ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ

2021ರ ನೇಪಾಳ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ 23,677,744 ಹಿಂದೂಗಳು, 2,393,549 ಬೌದ್ಧರು, 1,483,066 ಮುಸ್ಲಿಮರು, 924,204 ಕಿರಾತ್ ಅನುಯಾಯಿಗಳು, 512,313 ಕ್ರೈಸ್ತರು ಮತ್ತು 102,048 ಪ್ರಕೃತಿ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಂಕಿಗಳು ಜನಗಣತಿಯ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ; ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಚರಣೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಇದೆ; ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ; ಕಿರಾತ್, ಕ್ರೈಸ್ತ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರವೇಶ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯ ಅಥವಾ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯ, ಮಠ, ಗುಂಬಾ, ಮಸೀದಿ, ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪೂಜೆ, ಬೋಧನೆ, ವಿಧಿವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. Guthi ಎಂದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಸ್ತಿ, ದೇವಾಲಯ, ಮಠ, ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದಾದ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆ. Guthi Sansthan ಮತ್ತು Department of Archaeologyಗೆ ಗುಠಿ ಆಸ್ತಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಪಾತ್ರಗಳಿವೆ. Ministry of Home Affairs ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಜಾದಿನಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಆಡಳಿತ ನೋಡುತ್ತದೆ; District Administration Office ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಬಹುದು. ಜನನ, ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಮರಣದಂತಹ ನಾಗರಿಕ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ वडा ಕಚೇರಿಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 4 ನೇಪಾಳವನ್ನು ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ರಾಷ್ಟ್ರವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಧಿ 26 ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಂತೆ ಧರ್ಮ ಹೊಂದಲು, ಆಚರಿಸಲು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಸಭ್ಯತೆ, ನೈತಿಕತೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಧರ್ಮಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯವು ಜನರನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ನಡೆಸಬೇಕು. ಮತಾಂತರ ಮತ್ತು ಇತರ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ನಡವಳಿಕೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತ. Muluki Criminal Code‌ನ ಅಧ್ಯಾಯ 9 ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಅಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವುದು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಮತಾಂತರ ಸಂಬಂಧಿತ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ದಂಡ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಧಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ದಂಡ ಅಥವಾ ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಜೈಲು; ಮತಾಂತರ, ಮತಾಂತರ ಪ್ರಯತ್ನ, ಪ್ರಚೋದನೆ ಅಥವಾ ಮತಾಂತರ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ಐದು ವರ್ಷ ಜೈಲು ಮತ್ತು NPR 50,000 ದಂಡದವರೆಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಇರಬಹುದು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದರಸಾ, ಗುಂಬಾ, ವೇದವಿದ್ಯಾಶ್ರಮ, ಗುರುಕುಲ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. Ministry of Education, Science and Technology ನೀತಿ, ಮಾನದಂಡ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಬೆಂಬಲ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರ. School Education Sector Plan 2022/23–2026/27 ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶಾಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮ ಅಥವಾ ಗುರುಕುಲ, ಗುಂಬಾ ಮತ್ತು ಮದರಸಾ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಔಪಚಾರಿಕ ಶಾಲಾ ನೋಂದಣಿ, ಮಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಸಮುದಾಯದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೋಧನೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿವೆ. ನೇಪಾಳದ ವಾರ್ಷಿಕ ರಜಾದಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ, ರಾಮನವಮಿ, ಬುದ್ಧ ಜಯಂತಿ, ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ, ಘಟಸ್ಥಾಪನೆ, ಈದ್ ಉಲ್ ಫಿತರ್, ಈದ್ ಉಲ್ ಅದಾ, ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್, ತಾಮು ಲ್ಹೋಸಾರ್, ಸೋನಮ್ ಲ್ಹೋಸಾರ್, ಗ್ಯಾಲ್ಪೋ ಲ್ಹೋಸಾರ್, ಉಭೌಲಿ ಮತ್ತು ಉಧೌಲಿ ಮೊದಲಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ-ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಿವೆ. ನಿಖರ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ರಜೆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ Ministry of Home Affairs ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜೆ ಇದೆ ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಸಮುದಾಯವೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದಲ್ಲ. ನೇಪಾಳಿ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆಗೆ Nepal Hajj Committee ಔಪಚಾರಿಕ ರಾಜ್ಯ-ಸಂಘಟಿತ ಮಾರ್ಗ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಅರ್ಜಿ, ಆಯ್ಕೆ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ವೀಸಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಪ್ರಯಾಣ, ವಸತಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಿದ್ಧತೆ ಸೇರಿವೆ. ಉಮ್ರಾ ಕೂಡ ಇದರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿದೆ. ಇತರ ಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಒಂದೇ ದರಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲ; ಹಜ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಮದುವೆ, ನಾಮಕರಣ ಅಥವಾ ಪ್ರವೇಶ ವಿಧಿ, ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮುದಾಯದ ಆಚರಣೆಯಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾರಂಭವೊಂದೇ ನಾಗರಿಕ ನೋಂದಣಿಗೆ ಬದಲಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಜನನ, ಮರಣ, ಮದುವೆ, ವಿಚ್ಛೇದನ ಮತ್ತು ವಲಸೆಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಥವಾ ಘಟನೆ ನಡೆದ ಸ್ಥಳದ वडा ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮದುವೆ ನೋಂದಣಿಗೆ ಇಬ್ಬರೂ ಸಂಗಾತಿಗಳು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; 35 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ನೋಂದಣಿ ಉಚಿತ, ನಂತರ ತಡ ಶುಲ್ಕ ಬರುತ್ತದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂವಾದದ ಸಂಸ್ಥಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಚದುರಿದೆ. District Administration Office ಸ್ಥಳೀಯ Religious Harmony Committee ರಚಿಸಬಹುದು; National Inter-Religious Network Nepal 2008ರಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಪುರಸಭಾ ಅಂತರ್ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ. Muslim Commission ಮುಸ್ಲಿಂ ಹಕ್ಕು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣದ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಥೆ. ಎಲ್ಲ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವ ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ಏಕರೂಪ ಶುಲ್ಕ, ಸದಸ್ಯತ್ವ ಅಂಕಿ ಅಥವಾ ವಿವರವಾದ ವಿಧಿ ನಿಯಮಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರ ಸಮುದಾಯ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ದೃಢಪಡಿಸಬೇಕು.