ميانمار ۾ ڪاروبار

رسمي ڪمپني ڊائريڪٽوريٽ آف انويسٽمينٽ اينڊ ڪمپني ايڊمنسٽريشن (DICA) ۽ ان جي ميانمار ڪمپنيز آن لائن نظام، جنهن کي MyCO چيو وڃي ٿو، وسيلي ٺهي ٿي. قسمن ۾ شيئرن تائين محدود خانگي يا عوامي ڪمپني، گارنٽيءَ تائين محدود ڪمپني، لامحدود ڪمپني، پرڏيهي ڪارپوريشن، انجمن، پرڏيهي شاخ يا گڏيل منصوبو شامل آهن. عام طور خانگي ڪمپنيءَ لاءِ هڪ ميمبر، هڪ شيئر، عام رهائش رکندڙ هڪ ڊائريڪٽر ۽ ميانمار ۾ رجسٽرڊ آفيس ڪافي آهن. عوامي ڪمپنيءَ لاءِ گهٽ ۾ گهٽ ٽي ڊائريڪٽر گهرجن، جن مان هڪ ميانمار جو شهري ۽ عام رهائش رکندڙ هجي. DICA جي رجسٽريشن هدايتن ۾ عام گهٽ ۾ گهٽ سرمايو مقرر ناهي، پر ضابطي هيٺ سرگرمين لاءِ الڳ مالي يا لائسنس شرطون ٿي سگهن ٿيون. MyCO جو عمل عام طور اڪائونٽ ۽ اي ميل، نالي جي ڳولا، رجسٽرڊ آفيس ۽ ڪاروبار جي مکيه جاءِ، ڊائريڪٽرن ۽ سيڪريٽري، ميمبرن ۽ شيئر سرمائي، آئين ۽ مقرر فيس جي ادائيگي تي مشتمل آهي. ميانمار جا شهري عام طور NRC ۽ پرڏيهي شهري پاسپورٽ ڏين ٿا. رجسٽرار درخواست جاچي سرٽيفڪيٽ آف انڪارپوريشن اي ميل ڪري ٿو. ڪمپنيءَ جي ڄاڻ MyCO تي عوامي طور ڳولي سگهجي ٿي. خانگي ڪمپني عام طور شامل ٿيڻ کان پوءِ شروع ڪري سگهي ٿي، جيڪڏهن سرگرميءَ لاءِ اضافي اجازت نه گهرجي؛ عوامي ڪمپنيءَ لاءِ شروعات جا وڌيڪ شرط آهن. تحقيق ڪيل MyCO فيسون: شيئرن تائين محدود خانگي ڪمپني K 300,000، عوامي ڪمپني K 2,500,000، گارنٽيءَ تائين محدود ڪمپني K 300,000، لامحدود ڪمپني K 300,000 ۽ پرڏيهي ڪارپوريشن K 300,000. گارنٽيءَ تائين محدود ڪمپني طور رجسٽر ٿيندڙ انجمن لاءِ ڏنل شيڊول ۾ K 500,000 آهي. سالياني ريٽرن K 50,000 آهي، جڏهن ته عام تبديلي فائلنگون K 10,000 کان K 100,000 تائين آهن. ڪاغذي فائلنگ تي سروس فيس وڌي سگهي ٿي ۽ دير سان فائل ڪرڻ تي وڌيڪ خرچ ٿي سگهي ٿو. ڪمپني رجسٽريشن سرگرميءَ جو لائسنس نٿي بدلائي. ڪاروبار موجب فوڊ اينڊ ڊرگ ايڊمنسٽريشن، ٻيلن، ماهيگيري، ڪيميڪلن، هوٽلن ۽ سياحت، انشورنس، ٽيليڪميونيڪيشن يا ٻئي شعبي جي نگران اداري کان منظوري گهربل ٿي سگهي ٿي. خانگي صنعتي اداري کي رجسٽريشن گهرجي ٿي، جڏهن گهٽ ۾ گهٽ ٽي هارس پاور استعمال ٿين يا ڏهه اجرتي مزدور هجن. عمل ۾ Form A، جاءِ جو معائنو، Form B ۽ ڊائريڪٽوريٽ آف انڊسٽريل سپرويجن اينڊ انسپيڪشن جي لاڳاپيل علائقائي، رياستي، يونين ٽيريٽري يا ضلعي آفيس جو جائزو اچي سگهي ٿو. يانگون سٽي ڊولپمينٽ ڪميٽي (YCDC)، يا ٻين هنڌن تي لاڳاپيل شهر، ٽائون شپ يا ترقياتي ادارو، ريسٽورنٽن، ڪارخانن، عوامي ڪاروبارن، مهمان خانن يا مارڪيٽن لاءِ لائسنس گهري سگهي ٿو. شرطن ۾ جاءِ، باهه کان بچاءُ، صحت، زمين يا ليز جا ڪاغذ، پاڙيسري ۽ وزارت جون سفارشون شامل ٿي سگهن ٿيون؛ اهي هنڌ موجب بدلجن ٿيون. ننڍو يا وچولو ڪاروبار (SME) وزارتِ صنعت ۽ SME نظام وسيلي سڃاڻپ وٺڻ جي ڪوشش ڪري سگهي ٿو. ان نظام ۾ مرڪزي ڪميٽي، ورڪنگ ڪميٽي، ايجنسي، فنڊ ۽ ون اسٽاپ سروس سينٽر شامل آهن. وزارتِ صنعت جو پورٽل عارضي SME رجسٽريشن يا ڪارڊ جو عمل پڻ ڏئي ٿو. عام طور پهريان موجود لائسنس، پرمٽ يا رجسٽريشن گهربل آهن. مخصوص لائسنس کان سواءِ سرگرمي تڏهن ئي اهل ٿي سگهي ٿي، جڏهن عوامي صحت يا ماحول کي اهم نقصان نه پهچائي ۽ باهه ۽ ڪم جي جاءِ جي حفاظت جا شرط پورا ڪري. SME ڪارڊ سڃاڻپ، رابطا ۽ مدد جي پروگرامن تائين رسائي ڏئي ٿو؛ اهو پاڻمرادو فنانسنگ نٿو ڏئي ۽ سرگرميءَ جو لائسنس نٿو بدلائي. ڪمپني يا تنظيم ٽيڪس پيئر شناختي نمبر (TIN) لاءِ انٽرنل روينيو ڊپارٽمينٽ (IRD) وٽ اليڪٽرانڪ درخواست ڏئي ٿي. موجوده IRD نوٽيس موجب شامل ٿيڻ يا رجسٽريشن کان 90 ڏينهن اندر TIN جي درخواست ضروري آهي. TIN ملڻ کان پوءِ ڪاروبار IRD جون اليڪٽرانڪ فائلنگ ۽ ادائيگي خدمتون استعمال ڪري سگهي ٿو. سرگرمي ۽ مالي سال موجب انڪم ٽيڪس، ڪمرشل ٽيڪس، مخصوص شين جو ٽيڪس ۽ اسٽامپ ڊيوٽي لاڳو ٿي سگهن ٿا. IRD پورٽل ٽه ماهي ۽ سالياني ريٽرن ڏيکاري ٿو، پر شرحون، ڇوٽون ۽ فائلنگ جا فرض سرگرمي ۽ لاڳو مالي سال تي دارومدار رکن ٿا. ڪمپنيءَ کي شموليت کان ٻن مهينن اندر، ۽ پوءِ هر سالگرهه کان وڌ ۾ وڌ هڪ مهيني اندر سالياني ريٽرن جمع ڪرائڻو آهي. ان ۾ ميمبرن، رجسٽرڊ آفيس، ڪاروباري سرگرمي، سرمائي، ڊائريڪٽرن ۽ پرڏيهي حيثيت بابت ڄاڻ شامل آهي. تبديليون عام طور 21 ڏينهن اندر ٻڌائڻيون آهن؛ رجسٽرڊ آفيس جي تبديلي اثرائتي ٿيڻ کان اڳ اطلاع ڏيڻ ضروري آهي. ڪمپني پنهنجا رجسٽر، حساب ڪتاب ۽ آئين محفوظ رکي. ڪمپنيءَ جي الڳ قانوني حيثيت ۽ دائمي وجود هوندو ۽ اڻادا شيئرن جي حد تائين ذميواري محدود هوندي؛ عوامي ڪمپنين تي مالي ۽ رپورٽنگ جا وڌيڪ فرض آهن. پرڏيهي ملڪيت سڌي يا اڻسڌي طرح 35 سيڪڙو تائين هجي ته مقامي ڪمپنيءَ جي حيثيت برقرار رهي سگهي ٿي؛ 35 سيڪڙو کان وڌيڪ ملڪيت بيان ڪيل فريم ورڪ تحت پرڏيهي ڪمپنيءَ جي حيثيت آهي، ۽ حيثيت جي تبديلي ٻڌائڻي آهي. شعبي جون پابنديون، رڳو شهرين لاءِ يا محدود سرگرميون ۽ الڳ نگران ضابطا پوءِ به لاڳو ٿين ٿا. هر پرڏيهي سيڙپڪاريءَ لاءِ ميانمار انويسٽمينٽ ڪميشن (MIC) جو پرمٽ ضروري ناهي. مقرر يا وڏي سرگرميءَ لاءِ تجويز گهربل ٿي سگهي ٿي، جڏهن ته توثيق زمين جي استعمال جا حق يا ٽيڪس ۾ رعايت ڏئي سگهي ٿي. DICA جي ڄاڻ موجب تجويز جي قبوليت ۾ لڳ ڀڳ 15 ڏينهن ۽ قبول ٿيڻ کان پوءِ MIC جي فيصلي ۾ لڳ ڀڳ 60 ڏينهن لڳن ٿا؛ مخصوص ڪيس ۽ ضابطن جي تصديق ضروري آهي. درآمد ۽ برآمد لاءِ عام طور وزارتِ تجارت کان TradeNet 2.0 وسيلي ايڪسپورٽر-امپورٽر رجسٽريشن ڪارڊ، جنهن کي EIR Card چيو وڃي ٿو، گهربل آهي. درآمد يا برآمد جا لائسنس، شين جون منظوريون، آن لائين وڪري جي رجسٽريشن جو سرٽيفڪيٽ ۽ ٻيا ڪاغذ پڻ لاڳو ٿي سگهن ٿا. پرڏيهي ڪمپنين ۽ گڏيل منصوبن لاءِ وڌيڪ اهليت ۽ دستاويزي شرطون ٿي سگهن ٿيون. ڪمپنيءَ جو سرٽيفڪيٽ اڪيلو عالمي واپار يا ضابطي هيٺ شين جي آن لائين وڪري جو عام حق نٿو ڏئي. گهٽ رسمي ڪاروبار شروع ڪرڻ ۾ رڪاوٽون گهٽ رکي سگهن ٿا، پر عام طور دستاويزي ثبوت ڪمزور ۽ رسمي خدمتن تائين رسائي محدود هوندي آهي. ورلڊ بئنڪ پنهنجي نگرانيءَ ۾ غير رسمي فرم اها ڄاڻائي ٿي جيڪا DICA، وزارتِ صنعت يا ان جي صنعتي نگراني آفيسن، يا سٽي ڊولپمينٽ ڪميٽي يا ڊپارٽمينٽ آف ڊولپمينٽ افيئرز وٽ رجسٽرڊ نه هجي. رجسٽريشن جا فائدا ۽ خرچ شهر، ماپ ۽ سرگرميءَ موجب بدلجن ٿا؛ غير رسمي طور ڪم ڪرڻ پاڻمرادو لاڳو قاعدن کان ڇوٽ نٿو ڏئي. ڪم ڪرڻ جون حالتون منصوبابنديءَ تي وڏو اثر وجهي سگهن ٿيون. ورلڊ بئنڪ جي قومي نمائندگيءَ واري فرم نگراني پليٽفارم جي رائونڊ 17 ۾ اپريل ۽ مئي 2024ع دوران پنجن علائقن ۽ زراعت، پيداوار، پرچون ۽ خدمتن مان 500 فرمون شامل هيون. سراسري آپريٽنگ گنجائش 65 سيڪڙو هئي؛ 52 سيڪڙو بجليءَ جي خلل ڏيندڙ بندشن ۽ 40 سيڪڙو رسد ۾ خلل ٻڌايو، ۽ خلل وارن 59 سيڪڙو فرمن وڌيل انپٽ خرچ ڄاڻايو. سلامتي، لاجسٽڪس، ڪيوٽ جي مٽاسٽا ۾ لاٿ چاڙهه، پرڏيهي ڪرنسيءَ تائين رسائي ۽ غير يقيني طلب ترسيل، قيمتن ۽ نقد وهڪري تي اثرانداز ٿي سگهن ٿا. اهي سروي جا نتيجا آهن، ميانمار جي هر ڪاروبار لاءِ عام شرح نه. ڪاروبار بند ڪرڻ لاءِ رڳو وڪرو روڪڻ ڪافي ناهي. ڪمپني ڪمپنيز لا تحت رضاڪارانه بندش ۽ ميمبرن يا قرض ڏيندڙن جي اڳواڻيءَ ۾ تصفيي جو رستو وٺي سگهي ٿي. MyCO وٽ ديوال جا فارم آهن، جن ۾ ليڪوئيڊيٽر جي مقرري ۽ آخري حساب فائلنگ شامل آهي. ٽيڪس ريٽرن، قرض، شعبي جا پرمٽ ۽ مقامي لائسنس الڳ سان ٺهڪائڻ گهرجن. سالياني ريٽرن نه ڏيڻ تي رجسٽرار نوٽيس ڏئي سگهي ٿو ۽ 28 ڏينهن اندر ڪوتاهي پوري نه ٿيڻ تي معطلي لاڳو ٿي سگهي ٿي. معطلي ڇهن مهينن تائين حل نه ٿئي ته نالو ڪڍڻ ۽ ڪمپني ختم ڪرڻ ٿي سگهي ٿو. نالو ڪڍڻ منظم تصفيي جو متبادل ناهي، ۽ ڊائريڪٽر يا ميمبر جي ذميواري جاري رهي سگهي ٿي. تنهنڪري ڪاروباري منصوبي ۾ رجسٽريشن، سرگرميءَ جون منظوريون، ٽيڪس رسائي، بار بار فائلنگون، آپريٽنگ خطرا ۽ دستاويزي بندش جو عمل شامل هجي.