Tradission an Svizra

Le tradission a son azion, fèste e forme d’espression ripetùe a le qual na comunità a dà na significassion. An Svizra, an general a son pi ligàe a un sit o na region che a tut ël Pàis. Le stagion e ël calendari agrìcol a influenso tanti usanse. Segond la region, a-i é cortei, marcà, fèste ëd la racòlta, salite o discese da l’alp e celebrassion d’invern. Ël carneval a ven celebrà an pi region con date, personagi, forme musical e regole soe. Për sòn, na forma d’un sit a peul pa esse aplicàa a la Svizra intera. Le bande musical, ij cori, le associassion ëd tir, ij club sportiv e ij grup ëd costumé a preservo e a cangio le tradission local. Për tanti manifestassion, ël travaj voluntari a l’é decisiv. Ëdcò ij piat, ij dialet, le storie e le tecniche artigianal a peulo esse tradission. A son tramandàe an le famije, j’aziende, le scole e le comunità. Le tradission a resto nen ugual për sempre. Partecipant neuve, possibilità tecniche e idee diferent su la seguresa, l’ambiente o la parità a influenso com a son organizàe. Na usansa a peul creé un sens ëd apartenença e dë contentëssa, ma a peul ëdcò escludere ëd le persone. Për sòn a l’é bon dimandesse chi ch’a peul partecipé, chi ch’a ven rapresentà e quale regole a son adate ancamin. Chi ch’a veul partecipé a l’é mej ch’a s’inform-a localment su la programassion, ij vestì e ël ròl dij ospit. Guardé con rispet a l’é un bon inissi prima d’assume na responsabilità ativa.