পাকিস্তানৰ ইতিহাস

পাকিস্তানৰ ভূখণ্ড বহু পুৰণি মানৱ-ইতিহাস থকা অঞ্চলত অৱস্থিত। সিন্ধু উপত্যকাৰ সভ্যতাই পৰিকল্পিত বসতি গঢ়িছিল, শিল্পকৰ্মৰ দক্ষতা ব্যৱহাৰ কৰিছিল আৰু দূৰ-দূৰণিৰ অঞ্চলৰ সৈতে বাণিজ্য কৰিছিল। মহেঞ্জোদাৰো আৰু হৰপ্পা সেই প্ৰাচীন নগৰীয়া জগতৰ সুপৰিচিত উদাহৰণ। পিছৰ শতিকাবোৰত বহু জনগোষ্ঠী, ভাষা আৰু ধৰ্মৰ লোকৰ চলাচল আৰু বসতি স্থাপন হৈছিল। এই অঞ্চল দক্ষিণ এছিয়াক মধ্য এছিয়া, ইৰাণ আৰু আফগানিস্তানৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল। বাণিজ্যপথ, প্ৰব্ৰজন, যুদ্ধ আৰু স্থানীয় সম্প্ৰদায়ে ইয়াৰ সংস্কৃতি গঢ় দিছিল। গান্ধাৰ বৌদ্ধ শিক্ষা আৰু শিল্পৰ বাবে পৰিচিত হৈছিল, বিশেষকৈ বৰ্তমানৰ খাইবাৰ পাখতুনখোৱা আৰু ওচৰৰ অঞ্চলত। সময়ৰ লগে লগে মুছলমান ৰাজবংশ আৰু চুলতানসকলে নতুন ৰাজনৈতিক, ধৰ্মীয়, স্থাপত্য আৰু সাহিত্যৰ পৰম্পৰা যোগ কৰিছিল। মোগল যুগে প্ৰশাসন, উদ্যান, স্থাপত্য, চিত্ৰকলা, ভাষা আৰু ৰাজদৰবাৰৰ সংস্কৃতিত গুৰুত্বপূৰ্ণ উত্তৰাধিকাৰ এৰি গৈছে। সাম্ৰাজ্যৰ শৈলীৰ কাষে কাষে স্থানীয় ৰীতি চলি আছিল। পঞ্জাব, সিন্ধ, খাইবাৰ পাখতুনখোৱা, বেলুচিস্তান, কাশ্মীৰ আৰু আন অঞ্চলৰ নিজা নিজা ইতিহাস আছিল। ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনে ভূমি-প্ৰশাসন, শিক্ষা, পৰিবহণ, সামৰিক সংগঠন, বাণিজ্য আৰু নগৰীয়া জীৱন সলনি কৰিছিল। ই নতুন ৰাজনৈতিক সীমা আৰু প্ৰতিষ্ঠানো সৃষ্টি কৰিছিল। ঔপনিৱেশিক সিদ্ধান্তই বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ক বেলেগ বেলেগ ধৰণে প্ৰভাৱিত কৰিছিল আৰু এতিয়াও ঐতিহাসিক বিতৰ্কৰ অংশ। ১৯৪৭ চনত ব্ৰিটিছ ভাৰত বিভক্ত হয় আৰু পাকিস্তানৰ সৃষ্টি হয়। বিভাজনে স্বাধীনতা আনিছিল, কিন্তু লগতে বৃহৎ জনস্ৰোত, হিংসা, ক্ষতি আৰু লাখ লাখ নতুনকৈ অহা লোকৰ বাবে ঘৰ আৰু প্ৰতিষ্ঠান গঢ়াৰ কঠিন কামো আনিছিল। স্বাধীনতাৰ পিছত পাকিস্তানে নিজৰ সংবিধান, ৰাজনৈতিক প্ৰতিষ্ঠান, অৰ্থনীতি, সশস্ত্ৰ বাহিনী, শিক্ষা-ব্যৱস্থা, নগৰ আৰু সাংস্কৃতিক জীৱন গঢ়ি তুলিছিল। ইয়াৰ ইতিহাসত অসামৰিক চৰকাৰ, সামৰিক শাসন, আঞ্চলিক সংগ্ৰাম, সামাজিক পৰিৱৰ্তন আৰু ১৯৭১ চনত বাংলাদেশৰ সৃষ্টি অন্তৰ্ভুক্ত। পাকিস্তানত ইতিহাসক পাঠ্যপুথি, পাৰিবাৰিক কাহিনী, স্মৃতিসৌধ, সংগ্ৰহালয়, সাহিত্য, ধৰ্মীয় স্থান আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় দিৱসৰ জৰিয়তে মনত ৰখা হয়। প্ৰদেশ, ভাষা, ধৰ্ম, প্ৰজন্ম আৰু ৰাজনৈতিক দৃষ্টিভংগী অনুসৰি স্মৃতি বেলেগ হ’ব পাৰে; সেয়ে এটা বৰ্ণনাই সকলোৰে অভিজ্ঞতা বুজাব নোৱাৰে।