म्यानमारमा पेशाहरू

Myanmar Standard Classification of Occupations (M.S.C.O.) ले व्यक्तिको रोजगारी अवस्था, उद्योग वा उत्पादन जे भए पनि उनीहरूले गर्ने कामका आधारमा पेशा वर्णन गर्छ। यसको वर्गीकरणमा 8 मुख्य समूह, 78 उपसमूह, 282 एकाइ समूह र पाँच अङ्कका कोड भएका 1,401 पेशा छन्। वर्गीकरण 2003 को हो र यसले पेशा पहिचान गर्छ; यसले आफैँ योग्यता प्रमाणित गर्दैन, इजाजतपत्र दिँदैन वा प्रमाणपत्रहरूबीच समकक्षता स्थापित गर्दैन। पेशा कोडअघि Apprentice उपसर्ग आउन सक्छ, तर प्रशिक्षुता छुट्टै पेशा कोड होइन। व्यक्तिले औपचारिक शिक्षा, कार्यस्थल तालिम, अघिल्लो अनुभव वा यी मार्गको संयोजनबाट पेशामा प्रवेश गर्न सक्छ। National Skills Standards Authority (NSSA) ले मान्यताप्राप्त केन्द्रमार्फत पेशागत दक्षताका मापदण्ड, तालिम र सीप मूल्याङ्कन उपलब्ध गराउँछ। यसको प्रणाली स्थानीय कामदार, आप्रवासी कामदार र फर्केका कामदारका लागि पनि उपयोगी हुन सक्छ; मूल्याङ्कनबाट आधिकारिक सीप-स्तर प्रमाणपत्र प्राप्त हुन सक्छ। स्तरहरूको संख्या, योग्य पेशा र शुल्क हालको NSSA जानकारीबाट जाँच्नुपर्छ, किनकि सूची र प्रक्रिया परिवर्तन हुन सक्छन्। प्रमाणपत्र वा कामको इतिहासले स्वतः रोजगारी, व्यावसायिक दर्ता वा काम गर्ने अनुमति दिँदैन। Department of Labour, Factories and General Labour Laws Inspection Department, Social Security Board (SSB) र क्षेत्रगत निकायहरूले कामकाजी जीवनका फरक पक्ष हेर्छन्। श्रम नियमले बिदा र चाडपर्व, श्रमिक संगठन, विवाद समाधान, सामाजिक सुरक्षा, न्यूनतम ज्याला, रोजगारी तथा सीप विकास, ज्याला भुक्तानी र पसल तथा कार्यस्थल जस्ता विषय समेट्छन्। लागू हुने दायरा कामदार, रोजगारदाता, कार्यस्थल र कानुनी हैसियतमा निर्भर हुन्छ। स्वरोजगार र अनौपचारिक कामदारले दर्ता भएका कर्मचारीसरह संरक्षण वा लाभ स्वतः पाउँदैनन्। व्यावसायिक परिषद्हरूले केही नियमन गरिएका पेशा नियन्त्रण गर्छन्। Myanmar Medical Council ले चिकित्सक दर्ता गर्छ, योग्यता मान्यता दिन्छ, अभ्यास इजाजतपत्र जारी गर्छ र आचारसंहिता, राम्रो व्यावसायिक हैसियत तथा अनुशासन हेर्छ। स्थानीय रूपमा तालिमप्राप्त चिकित्सकलाई सामान्यतया मान्यताप्राप्त MBBS, इन्टर्नशिप वा हाउसम्यानशिप, आवश्यक क्लिनिकल सेवा वा परीक्षा, दर्ता र अभ्यास इजाजतपत्र चाहिन्छ। प्रकाशित स्थानीय दर्ता शुल्क 50,000 MMK हो। विदेशी चिकित्सा योग्यताका लागि परिषद्को मान्यता चाहिन्छ; राष्ट्रिय चिकित्सकको पूर्ण दर्तामा Myanmar Medical Licensing Examination समावेश हुन्छ, जसको प्रकाशित शुल्क 350,000 MMK हो। विदेशी विशेषज्ञले विशेषज्ञ भ्रमण, अध्यापन वा तालिम, मानवीय काम वा अनुसन्धानका लागि अस्पताल वा स्वास्थ्य संस्थामार्फत सीमित दर्ता पाउन सक्छन्। अभ्यास सुरु हुनुभन्दा कम्तीमा चार हप्ताअघि संस्थाले आवेदन बुझाउनुपर्छ। विशेषज्ञ इजाजतपत्र पूर्ण दर्तापछि आउँछ; त्यसको विकल्प होइन। Myanmar Nurse and Midwife Council ले नर्स र मिडवाइफलाई नियमन गर्छ। नियमन गरिएको अभ्यासका लागि डिग्री, डिप्लोमा वा प्रमाणपत्र मात्र पर्याप्त हुँदैन: लागू हुने दर्ता र इजाजतपत्र पनि