మయన్మార్‌లో మతం

2014 జనగణనలో 89.8% బౌద్ధులు, 6.3% క్రైస్తవులు, 2.3% ముస్లింలు, 0.5% హిందువులు, 0.8% ఆನಿಮಿಸ్ట్‌లు, 0.2% ఇతర మతాలు, 0.1% మతం లేదని నమోదు చేశారు. రఖైన్‌లో ప్రధానంగా ముస్లింలైన సుమారు 1.09 మిలియన్ మందిని జనగణనలో లెక్కించలేదు; అందువల్ల జాతీయ గణాంకాలు అసంపూర్ణం. ఇటీవల USCIRF అంచనా ప్రకారం జనాభాలో సుమారు 88% థెరవాద బౌద్ధులు, 6% క్రైస్తవులు, సుమారు 3% ముస్లింలు; చిన్న హిందూ, యూదు, చైనా సంప్రదాయ, ఆನిమిస్ట్ సమూహాలూ ఉన్నాయి. మత గుర్తింపు తరచుగా జాతి, రాజకీయ స్థితితో మిళితమై ఉంటుంది: చిన్, కచిన్, కయిన్, కయా సమూహాల్లో క్రైస్తవులు అధికంగా ఉన్నారు; రోహింగ్యా, కామన్, దక్షిణాసియా మూలాల సమూహాల్లో ముస్లింలు ఉన్నారు; మండలే వంటి చోట్ల హిందూ సమూహాలు కనిపిస్తాయి; నాట్ లేదా పూర్వీకుల ఆచారాలు బౌద్ధమతంతో పాటు ఉండవచ్చు. బౌద్ధ మతజీవితంలో దాన (ఇవ్వడం లేదా భిక్ష), శీల (నైతిక ప్రవర్తన), పూజ, ధ్యానం, ధమ్మ బోధన, పుణ్యఫల బదిలీ, తాత్కాలిక లేదా శాశ్వత సన్యాస ప్రవేశం ఉంటాయి. సంఘం బౌద్ధ సన్యాస సమాజం. మఠాలు, సన్యాసినుల ఆశ్రమాలు, పగోడాలు, ధ్యాన కేంద్రాలు, గృహస్థుల నెట్వర్కులు ఆరాధన, విద్య, సామాజిక మద్దతు అందిస్తాయి. సంఘ మహానాయక కమిటీ, సాధారణంగా మా హా నా అని పిలుస్తారు, ప్రధాన జాతీయ బౌద్ధ సన్యాస అధికారం; ఇందులో 47 మంది సభ్యులు ఉన్నారు. క్రైస్తవ సమూహాల్లో కాథలిక్, ఆంగ్లికన్, బాప్టిస్ట్, మెథడిస్ట్, ప్రెస్బిటేరియన్, పెంటెకోస్టల్ చర్చిలు ఉన్నాయి. ఆదివారం ఆరాధన, ప్రార్థన, బైబిల్ లేదా ఆదివారం పాఠశాల బోధన, బాప్తిస్మం, యూకరిస్ట్, వివాహాలు, అంత్యక్రియలు ఆచారాల్లో ఉంటాయి. ముస్లిం సమాజాలు మసీదులు, ఇమాములు, మదరసాలు, సంఘాలను ఉపయోగిస్తాయి; రోజువారీ, శుక్రవారం ప్రార్థనలు, రமலான், ஈத் அல்-பித்ர், ஈத் அல்-அத்ஹா, ஹలால் ఆచరణ, నికాహ్ వివాహం, హజ్ యాత్ర సాధారణ ఆచారాలు. హిందూ సమూహాలు ఆలయాల్లో పూజించి, పూజారులను అనుసరించి, ఆలయ ఉత్సవాలు, వర్తించినచోట దీపావళి జరుపుకుంటాయి. మత సంస్థల్లో బౌద్ధ మఠాలు, ధమ్మ పాఠశాలలు, చర్చిలు, మసీదులు, మదరసాలు, హిందూ ఆలయాలు, చిన్న యూదు, బహాయి, స్వదేశీ సంస్థలు ఉన్నాయి. అధికారిక వ్యవస్థలు స్థాపించబడ్డాయి; కానీ మైనారిటీ సంస్థలు ఎక్కువగా విభజితంగా ఉన్నాయి. అందుబాటు టౌన్‌షిప్, స్థానిక అనుమతులు, భద్రత, గుర్తింపు పత్రాలు, పౌరసత్వం, సంబంధిత సంస్థ నియమాలపై ఆధారపడవచ్చు. బౌద్ధులు అధికంగా ఉన్న ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో బౌద్ధ ప్రార్థనతో రోజు మొదలవవచ్చు; సాధారణ ప్రభుత్వ పాఠ్యాంశంలో మత విద్య ప్రత్యేక అంశంగా లేదు. సన్యాస పాఠశాలలు స్థిరమైన ప్రత్యామ్నాయ లేదా అదనపు మార్గం; 2023 నివేదికలో 1,484 పాఠశాలలు, సుమారు 285,000 మంది విద్యార్థులు ఉన్నట్లు పేర్కొంది—పాఠశాల వయస్సు జనాభాలో సుమారు 4%. నమోదు చేసిన సన్యాస పాఠశాలలు ప్రభుత్వ ప్రాథమిక లేదా మధ్య పాఠశాల పాఠ్యాంశంతో పాటు బౌద్ధ సంస్కృతి, జీవన విధానాలను బోధిస్తాయి. మంత్రిత్వ శాఖ సన్యాస విద్యకు మద్దతు ఇస్తుంది; యాంగోన్, మండలే రాష్ట్ర పరియత్తి సాసన విశ్వవిద్యాలయాలు, అంతర్జాతీయ థెరవాద బౌద్ధ మిషనరీ విశ్వవిద్యాలయం, పాళి, త్రిపిటక, ధమ్మాచార్య పరీక్షలు ఉన్నత బౌద్ధ విద్య అందిస్తాయి. క్రైస్తవ మతశాస్త్ర పాఠశాలలు, బైబిల్ పాఠశాలలు, ఆదివారం పాఠశాలలు, సమాజ నిర్వహిత ముస్లిం లేదా హిందూ మత బోధనకు సంస్థ ప్రత్యేక నియమాలు వర్తిస్తాయి. బౌద్ధేతర సమూహాల మతబోధన అనుమతించబడిన మత భవనాలకే పరిమితం; ప్రైవేట్ ఇళ్లలో బోధనపై ఆంక్షలు ఉన్నట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. 2026 ప్రభుత్వ క్యాలెండర్‌లో ఏప్రిల్ 11–19 మహా థింగ్యాన్, మే 30 కసోన్ పౌర్ణమి, జూలై 29 వాసో పౌర్ణమి మరియు బౌద్ధ వర్షాకాల ఉపవాసం ప్రారంభం, అక్టోబర్ 25–27 తదింగ్యుట్ పౌర్ణమి మరియు ఉపవాసం ముగింపు, నవంబర్ 23–24 తజౌంగ్మోన్ పౌర్ణమి, డిసెంబర్ 25 క్రిస్మస్ ఉన్నాయి. ఈద్, దీపావళి, వెసాక్ సంబంధిత ఆచారాలు, మత శాఖల ప్రత్యేక పవిత్ర దినాలు సమాజాలకు ముఖ్యమైనవే; అయితే దేశవ్యాప్త ప్రభుత్వ సెలవులు కాకపోవచ్చు. సంబంధిత సంవత్సరానికి చంద్ర క్యాలెండర్, అధికారిక క్యాలెండర్ తనిఖీ చేయాలి. ఆరాధనకు సాధారణంగా సాధారణ ప్రవేశ రుసుముకంటే విరాళాలు, భిక్ష, కానుకలు, ప్రయాణం, దుస్తులు, ఆహారం, బహుమతుల ఖర్చు ఉంటుంది. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్స్ 34, 361–364 మనస్సాక్షి, మతాచరణ స్వేచ్ఛను రాజ్యాంగ పరిమితులకు లోబడి గుర్తించి, బౌద్ధమతానికి ప్రత్యేక స్థానం ఇస్తాయి. క్రైస్తవం, ఇస్లాం, హిందూమతం, ఆనిమిజం రాజ్యాంగ గుర్తింపు పొందాయి. రాజకీయ ప్రయోజనాలకు మతాన్ని దుర్వినియోగం చేయడం నిషేధితం. శిక్షాస్మృతి సెక్షన్లు 295, 295A ప్రార్థనా స్థలాన్ని దెబ్బతీయడం లేదా అపవిత్రం చేయడం, ఉద్దేశపూర్వకంగా మత భావాలను అవమానించడం వల్ల క్రిమినల్ బాధ్యతను కలిగిస్తాయి; సంబంధిత నిబంధనల్లో గరిష్ఠంగా రెండేళ్ల శిక్ష ఉంది. అధికారిక మత సంస్థ హోదా, భూమి హక్కు, నిర్మాణం, మత కార్యకలాపాలకు సాధారణంగా నమోదు లేదా అనుమతులు అవసరం; ముఖ్యంగా ముస్లిం, క్రైస్తవ, హిందూ సమూహాలకు నిర్మాణం, మరమ్మతు అనుమతులు ఆలస్యం కావచ్చు. 48/2015 మతమార్పిడి చట్టం కనీసం 18 ఏళ్ల దరఖాస్తుదారు, టౌన్‌షిప్ మత బోర్డుకు దరఖాస్తు, ఇంటర్వ్యూ, ధృవీకరణ, గరిష్ఠంగా 180 రోజుల నిరీక్షణ ప్రక్రియను నిర్దేశిస్తుంది; అయితే అనేక టౌన్‌షిప్‌లలో పనిచేసే బోర్డులు లేవని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. 50/2015 బౌద్ధ మహిళల ప్రత్యేక వివాహ చట్టం, బౌద్ధ మహిళ బౌద్ధేతర పురుషుడిని వివాహం చేసుకునేటప్పుడు 14 రోజుల బహిరంగ నోటీసు, అభ్యంతర ప్రక్రియను కలిగి ఉంది. క్రైస్తవ వివాహాలకు సాధారణంగా చర్చి ధృవపత్రం వాడతారు; గుర్తింపు, నమోదు ఆచారం మారవచ్చు. ముస్లిం, హిందూ వివాహాలు తరచుగా వ్యక్తిగత చట్టం, సమాజ ఆచారం, స్థానిక న్యాయ సలహాపై ఆధారపడతాయి. పుట్టుక లేదా పేరు పెట్టే వేడుకలు, బౌద్ధ సన్యాస ప్రవేశం, క్రైస్తవ బాప్తిస్మం, ముస్లిం అకీఖా, అంత్యక్రియలు, హిందూ పూజ, వివాహం, ఖననం లేదా దహనం సాధారణంగా సంబంధిత మఠం, చర్చి, మసీదు, ఆలయం లేదా మత నాయకుడితో ఏర్పాటు చేస్తారు. ఖర్చులు సాధారణంగా విరాళం లేదా సమాజ ఆధారితమైనవి; సమయం మత క్యాలెండర్, స్థానిక ఆచారం, భద్రతపై ఆధారపడుతుంది. అంతర్మత వివాహం, మతమార్పిడికి అదనపు చట్టపరమైన, ప్రాయోగిక పరిణామాలు ఉండవచ్చు. మతాంతర సంభాషణ సంస్థల్లో మంత్రిత్వ శాఖ మతాంతర పని, Religions for Peace-Myanmar, Myanmar Council of Churches, Myanmar Interfaith Dialogue Group, సంబంధిత వేదికలు ఉన్నాయి. వాటి పని స్థిరమైనదే అయినా విభజితంగా, రాజకీయంగా ప్రమాదానికి లోనవుతుంది. భద్రతా పరిస్థితులు తీవ్రమైనవి, అసమానమైనవి. OHCHR బౌద్ధ మఠాలు, క్రైస్తవ చర్చిలు, హిందూ ఆలయాలు, సన్యాసినుల ఆశ్రమాలు, మసీదులు, మత సిబ్బందిపై ప్రభావం చూపిన దాడులను నమోదు చేసింది. 2024 సమీక్షించిన సాక్ష్యంలో కనీసం 144 బౌద్ధ ప్రదేశాలు దెబ్బతిన్నాయి లేదా ధ్వంసమయ్యాయి; చిన్, కయిన్, కయాలో క్రైస్తవ ప్రదేశాలు బాగా ప్రభావితమయ్యాయి. అదే సాక్ష్యం 32 మంది సన్యాసులు, సన్యాసినులు, పాస్టర్లు, ఇమాముల మరణాలు, 147 మత వ్యక్తుల అరెస్టులను ధృవీకరించింది; పేర్కొన్న కాలంలో 124 మంది ఇంకా నిర్బంధంలో ఉన్నారు. 2025లో కనీసం 135 మత వ్యక్తులు నిర్బంధంలో ఉన్నారని, 2025 భూకంపం తర్వాత మత ప్రదేశాలకు నష్టం లేదా నిర్లక్ష్యం కొనసాగిందని USCIRF నివేదించింది. కాబట్టి భవనం స్థితి, తెరిచి ఉందా, అనుమతి ఉందా అన్నది పాత సమాచారంతో ఊహించకుండా స్థానికంగా తనిఖీ చేయాలి.