ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇပၼ်ၽေးငိုၼ်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ

ပိူင်ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈ တင်ႈၼိူဝ် Insurance Business Law 1996၊ Insurance Business Rules 1997၊ Myanma Insurance Law၊ Social Security Law 2012 လႄႈ Social Security Rules 2014။ Insurance Business Regulatory Board (IBRB) ပၼ်လိုင်ႇၸင်ႈလႄႈၵုမ်းၽူႈပၼ်ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇ၊ underwriting agents လႄႈ brokers။ Financial Regulatory Department (FRD)၊ ၶဝ်ႈပႃး Insurance Business Regulation and Supervision Division၊ ၵူတ်ႇထတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၽၢႆႇ Ministry of Finance and Revenue။ ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်၊ agent ဢမ်ႇၼၼ် broker ယႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ဢမ်ႇမီးလိုင်ႇၸင်ႈဢၼ်လူဝ်ႇ၊ ၵၢၼ်ဢမ်ႇမီးလိုင်ႇၸင်ႈၸၢင်ႈလႆႈၶွၵ်ႈထိုင် 5 ပီ၊ ၵႃႈၽိတ်းထိုင် MMK 500,000 ဢမ်ႇၼၼ် သွင်ပိူင်။ လိုင်ႇၸင်ႈဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းတႅၼ်းၸဝ်ႈၵၢၼ်တၢင်ႇၵေႃႉ။ Myanma Insurance ပဵၼ်ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်ၸၢတ်ႈမိူင်း၊ ပၼ်ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇတူဝ်လႄႈဢမ်ႇၸႂ်ႈတူဝ်။ ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်ပုဂ်ႂႈဢၼ်မီးလိုင်ႇၸင်ႈ ပၼ်ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၸူဝ်ႈလႄႈတူဝ်ႈၵူႈ၊ ၵမ်ႈၼမ်တင်း agent ဢမ်ႇၼၼ် broker။ FRD တႅမ်ႈမၢႆၽူႈပၼ်ၵၢၼ် 27၊ ၶူဝ်းဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈ 40၊ ၽၢႆႇတၢင် 33၊ ၶွမ်ႇပၼီႇၵူတ်ႇလႄႈတႅၵ်ႈၵႃႈ 4၊ agent မီးလိုင်ႇၸင်ႈ 8,834၊ agent ၶွမ်ႇပၼီႇ 32 ၼႂ်း March 2023; ၶေႃႈမၢႆၵဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၼႄဝႃႈတၢင်းၵၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ FRD June 2023 မီး Myanma Insurance၊ KBZ Life၊ AYA Myanmar Life Assurance၊ First National Insurance၊ Global Life၊ AIA Myanmar Life၊ CHUBB Life၊ Dai-ichi Life၊ Manulife၊ Prudential၊ AYA Sompo၊ KBZMS General လႄႈ Grand Guardian Tokio Marine။ ထတ်းလိုင်ႇၸင်ႈယၢမ်းလဵဝ်လႄႈ ၶေႃႈၶႂၢင်းၶူဝ်းတင်း FRD ဢမ်ႇၼၼ် IBRB ဢွၼ်တႄႇၸၢႆႇ premium။ Solvency Directive 2/2024 ၸႂ်ႉၶေႃႈယွမ်းပၼ်ငိုၼ်းငိုၼ်းတူဝ်လႄႈ margin ၽေး