आवश्यक हुन्छ। नयाँ स्नातकले दर्ताका लागि आवेदन दिन्छन्। सरकारी पदमा नियुक्त नभएका दर्ता भएका नर्स वा मिडवाइफलाई दक्षता परीक्षा आवश्यक पर्न सक्छ र सामान्यतया एक वर्षका लागि मान्य, सम्भवतः नवीकरण गर्न सकिने अस्थायी अभ्यास इजाजतपत्र प्राप्त हुन सक्छ। नियुक्त सरकारी कर्मचारीले लागू हुने अभ्यास-इजाजतपत्र प्रक्रिया अपनाउँछन्। पुनः इजाजतपत्र लिनु र दर्ता हाल सक्रिय हुनु अलग कुरा हुन्; त्यसैले हालको शुल्क र समयसीमा परिषद्सँग पुष्टि गर्नुपर्छ। Myanmar Dental Council ले दन्त चिकित्सक र सम्बन्धित दन्त पेशा नियमन गर्छ। दन्त चिकित्सकलाई सामान्यतया BDS वा अन्य मान्यताप्राप्त दन्त योग्यता, आवश्यक हाउस सर्जनशिप, दर्ता प्रमाणपत्र र उपयुक्त इजाजतपत्र चाहिन्छ। इजाजतपत्रका वर्गमा सामान्य, विशेषज्ञ र सीमित दन्त चिकित्सक इजाजतपत्र पर्छन्। दन्त नर्स, मुख स्वास्थ्यकर्मी, दन्त कृत्रिम अङ्ग विशेषज्ञ र दन्त सहायकले चिकित्सककै जस्तो इजाजतपत्र होइन, मान्यता प्रमाणपत्र प्रयोग गर्छन्। आवश्यक इजाजतपत्रबिना दन्त अभ्यास निषेधित छ। दन्त इजाजतपत्रको म्याद सकिनुभन्दा कम्तीमा 60 दिनअघि नवीकरण गर्नुपर्छ; विदेशी इजाजतपत्र विशेषज्ञता, स्थान र अवधिले सीमित हुन सक्छ। इन्जिनियरिङ र वास्तुकलाका दर्ता मार्ग अलग छन्। Myanmar Engineering Council ले ATech, AGTech, RTech र RGTech जस्ता तहपछि Registered Engineer, Registered Senior Engineer र Professional Engineer जस्ता व्यावसायिक वर्ग प्रयोग गर्छ। थप वर्गमा ACPE, RLE वा RLPE र RFPE पर्छन्। दर्ता विशेष विषयसँग सम्बन्धित हुन्छ। Professional Engineer मूल्याङ्कनमा मान्यताप्राप्त इन्जिनियरिङ डिग्री, सम्बन्धित अनुभव, करियर प्रतिवेदन, सिफारिस, निरन्तर व्यावसायिक विकासको अभिलेख र मूल्याङ्कन वा अन्तर्वार्ता आवश्यक हुन सक्छ। प्रकाशित Professional Engineer मूल्याङ्कन वा अन्तर्वार्ता शुल्क 50,000 MMK हो; प्रकाशित Registered Engineer Certificate को एउटा उदाहरण शुल्क 10,000 MMK हो। लागू शुल्क हैसियत र प्रमाणपत्रमा निर्भर हुन्छ। विदेशी इन्जिनियरले सामान्यतया योग्यता कागजात बुझाउँछन्, स्थानीय रूपमा दर्ता भएका इन्जिनियरसँग काम गर्छन् र लागू स्थानीय वा अन्तर्राष्ट्रिय संहिता तथा सहकार्यसम्बन्धी आवश्यकताहरू पालना गर्छन्। Myanmar Architect Council ले डिप्लोमापछि प्राविधिक दर्ता, Bachelor of Architectural Technology पछि स्नातक प्राविधिक हैसियत, B.Arch पछि Registered Architect Certificate र Architect Licence वा Senior Architect Licence अघि परिषद् मूल्याङ्कनलगायत चरणहरू प्रयोग गर्छ। उल्लेखित निजामती सेवाको अपवादबाहेक वास्तुकला तथा तोकिएका प्राविधिक कामका लागि सम्बन्धित दर्ता प्रमाणपत्र सामान्यतया आवश्यक हुन्छ। विदेशी वास्तुकारको प्रमाणपत्र कामको प्रकार, दायरा, अवधि र शर्तले सीमित हुन सक्छ। वास्तुकला इजाजतपत्रको म्याद सकिनुभन्दा कम्तीमा 60 दिनअघि नवीकरण गर्नुपर्छ। परिषद्का निर्देशन, आचारसंहिता, पुनरावेदन र दर्ताको दायराले दर्तावाल पेशेवरले गर्न पाउने काम निर्धारण गर्छ। Myanmar Accountancy Council र Office of the Auditor General