Орост иргэний эрх зүй

Орост иргэний эрх зүй нь хүн, компани болон хувийн эрх зүйн бусад оролцогчийн харилцааг зохицуулдаг. Үүнд эрх, үүрэг, эд хөрөнгө, гэрээ, хохирол, өв залгамжлал, хуулийн этгээд багтана. ОХУ-ын Иргэний хууль нь үндсэн суурь зохицуулалт юм. Үүнд өмчлөх эрх, үүрэг, хэлцэл, оюуны өмч, өв залгамжлал болон иргэний бусад асуудлын ерөнхий дүрэм, тусгай хэсэг бий. Договор (гэрээ) нь төлбөр хийх, хүргэх, ажил гүйцэтгэх, өмч шилжүүлэх эсвэл мэдээллийн нууцыг хадгалах үүрэг үүсгэж болно. Талууд, гэрээний зүйл, үнэ, хугацаа, хүлээн авалт, хариуцлагын тухай тодорхой нөхцөл нь дараах маргааныг багасгана. Өмчийн эрх зүй нь эд зүйл, хөрөнгийг өмчлөх болон түүнтэй холбоотой бусад эрхийг хамарна. Өмчлөл эсвэл ашиглалтын талаар маргаан гарвал бичиг баримт, бүртгэл, эзэмшил, төлбөр, хэлцлийн түүх бүгд чухал байж болно. Хэн нэгэн үүргээ биелүүлэхгүй бол нөгөө тал үүрэг гүйцэтгүүлэх, мөнгө гаргуулах, эд хөрөнгө буцаах, үнэ бууруулах, гэрээ цуцлах эсвэл нөхөн төлбөр шаардаж болно. Тохирох арга хэмжээ нь гэрээ, нөхцөл байдлаас хамаарна. Гэрээ зөрчих, эд хөрөнгөд хохирол учруулах, хүнийг гэмтээх эсвэл бусад хууль бус үйлдлээс хохирлын шаардлага үүсэж болно. Нэхэмжлэгч ихэвчлэн эрх, зөрчил эсвэл хохирол учруулсан үйл явдал, алдагдал, тэдгээрийн холбоог нотлох шаардлагатай. Иргэний маргаан ихэвчлэн бичиг баримт, шаардлага, хэлэлцээ эсвэл шаардлагатай тохиолдолд шүүхийн өмнөх заавал гаргах шаардлагаас эхэлдэг. Шийдэгдэхгүй бол нэхэмжлэгч эрх бүхий шүүхэд исковое заявление (нэхэмжлэл) гаргаж болно. Хувь хүмүүс ихэвчлэн ерөнхий харьяаллын шүүхэд ханддаг бол бизнесийн олон маргааныг арбитражные суды (арбитрын шүүх) хэлэлцдэг. Эвлэрүүлэн зуучлал, тохиролцоо, нотариатын үйлдэл, гэрээгээр тохирсон маргаан шийдвэрлэх журам мөн тусалж болох ч хууль зүйн нарийн дүн шинжилгээг орлохгүй.