တႃႇထတ်းၵၢၼ်ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်တေၸၢႆႇ claim/benefit လႆႈႁိုဝ်၊ Directive 3/2024 ၵုမ်းၵၢၼ်တင်းငိုၼ်းပိုင်ႈ။ ၶူဝ်းမီးၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၸူဝ်ႈ၊ မၢတ်ႇၽေးတူဝ်လႄႈတၢင်းပဵၼ်၊ ၵႅတ်ႇၵဵဝ်ႇပၢႆးယူႇ၊ ၾႆးမႆႈ၊ ၽူႈလၵ်ႉ၊ လွင်ႈယိုဝ်းငိုၼ်း၊ ငိုၼ်းတၢင်း၊ ငိုၼ်းၼႂ်းၸုမ်ႈလွတ်ႈၽေး၊ သၢင်းၶူဝ်းပၢင်ႇလၢႆႇလႄႈ ႁိူဝ်း၊ ႁိူဝ်းမိၼ်၊ ၶူင်းၸၢၵ်ႈ၊ လႄႇမိူင်း၊ ၼမ်ႉမၼ်းလႄႈ gas၊ ၵႅတ်ႇၶႄၶေႃႈၵၼ်ငိုၼ်း၊ ၵႃးၶူမ်ႇထူၼ်ႈလႄႈ ပုၼ်ႈၽွၼ်း။ Premium ၶိုၼ်ႈၸွမ်းၶူဝ်း၊ ငိုၼ်းၵႅတ်ႇ၊ ၽေး၊ ၵႃး၊ ၶၢဝ်းၵုမ်းၵႅတ်ႇလႄႈ ၶေႃႈတႅပ်းၵၢၼ်ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်။ ၽူႈမီးလိုင်ႇၸင်ႈလူဝ်ႇပၼ်ၶေႃႈၵၼ်ၵႅတ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇ၊ ဢမ်ႇမီး premium ဢမ်ႇၼၼ် benefit တူဝ်ႈမိူင်းၽဵင်ႇၵၼ်။ ၸဝ်ႈၵႃးလူဝ်ႇသိုဝ်ႉၵၢၼ်ၵႅတ်ႇ third-party liability ပိူင်မၵ်း ၸွမ်း Myanma Insurance၊ ၸၢႆႇ premium မိူဝ်ႈမၢႆမၼ်ႈ/သိုပ်ႇမၢႆမၼ်ႈ။ ၽေးၵႃးလူဝ်ႇပၼ်ၶၢဝ်ႇဝႆးတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း၊ ပလိၵ်ႈလႄႈ Myanma Insurance။ ပိူင် claim ၵႃးဢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ယွၼ်းလိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၾူၼ်းဝႆးသုတ်း၊ ဢမ်ႇလႆႈလိူဝ် 7 ဝၼ်းဝၢႆးၵိူတ်ႇၽေး။ ယႃႇမႄးၵႃးဢွၼ် Myanma Insurance ပၼ်ၶေႃႈၶႂၢင်း။ Claim ၵမ်ႈၼမ်လူဝ်ႇ form၊ ၶေႃႈၵႃးလႄႈၽေး၊ လႄႈ ႁၢႆးငၢၼ်းဆေး/ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း မိူဝ်ႈၵဵဝ်ႇ။ Myanma Insurance ပိုၼ်တူဝ်ၵႅတ်ႇ third-party death MMK 3,000,000 လႄႈ ၵႃႈသုင်သုတ်း MMK 50,000,000 ၼိုင်ႈၽေးတႃႇ comprehensive motor။ ၵႃႈ comprehensive motor ဢၼ်ၼႄ minimum 1.072% ငိုၼ်းၵႅတ်ႇတႃႇၵႃးပုဂ်ႂႈ၊ 1.734% တႃႇၵႃးၵၢၼ်၊ ၶၢဝ်း 3၊ 6၊ 9 ဢမ်ႇၼၼ် 12 လိူၼ်; ယိုၼ်ယၼ်ၶေႃႈၵႃႈၶၢႆႇလႄႈပိူင်ယၢမ်းလဵဝ်တင်းၽူႈပၼ်ၵၢၼ်။ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵႃး third-party ၶၢမ်ႈမိူင်းမီးတင်း Myanma Insurance တီႈ Tamu၊ Myawaddy၊ Tachileik လႄႈ Muse၊ ၼိုင်ႈလိူၼ်တင်ႈတႄႇၶဝ်ႈထိုင်ဢွၵ်ႇ၊ ၸွမ်းလိၵ်ႈၸိူင်ႉ owner book၊ wheel-tax လႄႈ လိုင်ႇၸင်ႈၶပ်ႉၵႃးဢၼ်ယင်းမီး။ ၵၢၼ်/ၸုမ်းမၢင်ပိူင် ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းၽေးတေႃႇၶူဝ်းၸၢတ်ႈမိူင်း၊ ၸၢတ်ႈၵူၼ်း/ၶူဝ်းၵူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် သၽႃႇဝႃႇ လူဝ်ႇသိုဝ်ႉၵၢၼ်ၵႅတ်ႇ general liability ပိူင်မၵ်းတင်း Myanma Insurance။ Ministry