نيپال ۾ بيروزگاري

نيپال جو رسمي بيروزگاري جواب Employment Service Centers، مقامي حڪومت جي تصديق ۽ National Employment Promotion Programme کي گڏ ڪري ٿو، جنهن جو اڳوڻو نالو Prime Minister Employment Programme هو. وزارت قومي ڍانچي کي هم آهنگ ڪري ٿي؛ مقامي سطح ۽ وارڊ آفيسون درخواست، تصديق ۽ حيثيت جا فيصلا ڪن ٿيون. SSF رسمي، غيررسمي، پرڏيهي ۽ خودروزگار مزدورن لاءِ حصيداري اسڪيمون هلائي ٿو، پر موجوده فهرست ۾ الڳ هلندڙ بيروزگاري انشورنس فائدو درج ناهي. عام طور مستقل رهائش واري وارڊ آفيس يا Employment Service Center وسيلي درخواست ڏني وڃي ٿي. بنيادي اهليت 18 کان 59 سالن جي ماڻهن لاءِ آهي، جن وٽ لاڳاپيل مالي سال ۾ 100 ڏينهن کان گهٽ روزگار يا خودروزگار آمدني ۽ سرڪاري حد کان گهٽ آمدني هجي. گهر جون شرطون به آهن: گهر ۾ مقرر روزگار، باقاعده خودروزگار، پرڏيهي روزگار، يا باقاعده پينشن/فائدو وٺندڙ ميمبر نه هجي. چونڊ کان اڳ مقامي اختيارين ڄاڻ جي تصديق ڪن ٿا. ڄاڻايل معيارن هيٺ عورتن، دلت ماڻهن، معاشي طور غريب گهرن ۽ فوت ٿيل يا گم ٿيل ماڻهن جي خاندانن کي ترجيح آهي. Employment Management Information System کي عام طور EMIS يا NEMIS چيو وڃي ٿو؛ اهو نوڪري ڳوليندڙ، ملازمت ڏيندڙ ۽ منصوبي جا تفصيل درج ڪري ٿو. هدايت موجب سالياني درخواست جي آخري تاريخ Falgun تائين ٿي سگهي ٿي؛ عملي رجسٽريشن لڳ ڀڳ فيبروري ۽ مارچ جي ٻن مهينن تائين هلي سگهي ٿي. Employment Service Centers سڄو سال درخواستون وٺڻ لاءِ آهن، پر مقامي رسائي ۽ عمل مختلف آهي. مقامي تصديق کان پوءِ رڪارڊ 15 ڏينهن اندر تازه ٿيڻ گهرجي. ڪم ڏيڻ کان اڳ فائدو وٺندڙ جو سڃاڻپ نمبر ۽ بئنڪ کاتو گهربل آهن؛ کاتو بنا فيس يا صفر بيلنس وارو هئڻ گهرجي. قانوني ڍانچو مالي سال ۾ عارضي مقامي منصوبن وسيلي گهٽ ۾ گهٽ 100 ڏينهن محنت طلب ڪم ڏئي ٿو، منصوبن ۽ بجيٽ جي دستيابي سان مشروط. گهربل گهٽ ۾ گهٽ ڪم نه ملي ته 100 ڏينهن لاءِ قانوني گهٽ ۾ گهٽ اجرت جو 50 سيڪڙو گذران الائونس مقرر آهي. 100 کان گهٽ ڪم جا ڏينهن ملڻ تي لاڳو ضابطن موجب باقي ڏينهن لاءِ الائونس ٿي سگهي ٿو. رقم موجوده وزارت جي گهٽ ۾ گهٽ اجرت ۽ مالي سال سان بدلجي ٿي. چونڊ، ڪم جي ورهاست ۽ ادائيگي پاڻمرادو ناهن؛ مقامي تصديق، منصوبي جي گنجائش، سالياني اعلان ۽ فنڊ تي دارومدار رکن ٿا. ڏنل ڪم يا تربيت کان انڪار، يا رپورٽنگ جا فرض پوري نه ڪرڻ سان نالو خارج ۽ الائونس ختم ٿي سگهي ٿو. لاڳاپيل قانون هيٺ شڪايت 35 ڏينهن اندر اهل Labour يا Employment Office وٽ داخل ڪري سگهجي ٿي. هي پروگرام عام نوڪري لڳائڻ جهڙو ناهي. Employment Service Centers خالي جايون، ميچنگ ۽ نوڪريءَ ۾ رکڻ جي مدد ڏين ٿا؛ National Employment Promotion Programme وفاقي، صوبائي ۽ مقامي اختيارين ۽ خانگي، ڪوآپريٽو ۽ غيرسرڪاري فراهم ڪندڙن وسيلي روزگار، مهارت ۽ ڪاروباري خدمتن جو گڏيل نظام بڻجي رهيو آهي. پرڏيهي روزگار کان موٽندڙ ماڻهو مقامي خدمتون ۽ EMIS استعمال ڪري سگهي ٿو. DOFE، FEIMS ۽ foreignjob وسيلي پرڏيهي روزگار الڳ رستو آهي، بيروزگاري فائدو نه؛ گهر جو ڪو فرد پرڏيهي روزگار ۾ هجي ته گذران الائونس جي اهليت تي اثر پئجي سگهي ٿو. بيروزگاري جا انگ سروي ۽ تعريف موجب بدلجن ٿا. Nepal Labour Force Survey 2017/18 ۾ لڳ ڀڳ 908,000 بيروزگار ماڻهو ۽ 11.4 سيڪڙو بيروزگاري درج ٿي. Nepal Living Standards Survey IV، 2022/23 ۾ 12.6 سيڪڙو، غريب ماڻهن ۾ 17.3 سيڪڙو ۽ غيرغريبن ۾ 11.7 سيڪڙو رپورٽ ڪيو. صوبائي انگ Madhesh ۾ 5.5 سيڪڙو کان Karnali ۾ 23.8 سيڪڙو تائين هئا. سروي ۽ تعريف مختلف هجڻ سبب انهن کي سڌي سال به سال رجحان طور نه ڏسو؛ نيپال وٽ موجوده ماهوار بيروزگاري رجسٽر ناهي.