ၶၢဝ်းလွတ်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်မူၼ်ႈသိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ

လဵၼ်ႈႁႅင်းၸတ်းပၼ်လူၺ်ႈ Ministry of Sports Affairs၊ Department of Sports and Physical Education၊ ၸုမ်းလဵၼ်ႈႁႅင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ၸုမ်းၵူၼ်းလဵၼ်ႈ လႄႈ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်း။ Chinlone၊ ႁွင်ႉဝႃႈ cane ball ၵေႃႈ၊ ပဵၼ်ၵၢၼ်မူၼ်ႈသိူဝ်းမိူင်းမၢၼ်ႈဢၼ်ထူး၊ ႁၼ်လႆႈၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်း၊ ပွႆးၽြႃး လႄႈ ပၢင်ၶႄႉၶဵင်ႇ; ၵႂၢင်ႈၽၵ်း၊ ၵၢၼ်တိုၵ်းႁႅင်း၊ ၶီႇလေႃႉ၊ ၼမ်ႉၽိုၼ်း လႄႈ ၵေႃႇပႃးၵေႃႈလဵၼ်ႈ။ ၵႃႈၶၢမ်ႇ၊ ၶၢဝ်းပိုတ်ႇ လႄႈ သုၼ်ႇၶဝ်ႈထိုင်ၶိူင်ႈလဵၼ်ႈ ပိူင်ႈၵၼ်ၸွမ်းၽူႈပၼ်ၵၢၼ် လႄႈ တီႈ။ ၶၢဝ်းလွတ်ႈၽၼ်းသႃးပႃးလႄႇ Bagan၊ Mandalay၊ Yangon၊ Pyu Ancient Cities၊ ၽြႃး၊ မူႇၽၼ်းသႃး၊ ၵၢင်ဝဵင်းၵဝ်ႇ၊ ၵၢတ်ႇ လႄႈ ပွႆး Zat Pwe။ ၽဵင်းၽိုၼ်း၊ ၵႃႈ၊ ၵႃႉႁိၼ်/မႆႉ၊ လေႃႇၸေႃး၊ ႁဵတ်းမေႃႈလိၼ်၊ ထုၵ်ႇပႃႈ၊ လၢႆးႁဵတ်းမႆႉ၊ ၵၢၼ်ႁုင်တၢင်းၵိၼ် လႄႈ တႅပ်းသိူဝ်ႈ ၸၢင်ႈမီးတီႈၽူႈပၼ်ၵၢၼ်ပုဂ္ဂလိက ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းဢမ်ႇတၢင်းၵၢၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇမီးပၢင်ႁဵၼ်း/ၶၢဝ်းတารางၸိုင်ႈမိူင်းပိူင်လဵဝ်။ Ministry of Religious Affairs and Culture လႄႈ Department of Archaeology and National Museum မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းလွင်ႈၶူဝ်းၽၼ်းသႃးၵွင်ႉ။ ၵၢၼ်လွတ်ႈပိုၼ်ႉတီႈမီးလႄႇလွႆ၊ ၶိုၼ်ႈလွႆ၊ ၼူၵ်ႇႁႃတူၺ်း၊ ၸၢႆးႁိူဝ်း၊ လႄႇႁိူဝ်း၊ ၶီႇလေႃႉ၊ ၼမ်ႉၽိုၼ်း၊ ၽႅၼ်တီႈလႄႈ ဢိၼ်းၼမ်ႉလိၼ်။ တီႈဢၼ်မၢႆၵႂၢင်ႈမီးၼွင်ဢိၼ်း၊ ၼွင်ဢိၼ်ႇတေႃႇၵျီး၊ Hlawga၊ Moeyungyi၊ Natmataung၊ Popa Mountain၊ Kyaikhtiyoe လႄႈ Lampi။ ၵူတ်းမၢႆပွတ်းၵႅတ်ႇၵင်ႈ၊ ၶႂၢင်ႉပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၾႃႉၸွမ်းၶၢဝ်း လႄႈ ပၢင်တိုၵ်းၸၢင်ႈႁၢမ်ႈၶဝ်ႈ။ Ngapali၊ တီႈရခိုင်တၢင်ႇၸိူဝ်း လႄႈ ပွတ်းတီႈမီးလိၵ်ႈသတိလႄႇတၢင်း ဢမ်ႇထုၵ်ႇထၢင်ႇပဵၼ်တီႈလွတ်ႈၽေးၵူႈဝၼ်း။ ၵၢၼ်ၵႂႃႇလႄႇၵၢင်ၶမ်ႈၵမ်ႈၼမ်ပႃးႁၢၼ်ႉၼမ်ႉၼဵင်ႈ၊ တၢင်းၵိၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ၊ concert၊ ၵႃႈပိုၼ်ႉတီႈ၊ ပၢင်ၽၼ်းသႃး၊ ႁၢၼ်ႉၶဝ်ႈ၊ pub၊ bar၊ club၊ disco လႄႈ KTV၊ ၶိုၵ်ႉတီႈတႃႈၵုင်ႈ။ လွင်ႈလျှပ်စစ်/သဵၼ်ႈၶေႃႈၵပ်းၵိုတ်း၊ ပိတ်ႉဢွၵ်ႇႁိူၼ်း လႄႈ သထၢၼ်လွင်ႈလွတ်ႈၽေး ၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၶဝ်ႈထိုင်ၵၢင်ၶမ်ႈ။ ဢမ်ႇမီးပၵ်းတารางပွႆးတင်းမိူင်းဢၼ်ယုမ်ႇလႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၶေႃႈႁပ်ႉပေႉဝႃႈႁၢၼ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ပွႆးတေၸတ်း။ ပွႆးယႂ်ႇမီး Ananda Pagoda Festival တီႈ Bagan၊ Maha Muni Pagoda Festival တီႈ Mandalay၊ Thingyan၊ Phaung Daw Oo Festival ဝၢႆးၼွင်ဢိၼ်း၊ Thadingyut လႄႈ Tazaungdaing။ ဝၼ်းၸတ်းၵမ်ႈၼမ်ၸွမ်းပၵ်းလိူၼ်၊ လႄႈလႅၵ်ႈၵူႈပီ။ Thingyan ၵမ်ႈၼမ်ၸတ်းၵၢင်လိူၼ်ဢႄႇပရႄႇ၊ ၼႂ်းလိၵ်ႈပွႆး Ministry of Hotels and Tourism 2026 ၸတ်း 13–16 ဢႄႇပရႄႇ။ Phaung Daw Oo Festival ၵမ်ႈၼမ်ႁိုင်ၸမ် 18 ဝၼ်း၊ မီးပၢင်ၶႄႉၶဵင်ႇႁိူဝ်းၽၢႆႇဢဝ်တိၼ်။ Tazaungdaing ၵွင်ႉပွႆး balloon ႁုၼ်ႈလူင်တႃႈၵုင်ႈ? Taunggyi။ Community-Based Tourism (CBT) ၵွင်ႉၽူႈလႄႇၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ႁိူၼ်း၊ ၽၢႆႇလူင်ႉပိုၼ်ႉတီႈ၊ တၢင်းၵိၼ်၊ ၽၢႆႈၽႃႈ၊ ၵၢၼ်မိုဝ်း၊ ပွႆး လႄႈ ၵၢၼ်ၸွႆႈတူင်ႇဝူင်း/ၵုသူဝ်ႇ။ ၶဝ်ႈထိုင်ၵမ်ႈၼမ်ၸတ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႉၶၵ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းၼိုင်ႈ။ CBT ပွတ်းၸႄႈမိူင်းယႃး (Kayah) ၼိုင်ႈဢၼ်ဢၢင်ႈဝႆႉ ဢမ်ႇၼႄလွင်ႈမီးယၢမ်းလဵဝ်၊ ၵွပ်ႈငဝ်းလၢႆးလွတ်ႈၽေးလႅၵ်ႈလၢႆႈလႆႈ။ Ministry of Hotels and Tourism ၵုမ်းထိင်းထွင်ႈတဵဝ်း၊ ႁူင်းလိုဝ်ႈ၊ ၽူႈၼမ်းတၢင်း၊ ပွႆး၊ eco-tourism လႄႈ ၶႂၢင်ႉၵွင်ႉ။ Forest Department လႄႈ Ministry of Natural Resources and Environmental Conservation မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၵွင်ႉပွတ်းၵႅတ်ႇၵင်ႈသဘာဝ။ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၸႄႈမိူင်း၊ တိူင်း၊ ဝဵင်း၊ ၽူႈၵုမ်းၽြႃး လႄႈ ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်ပုဂ္ဂလိက/တူင်ႇဝူင်း ၸၢင်ႈတမ်းၶေႃႈၶဝ်ႈထိုင်ထႅင်ႈ။ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇၵူတ်းမၢႆၵူႈလွင်ႈတႃႇၶၢဝ်းလွတ်ႈ၊ လိၵ်ႈၶဝ်ႈထိုင်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵႃႈၶၢမ်ႇမၵ်းမၢႆၵူႈၸိုင်ႈ။ ၽူႈလႄႇတေလႆႈၵူတ်ႇၵူတ်းဝီႇသႃႇ၊ ၶႂၢင်ႉပိုၼ်ႉတီႈ၊ လွင်ႈပိုတ်ႇ၊ တၢင်းသူင်ႇ လႄႈ လွင်ႈလွတ်ႈၽေးၵွၼ်ႇၽႅၼ်။ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇလွင်ႈလွတ်ႈၽေးဝၼ်း 10 သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 2026 မၢႆဝႆႉသတိလႄႇတၢင်းတင်းၸိုင်ႈမိူင်း၊ Yangon Airport ပိုတ်ႇ၊ တၢင်းၶဝ်ႈလိၼ်/ပၢင်ႇလၢႆႇၵမ်ႈၼမ်ဢမ်ႇပိုတ်ႇ၊ ႁိူဝ်းမိၼ်ၸၢင်ႈလႅၵ်ႈၶၢဝ်း၊ လႄႈ တၢင်းသူင်ႇပွတ်းၽွင်ႈယင်းၵဝ်းဝၢႆးငလျင်လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 2025။ လၢႆၸႄႈမိူင်းဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇၵႂႃႇ ဢမ်ႇၼၼ် သၢင်ႇထုၵ်ႇၵႂႃႇၵွပ်ႈလွင်ႈလူဝ်ႇၵူၺ်း၊ United States ယင်းပၼ်သတိ Level 4 တင်းမိူင်း။ ၶၢဝ်းၽူၼ်မုတ်ႉသုၼ်လိူၼ်မေႇ ထိုင်တူလာႇ ၸၢင်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈ၊ လိၼ်လူမ်၊ မုၼ်းလူင် လႄႈ တၢင်းသူင်ႇၵိုတ်းယင်ႉ။ ၶေႃႈၼႄ UK travel ဢၼ်ဢၢင်ႈဝႆႉ လၢတ်ႈဝီႇသႃႇ eVisa ၵူၼ်းထွင်ႈတဵဝ်းပၼ်ယူႇတေႃႇ 28 ဝၼ်း၊ passport တေလႆႈမီးသက်တမ်းႁူၵ်းလိူၼ်ဢေႇသုတ်း။ တီႈၽြႃး လႄႈ ပွတ်းသႃသၼႃတၢင်ႇၸိူဝ်း ၽူႈလႄႇထုၵ်ႇသိူဝ်ႈႁူမ်ႈႁူဝ်ႇ လႄႈ ၶႃ၊ ထွတ်ႇၽႅၼ်ႇတိၼ်၊ ယႃႇတိူဝ်ႉႁၢင်ႈၽြႃး လႄႈ ထၢမ်ၵွၼ်ႇထႆႇႁၢင်ႈ။ ၶေႃႈသင်ႇပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၶႂၢင်ႉ၊ ပိတ်ႉဢွၵ်ႇႁိူၼ်း၊ ၶေႃႈႁၢမ်ႈၸုမ်း လႄႈ ၵူတ်းပွတ်းၵႅတ်ႇၵင်ႈ ၵွၼ်ႇၶေႃႈၽႅၼ်လႄႇတၢင်းၵူႈလွင်ႈ။ ၽူႈလႄႇထုၵ်ႇလႄႈလွတ်ႈတီႈတပ်ႉလႄႈပလိၵ်ႈ၊ လႄႈ ယႃႇလၢတ်ႈၶေႃႈဢၼ်တႅပ်းတတ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် တပ်ႉ။ ၶေႃႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉဢၢင်ႈၽေးႁပ်ႉသၢင်ႈတပ်ႉတႃႇၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ၵူၼ်းถือသွင်သၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ၊ ပႃးၽူႈၸၢႆးဢายุ 18–35 လႄႈ မႄႈယိင်းဢายุ 18–27၊ သက်တမ်းဢายุၶိုၼ်ႈသင်မီးဝႂ်ပညာလူင်ၽၢႆႇၵိုၵ်း၊ ၶၢဝ်းၵၢၼ်တပ်ႉတေႃႇ 24 လိူၼ်။ ၵႃႈၶၢမ်ႇၶၢဝ်းလွတ်ႈပိူင်ႈၸွမ်းတီႈ၊ ၶၢဝ်း၊ လဲၵ်ႈငိုၼ်း၊ ႁူင်းလိုဝ်ႈ၊ တၢင်းသူင်ႇ၊ လျှပ်စစ်၊ လွင်ႈလွတ်ႈၽေး၊ ၽူႈၼမ်းတၢင်း၊ ႁိူဝ်း၊ ပွတ်းၵႅတ်ႇၵင်ႈ၊ ၶဝ်ႈထိုင် လႄႈ ၵႃႈပွႆး။ ၵၢၼ်ထတ်းၽူႈလႄႇၼွၵ်ႈမိူင်း Ministry of Hotels and Tourism 2024 မၢႆၵႃႈၸႂ်ႉၵၢင် USD 127 တေႃႇၵေႃႉတေႃႇဝၼ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတူဝ်ၵႃႈၶၢမ်ႇတႃႇၵူၼ်းမိူင်း၊ ၽႅၼ်ငိုၼ်းလဵၵ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ပီ 2026။ ယိုၼ်ယၼ်ၵႃႈၶၢမ်ႇယၢမ်းလဵဝ်၊ လၢႆးၸၢႆႇ၊ ၶေႃႈပႅတ်ႈၽႅၼ် လႄႈ လွင်ႈပိုတ်ႇၵမ်းသိုဝ်ႈတီႈၽူႈပၼ်ၵၢၼ်။ သဵၼ်ႈတၢင်းလႄႇၽၼ်းသႃး/သဘာဝၵူႈဝၼ်းမီး Yangon၊ Bagan၊ Mandalay လႄႈ Inle၊ ၸွမ်း Bago၊ Kyaikhtiyo၊ Pyin Oo Lwin၊ ပွတ်းပၢင်ႇလၢႆႇ လႄႈ ၵုၼ်ၵေႃႈပႃးၼႂ်းၽႅၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ငဝ်းလၢႆးယၢမ်းလဵဝ်ဢမ်ႇၸွႆႈႁႂ်ႈထၢင်ႇဝႃႈသဵၼ်ႈတၢင်းတင်းမိူင်းမၼ်ႈၵိုမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လွတ်ႈၽေး။