မၵ်းမၼ်ႈၽၢႆႇၵၢၼ်လႄႈ ၶอบၶၢႆဢၼ်ၵဵဝ်ႇ။ ၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း၊ ၶူဝ်းပိုင်ႈ၊ လႄႈၵၢၼ်ပုဂ်ႂႈတၢင်ႇၸိူဝ်း ၶိုၼ်ႈၸွမ်းၽေးလႄႈ ၶေႃႈၵၼ်။ Social Security Board (SSB) ၼႂ်း Ministry of Labour ၸတ်းၵၢၼ်ၵႅတ်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႃႇႁူင်းၵၢၼ်လႄႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ၶဝ်ႈၸွမ်းပၵ်းမၢႆ။ ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၶဝ်ႈပႃး ၶွမ်ႇပၼီႇ၊ ႁၢၼ်ႉ၊ ၵၢၼ်ၵႃႉ၊ သယ်ႉၶၢႆႉ၊ ႁူင်းၵေႃႇသၢင်ႈၸတ်းၼိုင်ႈပီပႆႇ၊ ၵၢၼ်ငိုၼ်းထႅင်ႈမိူင်း/ၵူၼ်းမိူင်း၊ မိင်းလႄႈမၢၵ်ႇၶမ်း၊ ၼမ်ႉမၼ်းလႄႈ gas၊ ဝၢင်းႁိူဝ်း၊ ၵဵပ်းၶူဝ်း၊ လႄႈႁူင်းၵၢၼ်ၽၢႆႇ Ministry of Labour။ ၶေႃႈယွမ်းမီးၵၢၼ်ၽုၵ်ႇလႄႈႁႃပႃၶၢဝ်း၊ ၸုမ်းဢမ်ႇႁဵတ်းၵႃႉ၊ ႁူင်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢေႇလိူဝ်သၢမ်လိူၼ်၊ ၵၢၼ်ၼႃႈႁိူၼ်းၵူၺ်း၊ ၵၢၼ်ႁိူၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်ၵႃႉလႄႈ ၵၢၼ်ၵမ်း၊ ၶၢဝ်းတိုၼ်းဢေႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၸၢႆႇဝၼ်းမၢင်ပိူင်။ ၽူႈၸၢင်ႈမၢႆမၼ်ႈတီႈ Township Social Security Office ဢၼ်ၵဵဝ်ႇ။ ဝၢႆးမၢႆမၼ်ႈ/ၸၢင်ႈ၊ ၽူႈၸၢင်ႈၵမ်ႈၼမ်သူင်ႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မႂ်ႇ၊ လိၵ်ႈၵူတ်ႇပၢႆးယူႇလႄႈ Form-2 ၼႂ်း 10 ဝၼ်း၊ မိူၼ်ၵၼ်တႃႇၶၢႆႉႁူင်းၵၢၼ်၊ လႃႈဢွၵ်ႇ၊ ပၼ်လိုဝ်ႈႁိမ်းပၢၼ်ထဝ်ႈလႄႈ တၢႆ။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸၢင်ႈၵပ်း SSB ႁင်းၵူၼ်း မိူဝ်ႈၽူႈၸၢင်ႈဢမ်ႇမၢႆမၼ်ႈႁူင်းၵၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ပၼ်ၶေႃႈမုၼ်းၽိတ်း။ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇ SSB မီးယႃႈယႃလႄႈၵႃႈၽွၼ်းမိူဝ်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်၊ ယႃႈယႃမႄႈလႄႈၵႃႈၽွၼ်း၊ ယႃႈယႃဝၢႆးလႃႈပၢၼ်ထဝ်ႈ၊ ၵႃႈမႃႇသႃႇ၊ ၸွႆႈၼႃႈႁိူၼ်း၊ မၢတ်ႇၽေး/ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ငိုၼ်းပၢၼ်ထဝ်ႈ၊ ၽွၼ်းၵူၼ်းယူႇသိုပ်ႇ၊ ၽေးၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ လႄႈ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ၸွမ်းပၵ်းမၢႆ။ လွင်ႈၵၢၼ်ပၼ်ငိုၼ်းဢမ်ႇမီးၵၢၼ်လႆႈႁဵတ်းတႄႉ ထုၵ်ႇထတ်းတင်း SSB ဢွၼ်တႄႇယုမ်ႇယမ်။ ၸၢင်ႈလူဝ်ႇမၢႆမၼ်ႈႁင်းၵူၼ်းတႃႇႁူင်းၵၢၼ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈ၊ ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးႁူင်းၵၢၼ်၊ ၽူႈႁဵၼ်း၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းႁိူၼ်း၊ ၵူၼ်းၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း၊ ၵၢၼ်ပုဂ်ႂႈ/ႁူမ်ႈၵၼ်၊ ၽူႈမီးပၺ်ႇၺႃႇ၊ ၽူႈၽုၵ်ႇ ၸွမ်းၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ SSB ပိုၼ်ႉတီႈလႄႈ ၶေႃႈပၢႆးယူႇ။ ငိုၼ်းၸွႆႈၵမ်ႈၼမ်ၸၢႆႇလိူၼ်တေႃႇလိူၼ်။ ပိူင်ၵၢၼ်မီးၵႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ: ၵၢၼ်ပၢႆးယူႇ/ၵူၼ်းလီ 2% ၽူႈၸၢင်ႈလႄႈ 2% ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တႃႇၵူၼ်းတႂ်ႈ 60 ၼႂ်းမၢႆမၼ်ႈဢွၼ်၊ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် 2.5% ၵူႈၽၢႆႇ ၸဵမ်ဢายุ 60; ငိုၼ်းမၢတ်ႇ၊ ထဝ်ႈလႄႈ ၽွၼ်းၵူၼ်းယူႇသိုပ်ႇ 3% ၵူႈၽၢႆႇ; ငိုၼ်းဢမ်ႇမီးၵၢၼ် 1% ၵူႈၽၢႆႇ; ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွႆႈၵွင်ႇႁိူၼ်းဢေႇသုတ်း 25%; ၽေးၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် 1% ၽူႈၸၢင်ႈ၊ ၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈ 1.5% တႃႇၽေးထပ်းၵမ်း။ ၵႃႈမၢင်ၶၢဝ်းယွၼ်း notification Ministry ႁႂ်ႈတေႇၸႂ်ႉ။ website SSB မီးႁူင်းၵၢၼ်မၢႆမၼ်ႈ 35,532 လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႅတ်ႇ 1,342,671 မိူဝ်ႈ 10 September 2026၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶေႃႈမၢႆၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ။ Claim ပုဂ်ႂႈၸွမ်းၶေႃႈၵၼ်၊ ၵမ်ႈၼမ်လူဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆး၊ form၊ သၢၼ်ၵမ်ႉ၊ လႄႈ ၶေႃႈၵူတ်ႇ၊ ၶေႃႈၶႂၢင်း ဢမ်ႇၼၼ် ႁၢႆးငၢၼ်းဆေးဢၼ်ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်ယွၼ်း။ ၽွၼ်း SSB လူဝ်ႇလိၵ်ႈၸွမ်း benefit၊ သၢၼ်ၵမ်ႉဆေးလႄႈ ၶေႃႈၽူႈၸၢင်ႈ သူင်ႇၸူး Township Social Security Office။ claim ၵႃး third-party ပွမ် ၸၢင်ႈလႆႈၶေႃႈၽိတ်းၵၢၼ်မိူင်း။ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇပုဂ်ႂႈၸၢင်ႈလႅၵ်ႈၸွမ်း renew၊ endorsement၊ လႅၵ်ႈ beneficiary၊ paid-up၊ ယွၼ်းငိုၼ်းၶိုၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵိုတ်း ၵူၺ်းမိူဝ်ႈၶေႃႈၵၼ်လႄႈ ပိူင်ၶူဝ်းပၼ်။ မိူင်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇမီးၶၢဝ်းယွမ်းၸႂ် (cooling-off) တူဝ်ႈမိူင်းဢၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယိုၼ်ယၼ်ဝႃႈၸႂ်ႉၵူႈလိၵ်ႈၵႅတ်ႇ။ မိူဝ်ႈလႅၵ်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၵၢၼ် SSB ၸၢင်ႈသိုပ်ႇလႆႈမၢင်ၶေႃႈ၊ လႄႈ ၸၢင်ႈမီးတၢင်းလိူၵ်ႈသိုပ်ႇမၢႆမၼ်ႈႁင်းၵူၼ်း၊ ၽူႈၽၢႆႇ SSB ပိုၼ်ႉတီႈလူဝ်ႇယိုၼ်ယၼ်ပိူင်။