ले full-fledged CPA, Registered Accountant र Public Accountancy Practising Permit (PAPP) लगायतका वर्ग मान्यता दिन्छन्। PAPP का लागि सामान्यतया कम्तीमा एक वर्ष full-fledged CPA का रूपमा दर्ता भएको हुनुपर्छ। आवश्यकतामा MICPA सदस्यता, सुरुको 12 महिनामा कम्तीमा 20 घण्टा निरन्तर व्यावसायिक विकास, प्रत्येक नवीकरण अवधिमा कम्तीमा 120 घण्टा, म्यानमारमा कम्तीमा 183 दिन बसोबास र सार्वजनिक लेखा अभ्यासलाई मुख्य काम बनाउनु पर्छ। प्रकाशित प्रारम्भिक शुल्कमा आवेदनका लागि 1,000 MMK र दर्ताका लागि 45,000 MMK पर्छ। प्रकाशित नवीकरण शुल्कमा 1,000 MMK र 45,000 MMK, साथै प्रत्येक वर्षका लागि 100,000 MMK अवधि शुल्क पर्छ। ढिला शुल्क जनवरीसम्म 50,000 MMK र फेब्रुअरीदेखि अप्रिलसम्म 500,000 MMK भनेर प्रकाशित छन्। लेखापरीक्षण फर्म र सार्वजनिक क्षेत्रको लेखा कामका लागि थप MAC दर्ता आवश्यक पर्न सक्छ। अध्यापन, कानुनी काम, सूचना प्रविधि, प्रशासन, सञ्चारमाध्यम, बिक्री, आतिथ्य, कृषि, माछा मार्ने, वन, उत्पादन, यातायात, निर्माण, व्यापार र हेरचाहका काममा शिक्षा, रोजगारदाताको अभ्यास, बजारमा प्रतिष्ठा, क्षेत्रगत अनुमति र अनौपचारिक अनुभवको फरक संयोजन लागू हुन्छ। एउटै राष्ट्रव्यापी इजाजतपत्र मार्ग सबै भूमिकामा लागू नहुने भएकाले अध्यापन र कानुनी कामका लागि सम्बन्धित संस्था र क्षेत्रका नियम जाँच्नुपर्छ। शिक्षा मन्त्रालयका सामग्रीमा National Qualifications Framework (NQF) र शिक्षा कानुनसम्बन्धी जानकारी छन्, तर NQF तहले आफैँ प्रत्येक पेशाको इजाजतपत्र दिँदैन। Occupational Safety and Health Law 2019 शारीरिक वा मानसिक श्रम हुने काममा लागू हुन्छ। रोजगारदाताको अवधारणामा ठेकेदार, उपठेकेदार वा स्वरोजगार सञ्चालक पनि पर्न सक्छ। कार्यस्थल र सीमाका आधारमा रोजगारदाताले व्यावसायिक सुरक्षा तथा स्वास्थ्य अधिकारी वा संयुक्त सुरक्षा समिति राख्नुपर्ने हुन सक्छ। रोजगारदाताले रोकथाम, कार्यस्थल जोखिम र दुर्घटना पनि व्यवस्थापन गर्छन्। निरीक्षण अधिकारीले लागू हुने कार्यस्थलमा प्रवेश र निरीक्षण गर्न सक्छन्। यी कर्तव्य निर्माण, कारखाना, खानी, यातायात, रासायनिक काम, कृषि र स्वास्थ्य सेवामा विशेष महत्त्वपूर्ण छन्। मान्यताप्राप्त वा दर्ता भएका चिकित्सक, अधिकृत परीक्षक र व्यावसायिक सुरक्षा प्रशिक्षकले अलग-अलग मान्यताप्राप्त भूमिका निर्वाह गर्छन्। SSB ले दर्ता भएका बीमित कामदारलाई Social Security Law, दर्ता, योगदान र लागू हुने कवरेजको अधीनमा स्वास्थ्य सेवा, बिरामी, मातृत्व, मृत्यु, व्यावसायिक चोट, अपाङ्गता, अवकाश, आश्रित परिवार र बेरोजगारीसम्बन्धी लाभ दिन सक्छ। पेशागत उपाधिले मात्रै SSB लाभको हक सिर्जना गर्दैन। व्यावसायिक परिषद्हरूले उपाधि र अभ्यासको दायरा, आचारसंहिता, निरन्तर व्यावसायिक विकास, नवीकरण, उजुरी, अनुशासन र पुनरावेदन नियमन गर्न सक्छन्। विदेशीको अभ्यास सामान्यतया स्थानीय अभ्याससँग स्वतः बराबर नभई सीमित वा सर्तयुक्त हुन्छ। त्यसैले व्यावहारिक पेशा योजनाले काम आफैँ, योग्यता, परिषद् दर्ता, अभ्यास इजाजतपत्र, रोजगार सम्झौता र सामाजिक सुरक्षा कवरेजलाई अलग-अलग हेर्नुपर्छ।