznim PDV-om i akcizama, a opštine upravljaju porezom na imovinu i drugim lokalnim dažbinama. Obaveze zavise od faktora kao što su prebivalište, izvor prihoda, stalna poslovna jedinica, poslovna djelatnost, promet i lokacija imovine. Porez na dohodak fizičkih lica primjenjuje se na rezidente na dohodak iz cijelog svijeta, a na nerezidente na dohodak iz Crne Gore. Rezident uglavnom ispunjava uslov od 183 dana ili ima dom ili središte ličnih i ekonomskih interesa u Crnoj Gori, uz primjenu pravila o razrješenju dvostrukog rezidentstva iz ugovora o izbjegavanju dvostrukog oporezivanja. Stope poreza na dohodak od zaposlenja su 0% za iznos do 700 EUR, 9% za iznos od 700,01 do 1.000 EUR i 15% za iznos iznad 1.000 EUR. Za godišnji dohodak od samostalne djelatnosti koriste se pragovi od 8.400 EUR i 12.000 EUR. Druge kategorije dohotka, uključujući dividende, kamatu, kapitalnu dobit, autorske naknade, određeni prihod od internet igara na sreću i propisane nagrade, uglavnom podliježu stopi od 15%, iako za dobitke od igara na sreću od 2026. važe posebni rasponi od 0%, 10% i 15%. Porez na dobit pravnih lica primjenjuje se na rezidentna društva i nerezidente koji ostvaruju dohodak iz Crne Gore ili posluju preko stalne poslovne jedinice. Rezidentna društva se uglavnom određuju prema registraciji ili mjestu stvarnog upravljanja u Crnoj Gori i oporezuju se na dobit ostvarenu širom svijeta. Stopa iznosi 9% na oporezivu dobit do 100.000 EUR, zatim progresivni iznos od 9.000 EUR uvećan za 12% dijela iznad 100.000 EUR do 1,5 miliona EUR, odnosno 177.000 EUR uvećanih za 15% dijela iznad 1,5 miliona EUR. Minimalni porez na dobit primjenjuje se na kvalifikovane velike međunarodne i domaće grupe čiji konsolidovani prihod iznosi najmanje 750 miliona EUR u najmanje dvije od prethodne četiri godine; primjenu i stopu treba provjeriti prema važećem zakonu jer se izmjena iz 2026. primjenjuje od 1. januara 2027. PDV je porez na dodatu vrijednost u Crnoj Gori. Opšta stopa je 21%, a snižene stope su 7% za propisane osnovne proizvode i usluge i 15% za smještaj u odgovarajućim osnovnim i dopunskim ugostiteljskim objektima od 1. januara 2025. Izvoz i određene međunarodne transakcije mogu podlijegati stopi od 0%. Preduzeće se uglavnom mora registrovati kada je promet u prethodnih 12 mjeseci premašio 30.000 EUR ili se očekuje da će preći taj iznos. Mjesečna prijava PDV-a, obrazac PR PDV-2, podnosi se elektronski i plaća do 15. dana narednog mjeseca. Uvoznim PDV-om upravlja Uprava carina. Preduzeća mogu tražiti odbitak ulaznog poreza i povraćaj preko IRMS-a, sistema elektronske poreske uprave. Porez na imovinu utvrđuje opština na tržišnu vrijednost zemljišta, zgrada i stambenih ili poslovnih jedinica, najčešće po stopi od 0,25% do 1%. Opštinske odluke i lokalni uslovi određuju stvarno opterećenje, koje se obično plaća u dvije rate. Porez na promet nepokretnosti zasniva se na tržišnoj vrijednosti i primjenjuje stope od 3% na iznos do 150.000 EUR, 5% na dio od 150.000,01 do 500.000 EUR i 6% na iznos iznad 500.000 EUR. Kupac uglavnom sam utvrđuje obavezu, podnosi prijavu i plaća porez u roku od 15 dana od zaključenja ugovora. Od 2026. postoji razlika u tretmanu PDV-a za određene transakcije građevinskog zemljišta. Porez po odbitku uglavnom iznosi 15% na dividende i udjele u dobiti, kao i na određena plaćanja nerezidentnim pravnim licima, uključujući kamatu, autorske naknade, prava intelektualne svojine, zakup, konsultantske usluge, istraživanje tržišta, reviziju i zabavne ili sportske programe. Stopa od 30% može se primijeniti na propisane teritorije s niskim porezima ili bez razmjene informacija. Ugovor o izbjegavanju dvostrukog oporezivanja može smanjiti ili ukinuti domaći porez po odbitku ako primalac dostavi potvrdu o rezidentnosti i dokaže stvarno vlasništvo nad prihodom. Izvještaj o porezu po odbitku uglavnom se podnosi do kraja februara. Preduzeća obično podnose prijave poreza na dobit, finansijske iskaze i uplatu do 31. marta, dok se godišnja prijava poreza na dohodak fizičkih lica, GPPFL, uglavnom podnosi do 30. aprila. Poslodavci i drugi isplatioci obustavljaju porez pri isplati dohotka i podnose izvještaj IOPPD. Mjesečne prijave PDV-a i izvještaji u vezi sa zaposlenjem uglavnom dospijevaju 15. dana narednog mjeseca. Poreski obveznici moraju voditi tačne knjige i prateću dokumentaciju, registracije i prijave promjena. IRMS za registraciju, prijave, dokumenta, analitičke kartice i zahtjeve za povraćaj koristi kvalifikovani digitalni sertifikat, dok se elektronska fiskalizacija primjenjuje na odgovarajuće transakcije. Poreski obveznici mogu tražiti informacije i kopije, imenovati zastupnika, pregledati spise, prisustvovati kontroli, tražiti ponovno utvrđivanje poreza i uložiti žalbu na odluku. Kašnjenje s prijavom ili plaćanjem može dovesti do kamate, kazni i prinudne naplate. Ugovori Crne Gore o izbjegavanju dvostrukog oporezivanja mogu dodijeliti pravo oporezivanja i omogućiti olakšicu od dvostrukog poreza. Rezident Crne Gore uglavnom može koristiti poreski kredit za strani porez do iznosa crnogorskog poreza na isti dohodak. Poreska uprava razmjenjuje i informacije u okviru međunarodnih sistema; finansijske institucije koje ispunjavaju uslove podnose izvještaje prema Zajedničkom standardu izvještavanja do 30. juna za prethodnu godinu. Izvještavanje po državama primjenjuje se na kvalifikovane grupe s prihodom iznad 750 miliona EUR, a izvještaj se uglavnom podnosi u roku od 12 mjeseci nakon poreske godine. Za transakcije između povezanih lica može se tražiti dokumentacija o transfernim cijenama. Nova proizvodna preduzeća u nedovoljno razvijenim opštinama mogu ispuniti uslove za poresko oslobođenje do osam godina, uz gornju granicu od 200.000 EUR, ako su ispunjeni strogi zakonski uslovi. Cijene između povezanih lica i olakšica po ugovoru zahtijevaju dokumentaciju koja potkrepljuje traženi tretman. Poreske stope, rokovi za prijavu i pravila o imovini mogu se promijeniti, pa za relevantni poreski period treba provjeriti važeći zakon i aktuelna uputstva nadležnog organa.