നേപ്പാളിലെ പ്രകൃതി

നേപ്പാളിലെ പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങളിൽ High Himal, High Mountains, Middle Mountains, Churia അഥവാ Siwalik മലനിരകൾ, Terai എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. വനവും മറ്റു മരാവൃത ഭൂമിയും രാജ്യത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു; എന്നാൽ രീതികൾ വ്യത്യസ്തമായതിനാൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കണക്കുകൾ തമ്മിൽ മാറുന്നു: Forest Research and Training Centreയുടെ ദേശീയ വന വിലയിരുത്തലിൽ 44.74% എന്നും Forests and Environment മന്ത്രാലയത്തിന്റെ അവലോകനത്തിൽ ഒരേ രീതിയോ സൂചനാ തീയതിയോ ഇല്ലാതെ 46.08% എന്നും പറയുന്നു. ഇവ ഒരേ വിസ്തീർണം അളന്നതുപോലെ കൂട്ടിച്ചേർക്കരുത്. സംരക്ഷിത മേഖലകളിൽ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ, വന്യജീവി സംരക്ഷണകേന്ദ്രങ്ങൾ, വേട്ടയാടൽ സംരക്ഷണകേന്ദ്രങ്ങൾ, സംരക്ഷണ മേഖലകൾ, ബഫർ സോണുകൾ എന്നിവയുണ്ട്. Department of National Parks and Wildlife Conservationന്റെ National Parks Explorer 2026 അവതരണത്തിൽ 21 സംരക്ഷിത മേഖലകൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുന്നു. Forests and Environment മന്ത്രാലയത്തിന്റെയും DNPWCയുടെയും അടിസ്ഥാന രേഖയിൽ 12 ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ, ഒരു വന്യജീവി സംരക്ഷണകേന്ദ്രം, ഒരു വേട്ടയാടൽ സംരക്ഷണകേന്ദ്രം, ആറ് സംരക്ഷണ മേഖലകൾ, 13 ബഫർ സോണുകൾ എന്നിവ 34,419.75 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ, അഥവാ നേപ്പാളിന്റെ 23.39%, ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായി പറയുന്നു. Chhayanath National Park പുതിയ കൂട്ടിച്ചേർക്കലായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതിനാൽ നിലവിലെ ഔദ്യോഗിക ആകെ വിസ്തീർണവും വിഭാഗംപ്രകാരമുള്ള വിഭജനവും പൂർണമായി ഏകീകരിച്ചിട്ടില്ല. തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ നേപ്പാളിന്റെ പ്രകൃതി പൈതൃകത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന ഭാഗമാണ്. ഏകദേശം 242 തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ 743,500 ഹെക്ടറോളം വ്യാപിക്കുന്നു; 10 Ramsar സൈറ്റുകൾ 60,561 ഹെക്ടർ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. Koshi Tappu, Beeshazar, Ghodaghodi, Jagadishpur, Gokyo, Gosaikunda, Phoksundo, Rara, Mai Pokhari, Pokharaയിലെ തടാക കൂട്ടം എന്നിവ ഇതിൽപ്പെടുന്നു. തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ പക്ഷികൾക്കും ജലജീവികൾക്കും ജലസംഭരണത്തിനും പ്രാദേശിക ഉപജീവനത്തിനും പിന്തുണ നൽകുന്നു. നേപ്പാളിലെ വന്യജീവികളിൽ Teraiയിലെ ഒറ്റക്കൊമ്പൻ കാണ്ടാമൃഗം, ബംഗാൾ കടുവ, ഏഷ്യൻ ആന, ഘരിയാൽ; ഹിമാലയൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ മഞ്ഞുപുലി, നീല ചെമ്മരിയാട് അഥവാ നൗർ, കസ്തൂരിമാൻ, ഹിമാലയൻ കരടി, Danphe എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. Sal, റോഡോഡെൻഡ്രോൺ, ആൽപൈൻ സസ്യങ്ങൾ, ഔഷധ-സുഗന്ധസസ്യങ്ങൾ നേപ്പാളിലെ സസ്യജാലത്തിന്റെ പ്രധാന ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. Department of Plant Resources സസ്യങ്ങളെ രേഖപ്പെടുത്തുകയും തിരിച്ചറിയുകയും, സ്ഥലത്തുതന്നെയും സ്ഥലത്തിന് പുറത്തുമുള്ള സംരക്ഷണം പിന്തുണയ്ക്കുകയും കൃഷിസാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സംരക്ഷിത ഇനങ്ങൾക്കും CITES പട്ടികയിലെ ഇനങ്ങൾക്കും അധിക നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ട്. പ്രകൃതി തടിയും ഇന്ധനവും കാലിത്തീറ്റയും ഔഷധസസ്യങ്ങളും വനേതര ഉൽപ്പന്നങ്ങളും വെള്ളവും മണ്ണ് സംരക്ഷണവും വരുമാനവും നൽകുന്നു. ഈ വിഭവങ്ങളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം ഒരേപോലെയല്ല. ബാധകമായ സംരക്ഷിതമേഖല ചട്ടം, വനം അല്ലെങ്കിൽ സമൂഹവന പദ്ധതി, പെർമിറ്റ്, കാലാവസ്ഥാനുസൃത നിയന്ത്രണം, പ്രാദേശിക മാനേജ്മെന്റ് ക്രമീകരണം എന്നിവ ശേഖരിക്കാനോ ഉപയോഗിക്കാനോ എന്ത് അനുമതിയുണ്ടെന്ന് നിർണയിക്കുന്നു. ബഫർ സോണുകളിൽ പ്രാദേശിക ഭൂമിയവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു; വിഭവപ്രവേശനവും സമൂഹവികസനവും ഉപയോക്തൃ സമിതികളുടെയും പരിപാലന പദ്ധതികളുടെയും വഴിയാണ് നടക്കുന്നത്. സംരക്ഷിതമേഖല വരുമാനത്തിന്റെ 30% മുതൽ 50% വരെ സംരക്ഷണം, പ്രാദേശിക ഉപജീവനം, സമൂഹവികസനം എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് DNPWC മാർഗനിർദേശം പറയുന്നു. ബാധകമായ ചട്ടങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നിടത്ത് സംരക്ഷിതമേഖല പ്രവേശന പെർമിറ്റോ എഴുത്തുപരമായ അനുമതിയോ വേണം. ആവശ്യമായ അനുമതിയില്ലാതെ വേട്ടയാടൽ, വന്യജീവി അല്ലെങ്കിൽ ട്രോഫി വ്യാപാരം, സസ്യങ്ങളോ തടിയോ ശേഖരിക്കൽ, ജലപ്രവാഹം തടയുകയോ മലിനമാക്കുകയോ ചെയ്യൽ, നിർമാണം, മറ്റ് നാശകരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. നിയമത്തിലെ ഒഴിവുകൾക്കു വിധേയമായി സംരക്ഷിത വന്യജീവികൾക്ക് നിയമപരമായ സംരക്ഷണമുണ്ട്. നിലവിലെ ഫീസും പ്രവേശനക്രമവും ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തെ ആശ്രയിക്കും. NTB പട്ടികകളിൽ നേപ്പാളി സന്ദർശകർക്ക് NRs 100 മുതൽ 150 വരെ, SAARC സന്ദർശകർക്ക് NRs 500 മുതൽ 1,500 വരെ, മറ്റ് വിദേശ സന്ദർശകർക്ക് NRs 1,000 മുതൽ 3,000 വരെ ഏകദേശ പ്രവേശനഫീസ് കാണിക്കുന്നു; 10 വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികൾക്ക് സാധാരണയായി സൗജന്യമാണ്. കാഠ്മണ്ഡുവിലെ Bhrikutimandapലെ Tourist Service Centerലോ പ്രവേശന കവാടത്തിലോ പേയ്മെന്റ് ലഭ്യമായേക്കാം; എന്നാൽ ഓൺലൈൻ അല്ലെങ്കിൽ നേരിട്ടുള്ള പേയ്മെന്റ് സ്വീകരിക്കുമോ എന്ന് ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തിന്റെ നിലവിലെ സംവിധാനം നിർണയിക്കുന്നു. പ്രകൃതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വന്യജീവി സഫാരി, പക്ഷിനിരീക്ഷണം, തണ്ണീർത്തട നിരീക്ഷണം, ഹൈക്കിംഗ്, ട്രെക്കിംഗ്, പർവതദർശനം, പ്രകൃതി നടത്തം, ക്യാമ്പിംഗ്, ഗവേഷണ സന്ദർശനം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. കാണ്ടാമൃഗം, കടുവ, ഘരിയാൽ തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളും സഫാരി ഭൂപ്രകൃതിയും Chitwanന് പ്രസിദ്ധമാണ്. Sagarmatha ഉയർന്ന പർവത ഭൂപ്രകൃതിക്കും ട്രെക്കിംഗിനും പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു; Annapurnaയിൽ സമൂഹം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ട്രെക്കിംഗ് ഭൂപ്രദേശങ്ങളുണ്ട്; Shivapuri-Nagarjun കാഠ്മണ്ഡുവിനടുത്തുള്ള ഹൈക്കിംഗിനും പക്ഷിനിരീക്ഷണത്തിനും അനുയോജ്യമാണ്; Raraയും Phoksundoയും തടാക പരിസരങ്ങളെയും ഉയർന്ന ഹിമാലയൻ കാഴ്ചകളെയും കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. പ്രധാനമായും പൊതുവിനോദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾ വേറിടത്താണ്; ഇവിടെ പ്രകൃതി ഭൂപ്രകൃതി, ജീവിവർഗം, അല്ലെങ്കിൽ പരിസ്ഥിതി പ്രക്രിയ എന്നിവ കേന്ദ്രമായി നിലനിൽക്കണം. പല ഹിമാലയൻ പാതകൾക്കും ലൈസൻസുള്ള ട്രെക്കിംഗ് ഗൈഡും ഏജൻസി നൽകുന്ന TIMS രജിസ്ട്രേഷനും ആവശ്യമാണ്. TIMS ഫീസ് SAARC സന്ദർശകർക്ക് NRs 1,000യും മറ്റ് സന്ദർശകർക്ക് NRs 2,000യും എന്നാണ് പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. രജിസ്ട്രേഷനും QR ഇ-കാർഡും സർക്കാർ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ട്രെക്കിംഗ് ഏജൻസി വഴി ക്രമീകരിക്കുന്നു. പ്രത്യേക ട്രെക്കിംഗ് അല്ലെങ്കിൽ പർവതാരോഹണ പെർമിറ്റുകളും ബാധകമായേക്കാം. നിർദ്ദിഷ്ട ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രവേശനസ്ഥിതിയും കാലാവസ്ഥാ-കാലാനുസൃത നിബന്ധനകളും പരിശോധിക്കണം. ഒക്ടോബർ, നവംബർ, മാർച്ച് മുതൽ മേയ് വരെയുള്ള കാലം പല പർവതപ്രദേശങ്ങൾക്കും കൂടുതൽ അനുകൂലമാണ്; ജൂൺ മുതൽ സെപ്റ്റംബർ വരെയുള്ള മൺസൂൺ സാഹചര്യങ്ങളും ഡിസംബർ മുതൽ ഫെബ്രുവരി വരെയുള്ള മഞ്ഞും തണുപ്പും പ്രവേശനത്തെയും സുരക്ഷയെയും മാറ്റാം. ഈ രീതി നേപ്പാളിലുടനീളം ഒരുപോലെ ബാധകമല്ല. സംരക്ഷിത മേഖലകൾ, സസ്യങ്ങൾ, പൊതുഗവേഷണ സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ടാൽ ഗവേഷണത്തിനും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ഔപചാരിക ക്രമീകരണം വേണം. DNPWC പഠനാനുമതി നടപടിക്രമം നൽകുന്നു. Department of Plant Resources ഗവേഷണാനുമതി, ഹെർബേറിയം, സസ്യവിശകലനം, സസ്യോദ്യാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. Forest Research and Training Centre വന സർവേയും ഗവേഷണവും നടത്തി പരിശീലനം, ഭൂപടങ്ങൾ, വിവരങ്ങൾ എന്നിവ നൽകുന്നു. Shivapuri പദ്ധതി പോലുള്ള മാനേജ്മെന്റ് പദ്ധതികൾ, ബന്ധപ്പെട്ട അപേക്ഷ, സ്ഥലം, സ്ഥാപനം, സുരക്ഷാ ആവശ്യകതകൾ എന്നിവ പാലിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, സ്കൂൾ സന്ദർശനങ്ങൾ, പ്രകൃതി ദിനക്യാമ്പുകൾ, പരിസ്ഥിതി, ജൈവവൈവിധ്യം, വന്യജീവി പരിപാടികൾ എന്നിവയെ പിന്തുണയ്ക്കാം. പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ ഭൂപ്രകൃതിയനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. വെള്ളപ്പൊക്കം, പെട്ടെന്നുള്ള വെള്ളപ്പൊക്കം, മണ്ണിടിച്ചിൽ, അവശിഷ്ടപ്രവാഹം, വരൾച്ച, ഇടിമിന്നൽ, ചൂട്-തണുപ്പ് തരംഗങ്ങൾ, ഹിമപാതം, ആലിപ്പഴം, മഞ്ഞ്-കാറ്റ് കൊടുങ്കാറ്റുകൾ, കാട്ടുതീ, ഭൂകമ്പം, ഹിമാനി തടാകം പൊട്ടിയുള്ള വെള്ളപ്പൊക്കം എന്നിവ നേപ്പാളിനെ ബാധിക്കാം. മൺസൂണും കനത്ത മഴയും Terai, നദീതടങ്ങൾ, കുത്തനെയുള്ള ചരിവുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പ്രത്യേക അപകടസാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഹിമാലയൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഹിമാനി, പെർമാഫ്രോസ്റ്റ്, ഹിമപാതം, ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ കാലാവസ്ഥാ അപകടങ്ങൾ എന്നിവയുണ്ട്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം ഇവയിൽ പലതിലും അനിശ്ചിതത്വം വർധിപ്പിക്കുന്നു. Department of Hydrology and Meteorology വെള്ളപ്പൊക്ക പ്രവചനം, മുൻകൂർ മുന്നറിയിപ്പുകൾ, കാലാവസ്ഥാ മുന്നറിയിപ്പുകൾ, മഴ നിരീക്ഷണം, വെള്ളപ്പൊക്ക വിവരങ്ങൾ എന്നിവയും 1155 എന്ന ടോൾ-ഫ്രീ നമ്പറും നൽകുന്നു. National Disaster Risk Reduction and Management Authority BIPAD മുന്നറിയിപ്പുകളും ദൈനംദിന ബുള്ളറ്റിനുകളും നൽകുന്നു; നടപ്പാക്കലിന്റെ പ്രധാന ഉത്തരവാദിത്തം പ്രാദേശിക സർക്കാരുകൾക്കാണ്. ഒഴിപ്പിക്കലും പൊതുവായ അടിയന്തര നിയന്ത്രണവും പ്രധാനമായും ദുരന്ത വിഷയത്തിൽപ്പെടുന്നു; ഇവിടെ ഭൂപ്രകൃതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രകൃതിദുരന്ത സാധ്യതയും പ്രതിരോധ വിവരങ്ങളുമാണ് പ്രധാനം. പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിൽ ഭൂമിയും വിഭവങ്ങളും സംബന്ധിച്ച സംഘർഷങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. റോഡുകൾ, കുടിയേറ്റങ്ങൾ, ജലവൈദ്യുതി, ടൂറിസം, വിഭവശേഖരണം എന്നിവ ആവാസവ്യവസ്ഥകളെ ഖണ്ഡിതമാക്കാം. വിറക്, കാലിത്തീറ്റ, ഇന്ധനം, വനേതര വനോൽപ്പന്നങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായി കുടുംബങ്ങൾ വനങ്ങളെയും സമൂഹവനങ്ങളെയും ആശ്രയിച്ചേക്കാം. മനുഷ്യ-വന്യജീവി സംഘർഷത്തിൽ വിളനാശം, കന്നുകാലി നഷ്ടം, സ്വത്ത് നാശം, പരിക്ക്, മരണം എന്നിവ ഉൾപ്പെടാം. Wildlife Damage Relief Distribution Guidelines 2080 സർക്കാർ സഹായത്തിനുള്ള അടിസ്ഥാനം നൽകുന്നു; റിപ്പോർട്ടുകളും അവകാശവാദങ്ങളും ഉത്തരവാദിയായ സംരക്ഷിതമേഖലാ അല്ലെങ്കിൽ Division Forest സംവിധാനത്തിലൂടെ കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും അധികാരികൾ വിലയിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. NTNCയുടെ അടിയന്തര സഹായം അധിക പിന്തുണയായേക്കാം; എന്നാൽ അത് സർക്കാർ നടപടിക്രമത്തിന് പകരമല്ല. പ്രാദേശിക മാനേജ്മെന്റ് പദ്ധതിയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ ബഫർ സോൺ ഉപയോക്തൃ സമിതികൾ, വരുമാന പങ്കിടൽ, ഉപജീവന പരിപാടികൾ, സഹവർത്തിത്വ നടപടികൾ എന്നിവ സംഘർഷം കുറയ്ക്കാം. വിഷയത്തിനനുസരിച്ച് ഉത്തരവാദിയായ സ്ഥാപനങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമാണ്. Forests and Environment മന്ത്രാലയം ദേശീയ നയം നിശ്ചയിക്കുന്നു; DNPWC സംരക്ഷിതമേഖലാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു; Department of Forests and Soil Conservation വനഭരണം മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നു; Department of Environment പരിസ്ഥിതി ചുമതലകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു; Department of Plant Resources സസ്യഗവേഷണവും സംരക്ഷണവും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു; FRTC വനഗവേഷണവും പരിശീലനവും നൽകുന്നു; DHM കാലാവസ്ഥയും വെള്ളപ്പൊക്ക വിവരങ്ങളും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു; NDRRMA ദുരന്തസാധ്യതാ നിയന്ത്രണം ഏകോപിപ്പിക്കുന്നു. പ്രവിശ്യാ-പ്രാദേശിക സർക്കാരുകൾ, സംരക്ഷിതമേഖലാ ഓഫീസുകൾ, ബഫർ സോൺ ഉപയോക്തൃ സമിതികൾ എന്നിവയ്ക്കും പ്രധാന പ്രാദേശിക ചുമതലകളുണ്ട്. അതിനാൽ നേപ്പാളിലെ പ്രകൃതിവ്യവസ്ഥകളെ ഒരൊറ്റ ദേശീയ നിയമപ്രകാരം വിലയിരുത്താതെ, ഭൂപ്രകൃതി, സംരക്ഷിതമേഖലാ വിഭാഗം, മുനിസിപ്പാലിറ്റി, കാലം, പെർമിറ്റ് നില, നിർദ്ദിഷ്ട പ്രവർത്തനം എന്നിവ അനുസരിച്ച് വിലയിരുത്തണം.