پاڪستان ۾ ٻولي

سڄي پاڪستان لاءِ روزمره جي ڪا هڪ ئي ٻولي ناهي. ماڻهو گهر، پاڙي، اسڪول، ڪم واري هنڌ، بازار، ميڊيا ۽ سرڪاري معاملن ۾ ٻوليون بدلائي سگهن ٿا. ڪيترائي ماڻهو هڪ کان وڌيڪ ٻوليون سمجهن يا ڳالهائين ٿا. اردو کي ملڪ ۾ رابطي جي قومي ٻولي طور استعمال ڪيو وڃي ٿو ۽ اها تعليم، ميڊيا، سفر، عوامي رابطي ۽ مختلف ٻوليون ڳالهائيندڙ ماڻهن جي گڏيل ماحول ۾ عام ٻڌڻ ۾ اچي ٿي. اها مختلف علائقن جي ماڻهن کي ڳنڍي ٿي، جيتوڻيڪ رواني ۽ پسند جا لفظ مختلف ٿي سگهن ٿا. رسمي تعليم، اعليٰ تعليم، قانون، انتظاميا، ڪاروبار، سائنس ۽ پيشاور رابطي ۾ انگريزيءَ جو مضبوط ڪردار آهي. ڪيترائي ماڻهو انگريزي اڪيلي استعمال ڪرڻ بدران ان سان گڏ اردو يا علائقائي ٻولي استعمال ڪن ٿا. علائقائي ٻولين ۾ ڪهاڻيون، شاعري، مزاح، خانداني يادگيريون، گيت ۽ مقامي ڄاڻ محفوظ آهن. پنجاب ۾ پنجابي، سنڌ ۾ سنڌي، ڪيترن پشتون علائقن ۾ پشتو ۽ بلوچستان جي ڪجهه حصن ۾ بلوچي وڏي پيماني تي ڳالهائي وڃي ٿي. سرائيڪي، هندڪو، براهوئي ۽ اتر جون ٻوليون پڻ اهم آهن. ٻولين جون حدون هميشه صوبن جي حدن سان نٿيون ملن. لڏپلاڻ، شادي، واپار، تعليم ۽ ميڊيا ٻولين کي هڪ ٻئي سان ملائين ٿا. ڪو خاندان ڏاڏين يا نانين سان هڪ ٻولي، ٻارن سان ٻي ۽ رسمي حالتن ۾ ٽين ٻولي استعمال ڪري سگهي ٿو. پاڪستان جون ٻوليون لکڻ جا مختلف سرشتا ۽ ادبي روايتون رکن ٿيون. اردو ۽ ٻيون ڪيتريون ٻوليون عام طور فارسي-عربي رسم الخط ۾ لکجن ٿيون، جڏهن ته انگريزي لاطيني الفابيٽ استعمال ڪري ٿي. ڳالهائڻ جي ٻولي آواز، لفظن ۽ انداز ۾ لکيل ٻوليءَ کان مختلف ٿي سگهي ٿي. ٻولين کي هڪ ڳالهه ٻولهه ۾ ملائي استعمال ڪرڻ عام آهي. خاص طور شهرن، اسڪولن، آفيسن ۽ آن لائين ڳالهه ٻولهه ۾ هڪ جملي ۾ اردو، انگريزي يا علائقائي ٻولي گڏ ٿي سگهي ٿي. اهڙي ملاوٽ سهولت، تعليم، مزاح، پيشي يا سماجي صورتحال ظاهر ڪري سگهي ٿي. ٻولي رسائي ۽ رنڊڪون ٻئي پيدا ڪري سگهي ٿي. صاف ترجمو، سادا لفظ، احترام سان اچار ۽ صبر ماڻهن جي شرڪت ۾ مدد ڪن ٿا. علائقائي ٻوليءَ کي گهٽ قيمتي سمجهڻ عزت نفس کي نقصان پهچائي ۽ مقامي ڄاڻ جي ونڊ کي ڪمزور ڪري سگهي ٿو.