Негизги укуктук база — 2004-жылдын 9-декабрындагы №72 Тажикстан Республикасынын Керектөөчүлөрдүн укуктарын коргоо жөнүндө мыйзамы; ага 2023-жылдын 22-июнуна чейинки өзгөртүүлөр киргизилген. Мыйзам жеке, үй-бүлөлүк же тиричилик максатындагы бүтүмдөрдө керектөөчүлөрдү, өндүрүүчүлөрдү, кызмат көрсөтүүчүлөрдү жана сатуучуларды камтыйт; ишканалардын ортосундагы сатып алуулар бул керектөөчүлүк чөйрөгө кирбейт. Мыйзамдагы керектөөчүнү коргоону азайткан келишим шарттары жараксыз. Кызмат көрсөтүүчү керектөөчүнүн макулдугусуз акы төлөнүүчү кызматты кошо албайт же товарды башка кызматка байлай албайт. Сатуучулар жана кызмат көрсөтүүчүлөр маалыматты мамлекеттик тилде, анын ичинде аталышын, дарегин, телефон номерин, иш убактысын жана талап кылынган лицензиясын берүүгө тийиш. Маалыматка баа, негизги мүнөздөмөлөр, колдонуу максаты, кепилдик, кызмат мөөнөтү, жарактуулук мөөнөтү жана сертификаттоо да кириши керек. Башка тилдеги техникалык документтер мамлекеттик тилге же орус тилине которулууга тийиш. Тамак-аш тууралуу маалымат курамды, салмакты же көлөмдү, калорияны, ден соолукка тиешелүү заттарды жана каршы көрсөтмөлөрдү камтышы мүмкүн. Керектөөчү келишимди, товардык же кассалык чекти, төлөм жазмасын, сүрөттөрдү жана кат алышууну сакташы керек. Товар кемчиликтүү болсо, керектөөчү аны алмаштырууну, акысыз оңдоону же оңдоо чыгымын кайтарууну, келишимди бузуп төлөмдү кайтарууну, бааны төмөндөтүүнү жана чыгымдын ордун толтурууну талап кыла алат. Кепилдик же жарактуулук мөөнөтүндө табылган кемчилик, адатта, мындай талаптарга негиз болот. Эгер мөөнөт белгиленбесе, доомат жалпысынан алты ай ичинде жана товар жеткирилгенден кийин эки жылдан кечиктирилбестен берилет. Оңдоо 14 календардык күндөн ашпоого тийиш. Алмаштыруу дароо жүргүзүлүшү керек; сапатты текшерүү 14 күнгө чейин, алмаштыруучу товар жок болсо бир айга чейин созулушу мүмкүн. Төлөмдү кайтаруу же бааны төмөндөтүү адатта жети күндүн ичинде, эксперттик баалоо талап кылынса 14 күндүн ичинде аткарылууга тийиш. Салмагы беш килограммдан ашкан көлөмдүү товарды жеткирүү же кайтаруу чыгымын сатуучу төлөйт. Колдонулбаган, касиеттери сакталган жана сатып алганын ырастаган документи бар азык-түлүк эмес товарды, Өкмөт бекиткен тизмедеги өзгөчөлүктөрдү эске алуу менен, 14 күндүн ичинде алмаштырууга болот; алмаштыруучу үлгү жок болсо, акчаны кайтарууну талап кылууга мүмкүн. Кызмат же жумуш боюнча келишимде аткаруу мөөнөтү көрсөтүлүшү керек. Кечигүү керектөөчүгө жаңы мөөнөт белгилөөгө, бааны төмөндөтүүгө, башка кызмат көрсөтүүчүгө төлөнгөн чыгымды өндүрүүгө же келишимди бузууга, ошондой эле тиешелүү болсо чыгымдын ордун толтурууга негиз болушу мүмкүн. Сапатсыз жумуш же кызмат оңдоого, бааны азайтууга, кайра аткарууга, оңдоо чыгымын төлөтүүгө же келишимди бузууга алып келиши мүмкүн. Кемчилик жалпысынан 14 күн ичинде оңдолот; төлөмдү кайтаруу же зыяндын ордун толтуруу адатта 10 күндө жүргүзүлөт. Доомат берүү мөөнөтү кепилдикке байланыштуу; кепилдик жок болсо, ал жалпысынан эки жыл, ал эми курулуш же кыймылсыз мүлк иштери үчүн беш жыл болушу мүмкүн. Адатта, биринчи кадам — сатуучуга же кызмат көрсөтүүчүгө жазуу жүзүндө даттануу. Келишимди, чекти же башка төлөм далилин, сүрөттөрдү жана билдирүүлөрдү тиркеп, талапты жана жооп мөөнөтүн так жазыңыз. №1339 Жеке жана юридикалык жактардын кайрылуулары жөнүндө мыйзамдын 2024-жылдын 3-январындагы редакциясына ылайык, мамлекеттик органдарга жазуу, электрондук же оозеки кайрылууга болот. Атайын эреже жок болсо, жол-жобо адатта акысыз. Жөнөкөй маселелер 15 күндө, башка маселелер 30 күндө каралат; өзгөчө учурда 30 күнгө чейин узартуу жөнүндө үч күн ичинде билдирүү талап кылынат. Туура эмес органга жөнөтүлгөн даттануу үч күн ичинде тиешелүү органга өткөрүлүүгө тийиш. Жоопко же башка органга жөнөтүүгө даттанууга болот. Тажикстан Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Монополияга каршы жөнгө салуу кызматы жана анын Тоолуу Бадахшан автономиялуу облусундагы, Согд, Хатлон облустарындагы жана Душанбе шаарындагы түзүмдөрү даттанууларды кабыл алып, ишканаларды