ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼

ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। Ministry of Construction ਅਤੇ ਇਸਦਾ Department of Urban and Housing Development (DUHD) ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਰਾਜ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਅਥਾਰਟੀਆਂ, Nay Pyi Taw ਸੰਸਥਾਵਾਂ, City Development Committees, General Administration Department ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਜ਼ਮੀਨ ਦਫ਼ਤਰ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਹਿੱਸੇ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ। Yangon City Development Committee, ਜਿਸਨੂੰ ਅਕਸਰ YCDC ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, Yangon ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। Department of Agricultural Land Management and Statistics ਪੇਂਡੂ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਅਹਿਮ ਰਿਕਾਰਡ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਦਫ਼ਤਰ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। 2024 Myanmar Population and Housing Census ਵਿੱਚ 7,780,926 ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 84.6% ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ 10.9% ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਵੱਖਰਾ ਸੀ: 69.0% ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ 23.2% ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਸਨ। ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 93.9% ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 3.6% ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹਰ ਵਸਨੀਕ ਕੋਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੱਕ ਜਾਂ ਰਸਮੀ ਕਿਰਾਇਆ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਹੈ। ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਕਮਰਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਕਾਈਆਂ ਦਾ 34.2% ਸਨ। ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਇਕਾਈਆਂ ਦਾ 16.0% ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਇਕਾਈਆਂ ਦਾ 8.9% ਸਨ। ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 9.5% ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਮਰਾ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ; ਇਹ ਦਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ 11.9% ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿੱਚ 8.0% ਸੀ। ਮੁੱਖ ਬਿਜਲੀ 66.3% ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 91% ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿੱਚ 52% ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਸੂਰਜੀ ਰੋਸ਼ਨੀ 19.8% ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸੀ; ਲਗਭਗ 3% ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ 30% ਪੇਂਡੂ ਸਨ। 81% ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀ ਰਸੋਈ ਸੀ; 10% ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ 7% ਪੇਂਡੂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਸੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਕਿਰਾਏ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਖ਼ਾਸ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਕਿਰਾਇਆ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਲਿਖਤੀ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ, ਦਲਾਲ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਰਿਵਾਜ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮ ਜਾਂ ਕਿਰਾਇਆ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਲਕ ਦਾ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ, ਉਪਲਬਧ ਡੀਡ ਜਾਂ ਮਾਲਕੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਜ਼ਮੀਨ-ਵਰਤੋਂ ਦਰਜਾ, ਮੌਜੂਦਾ ਬੋਝ, ਸਹੂਲਤ ਜੋੜ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪਛਾਣ ਜਾਂ ਰਿਹਾਇਸ਼-ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਸ਼ਰਤਾਂ ਜਾਂਚੋ। ਮਿਆਂਮਾਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਕਿਰਾਏ ਜਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਕਮਾਂ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀਸ਼ੁਦਾ ਦੇਸ਼-ਵਿਆਪੀ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਕਿਰਾਇਆ-ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪੋਰਟਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। Urban Rent Control Act 1960 ਦਰਜ ਸਥਾਨਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਘੇਰਾ, ਅਪਵਾਦ ਅਤੇ ਲਾਗੂਕਰਨ ਇੰਨੇ ਇਕਸਾਰ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਸਲ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਰਿਵਾਜ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਸਕਣ। ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ-ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਟਾਈਟਲ, ਡੀਡ, ਲੀਜ਼ ਜਾਂ ਵਰਤੋਂ ਹੱਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ Town Land Roll, ਗ੍ਰਾਂਟ, ਪਿੰਡ ਡੀਡ, Town Form 7, Forms 105 ਅਤੇ 106, ਜਾਂ ਮੋਹਰ ਲੱਗਾ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਮੋਹਰ ਦਾ ਵਿਕਰੀ ਇਕਰਾਰਨਾਮਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਾਲਕੀ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਤਬਾਦਲੇ ਅਤੇ ਪੁਰਾਲੇਖ ਖੰਡਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਤਬਾਦਲੇ ਸਬੂਤ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਵਾਧੂ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖਰੀਦਦਾਰ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸੰਬੰਧਤ ਰਜਿਸਟਰੀ ਜਾਂ ਜ਼ਮੀਨ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣਾ, ਵਿਕਰੇਤਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਪੁਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਜਾਂ ਬੋਝਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। Condominium Law 2016 ਯੋਗ ਕੰਡੋਮੀਨੀਅਮਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਾਸ ਢਾਂਚਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਡੋਮੀਨੀਅਮ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਛੇ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ ਜੋ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 20,000 ਵਰਗ ਫੁੱਟ ਦੀ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਾਂਝੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ DUHD ਅਤੇ Condominium Administrative Committee ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ। ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਪਰਮਿਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਡੋਮੀਨੀਅਮ ਰਜਿਸਟਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕਾਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਜਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਬਾਦਲਾ ਡੀਡ 30 ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਵਾਉਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਟੈਂਪ ਡਿਊਟੀ ਤੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਫੀਸ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਰਜਿਸਟਰਡ ਇਕਾਈ ਮਾਲਕ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਕਾਈ ਵੇਚ, ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਦੇ, ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਦੇ ਜਾਂ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਲਕ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਫੰਡ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਸੰਬੰਧਤ ਕਿਰਾਇਆ ਜਾਂ ਰਹਿਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ ਤੇ ਸਾਂਝੀ ਸੰਪਤੀ ਲਈ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਨਿਯਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਅਚਲ ਸੰਪਤੀ ਤਬਾਦਲਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਮਿਆਂਮਾਰ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਚਲ ਸੰਪਤੀ ਖਰੀਦਣ, ਵੇਚਣ, ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦੇਣ, ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਣ, ਬਦਲਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਰਾਇਆ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਗੂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਢਾਂਚੇ ਅਧੀਨ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਕੰਡੋਮੀਨੀਅਮ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੀਮਿਤ ਅਪਵਾਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ: ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਇੱਕ ਕੰਡੋਮੀਨੀਅਮ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 40% ਤੱਕ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖਰੀਦ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਵਰਤਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਰਜਿਸਟਰਡ ਕੰਡੋਮੀਨੀਅਮ ਇਕਾਈ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਖਰੀਦ ਨਾਲੋਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਬਚਾਅਯੋਗ ਹੈ, ਪਰ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਹੱਦ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਸ਼ਰਤਾਂ ਫਿਰ ਵੀ ਜਾਂਚਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਇੱਕ ਆਮ ਦੇਸ਼-ਵਿਆਪੀ ਹੱਕ ਦੀ ਥਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। Ministry of Construction ਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਢੁੱਕਵੀਂ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇਣਾ ਹੈ; ਇਸਨੇ 2030 ਤੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਫੰਡਿੰਗ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ-ਨਿੱਜੀ ਜਾਂ ਬਣਾਓ-ਚਲਾਓ-ਤਬਦੀਲ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਰਾਹੀਂ 330 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਿਲੀਅਨ ਕਮਰੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ। Yangon, Mandalay ਅਤੇ Nay Pyi Taw ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਕਿਰਾਇਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਹਨ। 2023 ਦੀ ਪਹਿਲੀ Yangon ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰਾਂ, ਰਿਟਾਇਰਡ ਜਾਂ ਲਗਭਗ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋ ਰਹੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ 194 ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ 3,104 ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੱਸੇ ਗਏ ਸਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਕਬਜ਼ਾ, ਕਿਰाया ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਮਿਆਦ ਉਪਲਬਧ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। Social Security Board ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬੀਮਿਤ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਨੈਚਰਲਾਈਜ਼ਡ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼-ਫੰਡ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਵਿਆਜ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 30% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਜਾਂ 30% ਇਕਮੁਸ਼ਤ ਭੁਗਤਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਤੇ ਦਰਜੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਆਮ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ। ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਬਸਤੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ Yangon ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 423 ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਬਸਤੀਆਂ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 365,000 ਲੋਕ ਗਿਣੇ ਗਏ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮਿਆਂਮਾਰ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਕਬਜ਼ਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਢਾਂਚਾ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਜਾਂ ਬੇਦਖ਼ਲੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸੁਧਾਰ ਜਾਂ ਮੁੜ-ਵਸੇਬਾ ਹਰੇਕ ਮਾਮਲੇ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼-ਵਿਆਪੀ ਨਿਯਮੀਕਰਨ ਰਸਤਾ ਸਥਾਪਤ ਨਹੀਂ। ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਉਸਦੀ ਕਿਸਮ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਿੱਜੀ ਕਿਰਾਇਆ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਿਰਾਇਆ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਜਿਸਟਰਡ ਕੰਡੋਮੀਨੀਅਮ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। ਜਨਤਕ ਕਿਰਾਇਆ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਖ਼ਾਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਦਖ਼ਲੀ, ਭੁਗਤਾਨ ਗੁਆਉਣ ਅਤੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦੇਣ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵੱਧ ਹੈ। ਰਸਮੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਘਰਸ਼-ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਜਾਂ ਪਹੁੰਚ-ਰੋਕ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਧੂਰੀ ਜਾਂ ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ ਹਰ ਥਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।