നേപ്പാളിലെ സിവിൽ നിയമം

നേപ്പാളിലെ സിവിൽ നിയമം സ്വാഭാവികരും നിയമപരവുമായ വ്യക്തികൾ, നിയമശേഷി, ന്യൂനപ്രായം, രക്ഷാകർതൃത്വം, പ്രതിനിധാനം എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. 18 വയസ്സിൽ താഴെയുള്ളയാളെയാണ് സാധാരണ പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തയാൾ എന്നു പറയുന്നത്. ഒരു പ്രത്യേക ചട്ടം നേപ്പാളി പൗരന്മാർക്ക് മാത്രം ബാധകമാക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ വിദേശികളും പൊതുവെ പരിധിയിൽപ്പെടുന്നു. നിയമനിർമാണവുമായി വിരോധിക്കുന്ന ആചാരത്തിനോ പാരമ്പര്യത്തിനോ പ്രാബല്യമില്ല. സിവിൽ കോഡ് കരാറുകൾ, ഏജൻസി, പാട്ടം, വിൽപ്പന, വായ്പ, മറ്റ് ബാധ്യതകൾ എന്നിവ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. നിയമനിർമാണം, കരാർ, അർധകരാർ, അന്യായ സമ്പാദനം, ഏകപക്ഷീയ വാഗ്ദാനം, ടോർട്ട്, അർധ-ടോർട്ട് എന്നിവയിൽ നിന്ന് ബാധ്യതകൾ ഉണ്ടാകാം. കക്ഷികൾ കരാറുകൾ സദ്ഭാവത്തോടെ പാലിക്കണം. പാലിക്കാതിരിക്കലോ വൈകലോ യഥാർത്ഥ നഷ്ടത്തിനുള്ള നഷ്ടപരിഹാരത്തിലേക്ക് നയിക്കാം; വഞ്ചന, ഉദ്ദേശ്യം, അശ്രദ്ധ എന്നിവ കൂടുതൽ വ്യാപകമായ ബാധ്യത സൃഷ്ടിക്കാം. ബാധ്യതകൾക്കുള്ള പൊതുവായ അവകാശവാദ കാലാവധി രണ്ടുവർഷമാണ്; പ്രത്യേക നിയമം വേറൊരു കാലാവധി നിശ്ചയിക്കാം. സ്വത്തുനിയമം ചലിക്കുന്നതും സ്ഥാവരവുമായ സ്വത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥത, കൈവശം, ഉപയോഗം, കൈമാറ്റം എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. കുടുംബസ്വത്ത്, സഹഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സ്വത്ത്, വിഭജനം എന്നിവയും ഇതിൽപ്പെടുന്നു. ഭൂവ്യവസ്ഥാപന-അഭിലേഖ വകുപ്പ്, ബന്ധപ്പെട്ട Malpot ഓഫീസ് എന്നിവ नामसारी, दाखिल खारेज, रोक्का അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ ഒഴിവാക്കൽ പോലുള്ള ഭൂമി രജിസ്ട്രേഷൻ കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. രജിസ്ട്രേഷൻ ഫീസും സേവനചാർജും ബാധകമായ പ്രാദേശിക നിരക്കിനെ ആശ്രയിക്കുന്നു. അനന്തരാവകാശത്തിലൂടെയോ വിഭജനത്തിലൂടെയോ സ്ഥാവരസ്വത്ത് ലഭിക്കുന്ന വിദേശിക്ക് കൈമാറ്റ രജിസ്ട്രേഷനും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വരുമാന ഉപയോഗത്തിനും സാധാരണയായി സർക്കാർ അനുമതി ആവശ്യമാണ്. കുടുംബനിയമത്തിൽ വിവാഹം, അസാധു വിവാഹം, വിവാഹമോചനം, മാതാപിതാവ്-കുട്ടി ബന്ധം, ദത്തെടുക്കൽ, വിഭജനം, സംയുക്ത കുടുംബകാര്യങ്ങൾ എന്നിവയുണ്ട്. ലിംഗവിവേചനമില്ലാതെ കുട്ടികൾക്ക് തുല്യ അനന്തരാവകാശമാണ്. കുടുംബ തർക്കങ്ങൾ സാധാരണ സിവിൽ കാര്യങ്ങളാണെങ്കിലും അക്രമവും ക്രിമിനൽ പെരുമാറ്റവും ക്രിമിനൽ നിയമത്തിന്റെ പരിധിയിലും വരാം. അനന്തരാവകാശ നിയമം പിന്തുടർച്ചയ്ക്ക് अपुताली എന്ന ആശയവും നിയമപരമായ മുൻഗണനയുള്ള അവകാശിക്ക് हकवाला എന്ന പദവും ഉപയോഗിക്കുന്നു. എസ്റ്റേറ്റ് കൈമാറ്റത്തിനും രജിസ്ട്രേഷനും ഔപചാരിക നടപടികൾ ആവശ്യമായേക്കാം; കടങ്ങളും ബാധ്യതകളും കോഡിലെ പരിധിക്കുള്ളിൽ എസ്റ്റേറ്റിനെയോ രക്ഷാകർത്താവിനെയോ ബാധിക്കാം. അതിർത്തിക്കപ്പുറമുള്ള എസ്റ്റേറ്റും സ്വത്തും സ്വകാര്യ അന്താരാഷ്ട്ര നിയമവും പൊതുക്രമ നിയന്ത്രണങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളാം. സിവിൽ കേസ് തെളിവുകളും ആവശ്യമായ പകർപ്പുകളും സഹിതമുള്ള plaint, പ്രാദേശികമായി फिरादपत्र എന്നറിയപ്പെടുന്നത്, സമർപ്പിച്ച് തുടങ്ങുന്നു. കോടതി ഔപചാരിക അനുസരണം പരിശോധിക്കും; പ്രതിക്ക് प्रतिउत्तरपत्र എന്ന മറുപടി നൽകാം. പ്രതിവാദവും ലഭ്യമായേക്കാം. നേപ്പാളിൽ സുപ്രീം കോടതി, 11 ബെഞ്ചുകളുള്ള ഏഴ് ഹൈക്കോടതികൾ, 77 ജില്ലാ കോടതികൾ, നിയമപ്രകാരം അധികാരമുള്ള മറ്റ് ന്യായസ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയുണ്ട്. അപ്പീലും മേൽനോട്ടപരിശോധനയും അധികാരമുള്ള കോടതിയെയും ബാധകമായ നടപടിക്രമത്തെയും ആശ്രയിക്കുന്നു. അവകാശവാദം, അതിന്റെ മൂല്യം, ബാധകമായ പട്ടിക എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി അവകാശി കോടതി ഫീസ് നൽകാറുണ്ട്. സമയപരിധി നിർബന്ധമായതിനാൽ വൈകിയ കേസ് തള്ളുകയോ നിരസിക്കുകയോ ചെയ്യാം; ഇതിനെ हदम्याद എന്നു പറയുന്നു. കോടതി, തെളിവുകൾ, നടപടിക്രമ പ്രശ്നങ്ങൾ, കക്ഷികളുടെ പെരുമാറ്റം എന്നിവ അനുസരിച്ച് കേസ് ദൈർഘ്യം മാറുന്നു. മധ്യസ്ഥത നിയമം 2068 പ്രകാരം മധ്യസ്ഥത ലഭ്യമായേക്കാം; കരാറോ നിയമമോ അനുവദിക്കുമ്പോൾ മധ്യസ്ഥതാ നിയമം 2055 പ്രകാരം ആർബിട്രേഷൻ ലഭ്യമാണ്. ഗ്രാമമുനിസിപ്പാലിറ്റി ഉപാധ്യക്ഷനോ മുനിസിപ്പാലിറ്റി ഉപമേയറോ പ്രാദേശിക ജുഡീഷ്യൽ കമ്മിറ്റിയെ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നു; അതിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട