Мектептик билим берүү адатта 1-класстан 11-класска чейин созулат. Башталгыч билим берүү 1–4-класстарды, негизги билим берүү 5–9-класстарды камтыйт, ал эми тогуз жылдык негизги билим берүү милдеттүү. 9-класстан кийин окуучулар жалпы орто билим берүүнү уланта алышат же кесиптик билим берүүгө өтө алышат. Шакиртчилик адатта иш ордундагы практикалык окууну формалдуу, формалдуу эмес же расмий эмес кесиптик билим берүү менен айкалыштырат. Ал шакиртчилик (ученичество) деп да аталышы мүмкүн, бирок Тажикстанда Германиянын дуалдык окутуу системасына салыштырууга боло турган, бүткүл өлкө боюнча документтештирилген шакиртчилик модели жок. Кызмат көрсөтүүчү уюм, келишим жана баалоого алып баруучу жол окутуунун сапатына, корголушуна жана таанылышына таасир этет. Тил үйрөнүү мектептер, университеттер, кесиптик мекемелер, чоңдорго билим берүү уюмдары, жеке борборлор, репетиторлук жана өз алдынча окуу аркылуу тажик, орус, англис жана башка тилдерди камтыйт. Тажик тили мамлекеттик тил болуп саналат жана расмий жана укуктук баарлашууда негизги орунду ээлейт. Орус тили улуттар аралык баарлашуу, окуу жана эмгек миграциясы үчүн дагы деле пайдалуу, ал эми англис тили эл аралык, академиялык жана кесиптик колдонмолордо көбүрөөк мааниге ээ. Жогорку билим берүү университеттерде, академияларда, институттарда жана аккредитацияланган башка мекемелерде сунушталат. Инженерия, экономика, билим берүү, укук, медицина жана искусство сыяктуу тармактарда бакалавр, адис, магистр жана PhD программалары бар. Кабыл алуу адатта улуттук кабыл алуу сынагы (ИМД) аркылуу өтөт, ал эми орундар мамлекеттик каржыланган же акы төлөнүүчү болушу мүмкүн. Квалификацияны жогорулатуу көндүмдөрдү жаңырткан, тереңдеткен же кеңейткен, же кесипти өзгөртүүгө жардам берген уюштурулган курстарды жана өз алдынча окууну камтыйт. Кызмат көрсөтүүчүлөр кыска курстарды, модулдук окутууну, иш берүүчү уюштурган окууну, кайра даярдоону, квалификацияны жогорулатуу программаларын, шакирттик окутууну жана аралыктан окууну сунушташат. Сертификаттар, төлөмдөр, курстардын жеткиликтүүлүгү жана каржылоого жетүү кызмат көрсөтүүчүгө, кесипке жана аймакка жараша айырмаланат.
Билим алуу Тажикстанда
Тажикстанда билим алуу мектептик билим берүүнү, шакиртчиликти, тил үйрөнүүнү, жогорку билим берүүнү жана квалификацияны жогорулатууну камтыйт. Бул жолдор жаш курагына, кызмат көрсөтүүчү уюмга, окуу форматына, баалоого жана алып келиши мүмкүн болгон квалификацияга жараша айырмаланат. Жеткиликтүүлүк жана чыгымдар мекемеге, аймакка, программага жана каржылоо тартибине жараша болот.
Тажикстанда билим алуу жолун көздөгөн натыйжаңызга жараша тандаңыз: мектепти улантуу, кесиптик практика, тил колдонуу, академиялык даража же иш көндүмдөрүн жаңыртуу. Окууга катталардан мурун кызмат көрсөтүүчүлөрдү салыштырыңыз, анткени төлөмдөр, баалоо, сертификаттар, сапат жана каржылоо кыйла айырмаланышы мүмкүн. Жазуу жүзүндөгү шакиртчилик келишимин, жогорку билимге кабыл алуу жол-жобосун жана курстун так натыйжасын ырастоону эң аз талаптар катары караңыз.
Кесип үйрөнүү
Тажикстанда шакирттик окутуу адатта практикалык жумуш аркылуу кесип үйрөнүүнү билдирип, көбүнчө ученичество деп аталат; ал расмий, расмий эмес же бейрасмий кесиптик билим менен катар колдонулушу мүмкүн. Кесиптик билимдин калыптанган мекемелик тутуму бар, бирок Германиядагы дуалдык окутууга окшош жалпы улуттук шакирттик модель документтештирилген эмес. Жумуш ордунда үйрөнүүнүн сапаты, коргоосу жана таанылышы окутуучуга, келишимге жана баалоо жолуна жараша болот.
Мектеп
Тажикстандагы мектептик билим адатта 1-класстан 11-класска чейин созулат. Башталгыч билим 1–4-класстарды, негизги билим 5–9-класстарды камтыйт; негизги билимдин тогуз жылы милдеттүү. Жалпы орто билим 10–11-класстарды камтыйт, ал эми 9-класстан кийин балдар жалпы орто же кесиптик билимге өтө алышат.
Тилдер
Тажикстанда тажик, орус, англис жана башка тилдер мектептерде, университеттерде, кесиптик окуу жайларда, чоңдорго билим берүү курстарында, жеке борборлордо, репетиторлор менен жана өз алдынча үйрөнүлөт. Тажик тили — мамлекеттик тил жана расмий, уюштуруучулук, укуктук байланыш үчүн негизги тил; орус тили улуттар аралык байланышта, окууда жана эмгек миграциясында пайдалуу бойдон калууда, ал эми англис тили эл аралык, академиялык жана кесиптик чөйрөдө көбүрөөк колдонулат. Бирдиктүү улуттук курс системасы же жалпы тариф болбогондуктан, жеткиликтүүлүк, курстардын болушу, акы жана баалоо окутуучуга жана аймакка жараша өзгөрөт.
Окуу
Тажикстанда жогорку билим университеттерде, академияларда, институттарда жана аккредитацияланган башка жогорку окуу жайларда берилет. Программалар инженерия, экономика, билим берүү, укук, медицина жана искусство сыяктуу тармактарда бакалавр, адис, магистр жана PhD окуусун камтыйт. Кабыл алуу адатта улуттук кирүү экзамени ИМД аркылуу жүргүзүлөт; окуу орундары мамлекеттик бюджеттен каржыланган же акы төлөнүүчү болушу мүмкүн.
Квалификацияны жогорулатуу
Тажикстанда квалификацияны жогорулатуу жөндөмдөрдү жаңыртуучу, тереңдетүүчү же кеңейтүүчү, же кесип алмаштырууга жардам берүүчү уюштурулган курстарды жана өз алдынча окууну камтыйт. Чоңдорго билим берүү формалдуу, формалдуу эмес жана бейформал окууну камтыйт; кошумча билим алгачкы билимге катар же андан кийин кайра даярдоону жана квалификацияны жогорулатууну камтыйт. Мамлекеттик жана жеке кызмат көрсөтүүчүлөр кыска курстарды, модулдук окутууну, иш берүүчү уюштурган окууну, шакирттикти жана аралыктан окууну сунуштайт. Катышуу, акы, сертификат жана жолдомо шарттары кызмат көрсөтүүчүгө, кесипке жана каржылоо тартибине жараша болот.
VivAVia can make mistakes. Check important information.