Karmendê bindestî di bin rêberiya kardêrî de kar keno û mûzd wergêno. Rêyê giştî peydakirina karê sektora giştî, peymana karê taybet, şagirtî, perwerdeya pîşeyî yan li ser kar, karê dem-sînordar yan projeyî, karê demkî, mûzda rojane, karê karsaziya malbatî û rêkûpêkê dinê nefermî yê. Çandinî, pêvajoyê çandiniyî, avakirin, çêkeriya sivik, tekstîl, xizmetê herêmî, karê giştî, karê kesk û şiyanê pîşeyî qadê girîng ê yê daxwazî, lê fersendê goreyê parêzgehî cuda yê; şertê ewlehî, koçberî, binesazî, pere, sanksiyon û vegerandina aborî bandor dikin. Wezareta Karên Civakî û Karî çarçoveya neteweyî birêve dibe. Qanûna Karî 17/2010 bi giştî pargîdaniyê taybet, kooperatîf, tevlihev û sendîkayê biyanî dihewîne. Karmendê dewletî peyrewê Qanûna Bingehîn ya Karmendê Sivîlî 50/2004 yê. Qanûna Karî 17/2010 hinek koman derdixe, mîna karmendê peywendiya çandiniyî, xizmetkarê malî, karmendê xêrxwaziyê, karmendê demkî, hin endamê malbatî û kesê ku rojê ji du saetan kêmtir kar keno. Maf û berpirsiyarîya wan dikaro bi rêkûpêkeke qanûnî ya din, peymana wan yan pratîka nefermî ve girêdayî bo. Peymana karê taybet divê bi erebî, sê nusxe, binivîsîya. Ew cîyê kar, cure û dema kar, mûzd, roja dayîna mûzdî, mafê din, demê kar û mafê din qeyd keno. Kardêr nusxeya sêyem di nav sê mehan de dide mudîriyeta Ewlehiya Civakî. Karmendê biyanî nusxeyeke zêde bi zimanê ku fam keno wergêno. Demê ceribandinê heta sê mehan dikaro bibo. Peyman dikarin dem-sînordar, bê-sînor yan girêdayî karêkê taybetî bo. Mûzd goreyê peymana karî, peymana kolektîf yan kêmtirînê pîşeyî yê têkilîdarî ye. Komîteya Neteweyî ya Kêmtirînê Giştî mûzd, taybetmendî, tecrûbe, cî û şertê mûzdî dinirxîne. Mûzdê mehê divê heta roja şeşemîn ya meha paşîn were dayîn. Mûzdê wekhev ji bo karê bi nirxa wekhev tê dayîn. Mûzdê giştî û mûzdê sabît ê karmendê sivîl û leşkerî, saziyê giştî û pargîdaniyan û kargehê hevbeş yê kontrolkirî bi Fermana 102/2025 ji Tîrmeh 2025î ra 200% zêde bî; ev guherîn xweber mûzdê sektora taybet destnîşan nêkeno. Ji bo karê ku qanûn dihewîne, demê normal yê karê rojê heşt saet û hefteyê 40 saet o. Li cîyê ku rêgez destûr dide, amadebûna cîyê kar dikaro rojê heta deh saetan bo, bi navberê herî kêm saetekê. Piştî nê zêdetirî şeş rojan kar, bêhnvedana hefteyî herî kêm 24 saetên peyrewe yê. Karê zêde rojê 25% û şevê 50% zêdetir tê dayîn. Kardêr zî berpirsiyarîya ewlehîya cîyê kar, qeydan, perwerde, veguhastin eger lazim o û qeydkirina ewlehiya civakî hene. Karmendan mafê muameleya wekhev, rûmet, cîyê kar ê ewle, tenduristî, endamtiya sendîkayî, perwerde, qeydkirina ewlehiya civakî, zêdekirina demkî ya mûzdî eger peyman yan rêgez dano, mafê dawîya kar û belgeya serbestkirinî hene. Berpirsiyarîya wan karê bi baldarî kirin, peyrewîya fermana qanûnî, rêzê demê kar û prosedura nebûna kar, rêgezê ewlehî, biparastina veşartî, agahdarîya rast a şexsî û perwerdeya nûkirinê yê lazim pêk anîn ê. Rêxistina Giştî ya Ewlehiya Civakî karê xo domandî, lê şer, tengasiya aborî û karê nefermî yê berbelav ji bo gelek karmendan gihîştina rastîn sînordar kena. Kesê kar digerê dikaro li Ajansa Karê Giştî ya parêzgeha rûniştışê xo qeydbibo. Qeydkirin û karta qeydkirinê belaş ê; ajans nêkarê mesrefa peydakirina kar yan komîsyon bigiro. Diyara qanûnî ya kesê bêkar, welatîyê Ereb ê Sûriyeyî yo ke dikaro, dixwazo, amade yo û bê kar kar digerê. Ajansê taybet divê destûrdar bêrê. Platforma Bazara Karî ya lmo.sy, ku di 2025 de nû aktîf bî, karê vala bi CVan eşkere