મ્યાનમારમાં રહેઠાણ

મ્યાનમારમાં આવાસ માટે એકસરખી રાષ્ટ્રીય પ્રવેશ અથવા નોંધણી પ્રક્રિયા નથી. Ministry of Construction અને તેની Department of Urban and Housing Development (DUHD)ની રાષ્ટ્રીય જવાબદારીઓ છે, જ્યારે State અને Region સત્તાઓ, Nay Pyi Taw સંસ્થાઓ, City Development Committees, General Administration Department અને સ્થાનિક જમીન કચેરીઓ આવાસ વહીવટના જુદા ભાગો સંભાળે છે. Yangon City Development Committee, જેને સામાન્ય રીતે YCDC કહે છે, Yangon માટે ખાસ સંબંધિત છે. Department of Agricultural Land Management and Statistics મહત્વના ગ્રામીણ જમીન રેકોર્ડ સંભાળે છે. શહેરો, પ્રદેશો અને ગામો પ્રમાણે પ્રક્રિયા તથા જવાબદાર કચેરી બદલાઈ શકે છે. 2024ની Myanmar Population and Housing Censusમાં 7,780,926 પરિવારો આવરી લેવાયા હતા. 84.6% પરિવારો પોતાનાં આવાસમાં અને 10.9% ભાડાના આવાસમાં નોંધાયા. શહેરી પરિવારોમાં સ્થિતિ જુદી હતી: 69.0% પોતાનાં આવાસમાં અને 23.2% ભાડે રહેતા હતા. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 93.9% પોતાનાં આવાસમાં અને 3.6% ભાડે રહેતા હતા. આ આંકડા પરિવારની રહેઠાણ વ્યવસ્થા દર્શાવે છે; દરેક રહેવાસી પાસે સુરક્ષિત કાનૂની માલિકી અથવા ઔપચારિક ભાડા કરાર છે તેની ખાતરી નથી. આવાસની ગુણવત્તા અને સેવાઓ પણ બદલાય છે. ત્રણ ઓરડાવાળાં એકમો સૌથી સામાન્ય હતા અને 34.2% આવાસ એકમો હતાં. એક ઓરડાવાળાં એકમો શહેરી વિસ્તારમાં 16.0% અને ગ્રામીણ વિસ્તારમાં 8.9% હતાં. દેશભરમાં 9.5% પરિવારોમાં એક ઓરડો બે કરતાં વધુ લોકો વહેંચતા હતા; શહેરી પરિવારોમાં 11.9% અને ગ્રામીણમાં 8.0%. મુખ્ય વીજળી જોડાણ 66.3% પરિવારો સુધી હતું; શહેરી વિસ્તારમાં આશરે 91% અને ગ્રામીણમાં 52%. 19.8% પરિવારમાં સોલાર પ્રકાશ નોંધાયો; શહેરી વિસ્તારમાં આશરે 3% અને ગ્રામીણમાં 30%. 81% ઘરમાં અલગ રસોડું હતું; શહેરી ઘરમાં 10% અને ગ્રામીણ ઘરમાં 7%માં રસોડું નહોતું. ખાનગી ભાડાનું આવાસ શહેરોમાં ખાસ મહત્વનું છે. ભાડા કરાર લેખિત અથવા અનૌપચારિક હોઈ શકે છે; વ્યવસ્થા કેવી રીતે ચાલે તે ઘણીવાર માલિક, દલાલ અને સ્થાનિક રીત નક્કી કરે છે. ડિપોઝિટ અથવા ભાડું ચૂકવતાં પહેલાં માલિકને મિલકત ભાડે આપવાનો અધિકાર છે કે નહીં, ઉપલબ્ધ દસ્તાવેજ અથવા માલિકી હક, જમીન વપરાશ સ્થિતિ, હાલના બોજા, ઉપયોગિતા જોડાણો અને સ્થાનિક ઓળખ અથવા