Mesté in Svìssera

Un mesté a l’é n’àrea d’atività imparà o svilupà con l’esperiénsa. I mesté a diferisso për le mansioni, ij pòst ëd travaj, la responsabilità, la formàssion e le richeste fìsiche o mentaj. An Svìssera, la formassion professionala de base a l’é un pont d’entrada central. L’apprentissage (Lehre) a combina travaj pràtich an un’azienda formativa con leession a na scòla professionala. Tra ij titol ëd la formassion de base pi difus a-i son l’attestà federal ëd formassion professionala, an curt EBA, e l’attestà federal ëd capacità, an curt EFZ. A son fondà su profìj formativ diferent e a-j pòrto a àutri percors d’aprendiment. Oltre a l’apprentissage, a-i son scòle ëd cultura generale, scòle medie specialisà, universitaje e àutri percors formativ. Qual percors ch’a va bin a depend dal mesté ch’a veule fé e da le capacità personal. Dòp na formassion de base, a son possìbij ëd specialisasse e ëd pijé titol professionaj superiòr. Ëdcò cambié mesté pi tard a l’é normal, përchè tante capacità a servisso an pi d’un’atività. Për serne un mesté, j’interess a-i basto pa. A son important ëdcò le capacità, la salùt, la giornà ch’a veule, j’orari, le richeste ëd la formassion e j’esperiénse diret an ël mesté. Le stage d’osservassion, ij stage, le giornà d’informassion e le conversassion con professionist a fan vëdde com a l’é davvera la giornà ëd travaj. A l’é bon ëdcò chiede dël compiti meno visìbij e dle part pi faticose. Tàich mesté a son regolamentà e a richiedo dèt certi qualifiche riconossùe. Con titol pijà fòra o se veule intré ant un ëd sti mesté, a-i é da verifiche l’arconossiment formel.