രണ്ട് അംഗങ്ങളും ഉണ്ട്. കമ്മിറ്റി അപേക്ഷ സ്വീകരിക്കുകയും മധ്യസ്ഥത പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും പട്ടികപ്പെടുത്തിയ ചെറിയതോ പ്രാദേശികമോ ആയ തർക്കങ്ങൾ പട്ടികപ്പെടുത്തിയ മധ്യസ്ഥൻ വഴി തീർപ്പാക്കുകയും ചെയ്യാം. പട്ടികപ്പെടുത്തിയ അധികാരപരിധിക്കുള്ളിൽ നിർദിഷ്ട ഭൂമി കൈയേറ്റം, ഘടന തർക്കങ്ങൾ മധ്യസ്ഥതയ്ക്ക് വിധേയമായേക്കാം. കമ്മിറ്റി തീരുമാനിക്കാനാകാത്തതോ ഒത്തുതീർപ്പ് സാധ്യമല്ലാത്തതോ ആയാൽ കോടതിയിൽ നേരിട്ട് അപേക്ഷിക്കുന്നതിനു വിലക്കില്ല. നിയമത്തിൽ സമയപരിധിയില്ലാത്ത പട്ടികപ്പെടുത്തിയ പ്രാദേശിക തർക്കത്തിന് അപേക്ഷാ കാലാവധി 35 ദിവസമാണ്; നിർദിഷ്ട വിഭാഗത്തിലെ മധ്യസ്ഥത പ്രതി ഹാജരായതിന് ശേഷം മൂന്നു മാസത്തിനകം പൂർത്തിയാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു. വിധിക്കു ശേഷം നടപ്പാക്കൽ തുകയ്‌സിൽ ശാഖയോ तहमिलदारയോ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. വിധി സാധാരണയായി മൂന്നു ദിവസത്തിനകം നടപ്പാക്കൽ രജിസ്റ്ററിൽ ചേർക്കണം. കൈവശം, കൈമാറ്റം, വിഭജനം, വീണ്ടെടുപ്പ്, കടങ്ങൾ, നാശനഷ്ടം, നഷ്ടപരിഹാരം, പിഴ, കോടതി ഫീസ് എന്നിവ നടപ്പാക്കലിൽ ഉൾപ്പെടാം; വേറിട്ട അപേക്ഷയും ആസ്തി തിരിച്ചറിയലും ആവശ്യമായേക്കാം. അപ്പീലിന്റെ നില നടപ്പാക്കൽ സമയത്തെ ബാധിക്കാം. നിയമസഹായ നിയമം 2054, നിയമസഹായ ചട്ടങ്ങൾ 2055 എന്നിവ സാമ്പത്തികമായോ സാമൂഹികമായോ അസമർത്ഥരായ ആളുകൾക്ക് ഉപദേശം, ഹർജി, പ്രതിനിധാനം, മറ്റ് നിയമസേവനങ്ങൾ നൽകാനുള്ള അടിസ്ഥാനം ഒരുക്കുന്നു. കേന്ദ്ര, ജില്ലാ നിയമസഹായ കമ്മിറ്റികൾ സഹായിക്കാം; അസഹായർ, വൈകല്യമുള്ളവർ, പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവർ, ദരിദ്രർ, തടങ്കലിലുള്ളവർ എന്നിവർക്കായി കോടതി പണം നൽകുന്ന അഭിഭാഷകരോ പ്രോ ബോണോ സംവിധാനങ്ങളോ ബാധകമാകാം. ആകെ ചെലവിൽ കോടതി ഫീസ്, ഭൂമി രജിസ്ട്രേഷൻ നിരക്കുകൾ, അഭിഭാഷക അല്ലെങ്കിൽ നോട്ടറി ഫീസ്, മൂല്യനിർണയം, പകർപ്പുകൾ, നോട്ടീസ് സേവനം, മധ്യസ്ഥത അല്ലെങ്കിൽ ആർബിട്രേഷൻ ഫീസ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടാം. തുകയും സമയവും അവകാശവാദം, ഉത്തരവാദിയായ സ്ഥാപനം, പ്രവിശ്യ അല്ലെങ്കിൽ പ്രാദേശിക അധികാരി, ആവശ്യമായ തെളിവുകൾ എന്നിവയെ ആശ്രയിക്കുന്നു.