текшерип, көрсөтмө берип жана жарактуулук мөөнөтү өткөн же көрсөтүлбөгөн, же керектөөчүгө маалыматы жетишсиз товарлардын сатылышын токтото алат. Жергиликтүү аткаруу органдары кеңеш берип, келишимдер менен даттанууларды карап, мыйзамсыз сатууга же кызматка бөгөт коюп, доо арыз бере алат. Маселеге жараша Стандартташтыруу, метрология, сертификаттоо жана соода көзөмөлү агенттиги, санитардык органдар, саламаттык сактоо органдары же экологиялык көзөмөл да жооптуу болушу мүмкүн. Керектөөчү сот аркылуу коргоого кайрыла алат; доо адатта доогердин жашаган жери, жоопкердин жайгашкан жери же зыян келтирилген жер боюнча берилет. Жеке доонун соттук алымын жеринен тактоо керек; керектөөчүлөрдүн кызыкчылыгын коргогон мамлекеттик же кызматтык доогерлер мыйзамда белгиленген жеңилдикке ээ. Тармактык эрежелер кошумча коргоо берет. Тажикстандын Улуттук банкы кредиттик жана камсыздандыруу уюмдарын жөнгө салат; анын Финансылык кызматтардын керектөөчүлөрүнүн укуктарын коргоо башкармалыгы жазуу, электрондук жана оозеки кайрылууларды кабыл алат. Жарыяланган байланыштарга allomushtari@nbt.tj, info@nbt.tj жана +992 44 600 15 20 ишеним телефону кирет. Улуттук банк маалыматты коргоо, SMS билдирүүлөр, алдамчылыкты аныктоо жана чек ара аралык которууларды SMS менен ырастоо сыяктуу чараларды талап кылат. Банктык реквизиттер боюнча талаштар банк ишмердигинин өзүнчө тармагына да тиешелүү болушу мүмкүн. Электрондук соода кызмат көрсөтүүчүлөрү толук аталышын, каттоо маалыматтарын, салыктык идентификация номерин, электрондук почтасын, дарегин, телефонун жана веб-сайтын көрсөтүүгө тийиш. Автоматташтырылган заказ системасы төлөөгө, каталарды текшерүүгө жана белгиленген мөөнөттө кабыл алынган сунуштан баш тартууга мүмкүндүк бериши керек; кызмат көрсөтүүчү зарыл жеке маалыматты колдонуп, коопсуздук жана алдамчылыкка каршы чараларды сактоого тийиш. Санариптик контент үчүн өзүнчө жалпы баш тартуу мөөнөтү жеткиликтүү изилдөөдө аныкталган эмес. Туристтик кызматтар жана товарлар жалпы керектөөчүлүк эрежелерине жана 2020-жылдын 7-августундагы №1717 Туризм жөнүндө мыйзамга баш иет; ага 2024-жылдын 13-ноябрына чейинки өзгөртүүлөр киргизилген. Кызмат, баа, төлөм, жокко чыгаруу жана компенсация тууралуу жазуу жүзүндөгү маалыматты сактоо керек; лицензиялоо жана сапат талаптары тармакка жараша болот. Эл аралык сапарга барганда бара турган өлкөнүн мыйзамы да колдонулушу мүмкүн. Энергетика кызматтары табигый монополиянын алкагында иштейт: тарифтер жөнгө салынат, кызматтын сапатын жалпыга камсыз кылуу жана эсептегичтер боюнча милдеттер бар. Алгач жеткирүүчүгө даттанып, андан соң Монополияга каршы кызматка же жергиликтүү органдарга кайрылууга болот. Дары-дармектер каттоодон жана сертификаттоодон өтүп, сапат, натыйжалуулук жана коопсуздук боюнча көзөмөлдөнүшү керек; дарыканалар менен фармацевтикалык компанияларга лицензия талап кылынат. Дары боюнча көйгөйдү билдиргенде таңгагын, серия номерин, чекти жана медициналык далилдерди сактаңыз. Финансылык алдамчылык болсо, дароо банкка же кредиттик уюмга жана Улуттук банкка кабарлаңыз. Электрондук соодадагы же башка алдоо учурларын Тышкы иштер министрлигине же Башкы прокуратурага да билдирүүгө болот. Улуттук банк жалган жарнамалардан жана социалдык тармактардагы насыя сунуштарынан сак болууну, картанын же SMSтин маалыматтарын бербөөнү эскертет. Алдамчылык тууралуу билдирүү жарандык карызды өзүнөн өзү кайтарбайт; төлөм далили жана акчаны өндүрүү боюнча өзүнчө талап дагы керек болушу мүмкүн.
Тажикстанда керектөөчүлөрдүн укуктарын коргоо
Тажикстандагы керектөөчүлөрдүн укуктарын коргоо товарды, кызматты, келишимди же санариптик сунушту жеке, үй-бүлөлүк же тиричилик максатында сатып алган адамдарды коргойт. Керектөөчүлөр так маалымат, коопсуз жана талапка ылайык товар, төлөмдү ырастаган документ, кемчиликтер боюнча чара көрүү жана мамлекеттик органдарга же сотко кайрылуу укугуна ээ. Колдонулуучу чара тармакка, кемчиликке, кепилдик же жарактуулук мөөнөтүнө жана бар далилдерге жараша болот.
VivAVia can make mistakes. Check important information.