રહેઠાણ જાણ કરવાની શરતો તપાસો. મ્યાનમારમાં હાલના ભાડા અથવા ડિપોઝિટની વિશ્વસનીય રાષ્ટ્રીય યાદી નથી અને દેશવ્યાપી ડિજિટલ ભાડા નોંધણી પોર્ટલની પુષ્ટિ નથી. Urban Rent Control Act 1960 સ્થાનિક કાનૂની સંદર્ભ તરીકે નોંધાયેલ છે, પરંતુ તેનો હાલનો વ્યાપ, અપવાદો અને અમલ એટલા સર્વત્ર સમાન નથી કે વાસ્તવિક કરાર અને સ્થાનિક રીતની તપાસને બદલે તેનો ઉપયોગ થઈ શકે. માલિકી અને જમીન વપરાશમાં ટાઇટલ, દસ્તાવેજ, ભાડાપટ્ટો અથવા ઉપયોગ અધિકાર હોઈ શકે છે. દસ્તાવેજોમાં Town Land Roll, grant, village deed, Town Form 7, Forms 105 અને 106, અથવા સ્ટેમ્પવાળો કે સ્ટેમ્પ વિનાનો વેચાણ કરાર હોઈ શકે છે. માત્ર દસ્તાવેજથી કાનૂની રીતે સુરક્ષિત માલિકી આપમેળે સાબિત થતી નથી. હસ્તાંતરણ અને આર્કાઇવ વિખરાયેલા હોઈ શકે છે; નોંધણી વિનાના હસ્તાંતરણથી પુરાવા અને નુકસાનનું જોખમ વધે છે. ખરીદદાર ચુકવણી કરતાં પહેલાં દસ્તાવેજને સંબંધિત રજિસ્ટ્રી અથવા જમીન રેકોર્ડ સાથે સરખાવે, વેચનારનો અધિકાર પુષ્ટિ કરે અને સ્પર્ધાત્મક દાવા કે બોજા તપાસે. Condominium Law 2016 પાત્ર કોન્ડોમિનિયમ માટે વધુ ચોક્કસ માળખું બનાવે છે. કોન્ડોમિનિયમ એટલે નોંધાયેલી સામાન્ય જમીન પર ઓછામાં ઓછા છ માળની ઇમારત, જ્યાં જમીન ઓછામાં ઓછી 20,000 ચોરસ ફૂટની હોય; DUHD અને Condominium Administrative Committeeની મંજૂરી સામેલ છે. બાંધકામ અને રહેઠાણ પરમિટ પછી કોન્ડોમિનિયમ નોંધાવી શકાય અને એકમ નોંધણી પ્રમાણપત્ર મળી શકે છે. હસ્તાંતરણ દસ્તાવેજ 30 દિવસમાં નોંધાવવો પડે છે અને સ્ટેમ્પ ડ્યુટી તથા નોંધણી ફી લાગુ પડે છે. નોંધાયેલ એકમનો માલિક લાગુ નિયમોને આધીન એકમ વેચી, ભાડે આપી, વારસામાં આપી અથવા ગીરવે મૂકી શકે છે. માલિકો જાળવણી ભંડોળમાં યોગદાન આપે, ભાડા અથવા રહેઠાણની સંબંધિત માહિતી આપે અને નવીનીકરણ તથા સામૂહિક મિલકત અંગે સંચાલક મંડળના નિયમો પાળે છે. મ્યાનમારમાં સ્થાવર મિલકતના હસ્તાંતરણ પરના પ્રતિબંધો વિદેશીઓને સ્થાવર મિલકત ખરીદવા, વેચવા, ભેટમાં આપવા, ગીરવે મૂકવા, વિનિમય કરવા અથવા અન્ય રીતે હસ્તાંતરિત કરવા મર્યાદિત કરે છે. લાગુ કાનૂની માળખામાં ભાડે લેવું શક્ય છે. કોન્ડોમિનિયમ વ્યવસ્થામાં મર્યાદિત અપવાદ છે: વિદેશીઓ કોન્ડોમિનિયમના 40% સુધીના એકમો રાખી શકે છે અને ખરીદી માટે વિદેશથી કાયદેસર રીતે હસ્તાંતરિત વિદેશી ચલણ વાપરવું પડે છે. નોંધાયેલ કોન્ડોમિનિયમ એકમ, અનૌપચારિક