keno û gihîştina şiyan û fersendê perwerde dide. Komîsyona Pêşvebirina Karsaziyê Biçûk û Navîn hesabê dîjîtalî yê belaş, profîl, serlêdanên kar û perwerdeya sertîfîkayê pêşkêş kena. Ev xizmetê dîjîtalî xizmetê qanûnî yê ajansê karî zêde dikin, ne ku şûna wan bigirin. Forumê karî yê Şamê ya Îlon 2026î ji aliyê 54 pargîdaniyan û 15 destpêkên karsaziyê zêdetirî 20,000 fersendî reklam kerd, lê ew bûyer lîsteya neteweyî ya karê vala nîşan nêdano. Karmendê ne-Sûriyeyî bi giştî lazim o ji Wezîr yan nûnerê destûrdar destûra karî bistê, ji bo karê giştî, taybet, kooperatîf, tevlihev û civaka sivîl, çandinî, xizmet û karê malî zî di nav de. Qaîdeyê hevberî, mesref, kotayê û pîşeyê qedexekerdî dikarin derbas bibin; destûr bi kardêr û çalakî ve girêdayî yo. Belgeya penaberî yan rûniştış şûna destûra karî nêgêno. Filistîniyê Ereb yê ku Qanûna 260/1956 dihewîne, ji bo vê armancî wek welatîyê Sûriyeyî muamele dibîno. Îstatîstîkê karî bi baldarî bixwînin, çunkî diyarkirin û çavkaniyê daneyan cuda yê. Texmînê modelkirî yê ILO bêkarîya 13.6% di 2025 de dano, lê nirxandina UNDP bêkarî nêzî 25% hesab keno; ev hejmar rasterast hevber nêyê. Analîza Banka Cîhanî beşdariya hêza karî ji 43% di 2010î ra 54% di 2022î zêde bîyaye, karê nêzî 6.3 milyon kesî û zêdebûna zêdetirî çar carî ya karê karsaziya malbatî rapor kena. Di 2022î de, xizmet ji bo 64% karê mêran û 86% karê jinan bî, lê pîşesazî kêm bî. Mînaka UNHCR ya 2026 ya malbatê vegeriyan û mêvanî ra dît ku 30% kesê temenê karî bêkar bî, tenê 6% heta 7% karê fermî hebî, û karê nefermî, rojane yan bê-mûzd gelek bî; ev nimûne îstatîstîka hêza karî ya neteweyî nîyo. Jin, ciwan, vegeriyan û kesê astengdar di bernameyê karî û şiyanî de taybetî têne hesibandin. Gava kar temam bibo, karmend bi giştî îstifa li mudîriyeta desthilatdar qey dike û du meh agahdariya nivîskî dide. Kardêr zî bi giştî du meh agahdariya pêşîn dide. Di dema agahdarîya kardêrî de, karmend rojê hefteyê yek car yan hefteyê heşt saet demê mûzdar ji bo kar-gerrê wergêno. Eger kardêr peymana dem-sînordar berî demê bibire, berpirsiyarîya mûzdê mayî dikaro peyda bibo. Ji bo karmendê ku Qanûn nêdihewîne, qelen dikaro ji bo her salê xizmetê mûzdê mehêk bo. Tezmînata derxistina bê-edaletî dikaro ji bo her salê xizmetê heta du meh mûzd bo, bi sînorê 150 carî kêmtirîn mûzdî. Dawiya kar di temenê 60 de, bi îstîsnayê Ewlehiya Civakî ve girêdayî yo ke kar heta 65 salî dirêj bikerê. Daxwaz û şikayeta karmend belaş ji mesrefa dadgehî yê. Karmendê ku medyasyona derxistinê dixwazo, bi giştî di nav deh rojan piştî wergirtina agahdarîya derxistinê serlêdan keno. Mudîriyet heta mehêk demê medyasyonî heye; eger medyasyon nêserkeve, nakokî dikaro biçê dadgeha sivîl ya desthilatdar ya parêzgehî. Di çarçoveya nirxandî de Sûriye xizmeta giştî ya alîkarîya bêkarî ya wekhev ya sazkirî nêdana; ji ber vê windakirina kar dikaro valahiya rasterast ya dahatî çêbike.
Karê mûzdar Sûriye de
Karê mûzdar Sûriye de, karê mûzdar ê bindestî di sektora giştî, pargîdaniya taybet, kooperatîf, kargeha tevlihev û cîyê nefermî de dihewîne. Karê fermî bi giranî bi Qanûna Karî 17/2010 yan ji bo karmendê dewletî bi Qanûna Bingehîn ya Karmendê Sivîlî 50/2004 birêve diçe, lê gihîştin û parastin gelek cuda yê. Kesê kar digerê dikarin Ajansê Karê Giştî ya parêzgehî, Platforma Bazara Karî, ajansê taybet yê destûrdar, peydakirina karmendî ya pargîdaniyan û torê karê nefermî bikar bînin.
VivAVia can make mistakes. Check important information.