Fas ëd la vita an Svìssera

Le fas ëd la vita a son ij period d’esistensa ligà a la cresùa, a neuve responsabilità e a relassion ch’a cambio. A-i é nen un calendari giust ch’a val per tute le person an Svìssera. Da cit, la famija, l’assistensa, la scòla, ël giugh e la protezion a son al centro. I comun, le scole, le associassion e ij servissi sanitar a formo part important dël contèst. La gioventù a porta sovens pi indipendensa e decision important. L’educassion, le amicissie, la partecipassion politica e la ricerca ëd la pròpia identità a ciapo pi importansa. Dapress la scòla obligatòria, a-i son diverse strade. La formassion professional e le scole superior a son possibilità tipiche ëd la Svìssera, e a-i son ëdcò passagi pi tard e neuve formassion. La vita d’adult a peul conten-e travaj, pareja, famija, cors ëd agiornament o volontarià. Ste ambi a son nen ligà a na sequensa fissa. Ij passagi com l’andé a vive da part dai genitor, na separassion, diventé genitor, perd ël travaj o cambié profession a peulo richiede sostegn. I servissi ëd consulensa, ij servissi social e ij contat personal a giuto a trovè na direzion. An vejëssa, ël travaj, la salute, l’abitassion e ij contat social a cambio sovens. Tanta gent a resta autonoma e ativa a longh, mentre che d’àutre a l’han dabzògn d’assistensa, cura o servissi sensa barriere. Le fas ëd la vita a ofro possibilità d’aprende e ëd scomensé torna. Le limitassion a peulo venì da ij sòld, la salute, le responsabilità ëd cura, la mancanza ëd contat o l’access inegal a l’educassion e al sostegn.