એપાર્ટમેન્ટ ખરીદી કરતાં કાનૂની રીતે વધુ બચાવપાત્ર છે; તેમ છતાં નોંધણી, મર્યાદા અને ચુકવણીની શરતો તપાસવી જરૂરી છે. જાહેર અને સામાજિક આવાસ એક સામાન્ય રાષ્ટ્રીય હક તરીકે નહીં, પરંતુ અલગ યોજનાઓ મારફતે ઉપલબ્ધ છે. Ministry of Constructionનું લક્ષ્ય પૂરતું આવાસ આપવાનું છે અને સરકારી ભંડોળ તથા જાહેર-ખાનગી અથવા બાંધો-ચાલાવો-હસ્તાંતર વ્યવસ્થા મારફતે 2030 સુધી 330 શહેરમાં 1 મિલિયન રૂમની યોજના કરી છે. Yangon, Mandalay અને Nay Pyi Tawમાં જાહેર ભાડા યોજનાઓ નોંધાઈ છે. 2023ના Yangonની પ્રથમ યોજનાના અહેવાલમાં 194 ઇમારતો અને 3,104 એપાર્ટમેન્ટ વર્ણવાયા હતા; તેમાં ઓછી આવકવાળા પરિવારો, નિવૃત્ત અથવા નિવૃત્તિની નજીકના સરકારી કર્મચારી અને ઓછા વેતનવાળા કર્મચારી જેવા જૂથો આવતાં હતાં. હાલનું કબજું, ભાડા દર અને અરજી સમયગાળો ઉપલબ્ધ સંશોધનમાં પુષ્ટિ કરાયા નહોતા. Social Security Boardનું આવાસ વીમાકૃત નાગરિકો અને નાગરિકત્વ પ્રાપ્ત કરેલા નાગરિકો સાથે જોડાયેલું છે; આવાસ ફંડના યોગદાન અને ઓછામાં ઓછું 30% વ્યાજ અથવા એક વખતની 30% ચુકવણી સાથે પૂર્વહક જોડાયેલો છે. આ યોજના તથા દરજ્જા આધારિત છે, સામાન્ય આવાસ ખાતરી નથી. ખાસ કરીને Yangonમાં અનૌપચારિક વસાહતો નોંધાયેલી છે. જૂના અંદાજમાં આશરે 423 અનૌપચારિક વસાહતો અને આશરે 365,000 લોકો ગણાયા હતા, પરંતુ આ આંકડો આખા મ્યાનમાર માટે લાગુ ન કરવો. આવા રહેઠાણમાં કબજાની નબળી સુરક્ષા, અનિશ્ચિત માળખાકીય સુવિધા અને જોખમો અથવા હકાલપટ્ટીનું જોખમ હોઈ શકે છે. સુધારણા અથવા સ્થળાંતર દરેક કેસ પ્રમાણે છે; ઉપલબ્ધ સંશોધન મુજબ રાષ્ટ્રીય સ્તરે નિયમિતીકરણનો માર્ગ સ્થાપિત નથી. રહેઠાણ વ્યવસ્થાનો અંત તેના પ્રકાર પર આધારિત છે. ખાનગી ભાડાપટ્ટો કરાર અને લાગુ ભાડા કાયદા પ્રમાણે સમાપ્ત થાય છે. નોંધાયેલ કોન્ડોમિનિયમનું માલિકી પરિવર્તન જરૂરી નોંધણી પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે. જાહેર ભાડાનું આવાસ ચોક્કસ યોજનાના નિયમો અને સમયમર્યાદા અનુસરે છે. અનૌપચારિક વ્યવસ્થામાં હકાલપટ્ટી, ચુકવણી ગુમાવવી અને કબજો સાબિત કરવામાં મુશ્કેલીનું જોખમ વધારે છે. ઔપચારિક ફરિયાદો અને અદાલતી પ્રક્રિયા સ્થળ પ્રમાણે બદલાય છે. સંઘર્ષથી પ્રભાવિત અથવા પહોંચ મર્યાદિત વિસ્તારોમાં વસ્તીગણતરીની માહિતી અધૂરી અથવા અંદાજિત હોઈ શકે છે; તેથી રાષ્ટ્રીય સરેરાશ દરેક સ્થળનું વર્ણન કરતી નથી.