Тажикстандын «Ветеринария жөнүндө» мыйзамы жеке багылган жаныбарларга карата негизги укуктук алкакты түзөт. Ээлери жаныбарлардын физиологиялык жана жүрүм-турум муктаждыктарын камсыздап, ветеринардык жана санитардык көрсөтмөлөрдү аткарып, эпидемиологиялык көзөмөл талаптарын сактоого тийиш. Эпизоотиялык коркунуч зарыл кылса, мамлекеттик ветеринардык инспекторлор эмдөөнү талап кыла алат. Өлүмгө же жаракатка алып келген кароосуздук мыйзамдагы жаныбарларга ырайымсыз мамиле түшүнүгүнө кириши мүмкүн. Ветеринардык паспорт — жаныбардын ээси, түрү, жынысы, түсү, жылы, идентификациялык номери жана ветеринардык чаралары жазылган расмий документ. Өндүрүм алынбаган жаныбарлардын паспорту жана жеке идентификациясы туулгандан кийин 30 күндөн кечиктирилбестен жол-жоболонууга тийиш. Формасы менен тартибин жооптуу орган белгилейт, ал эми ээси колдонуудагы мамлекеттик тартип боюнча идентификация чыгымын төлөйт. Талап кылынган ветеринардык күбөлүгү, идентификациялык номери же ветеринардык паспорту жок үй жаныбарын сатууга же өткөрүп берүүгө тыюу салынат. Тажикстан ичинде ташууда да ушул документтер керек. Ветеринардык жардамды мамлекеттик жана лицензиясы бар жеке тейлөөчүлөр көрсөтөт. Жеке кызматтар акы төлөнөт; диагностика, иммунобиологиялык каражаттар жана тизмеге кирген жаныбар ооруларынын алдын алуу мамлекеттик бюджеттен каржыланышы мүмкүн. Бул үй жаныбарларын дарылоонун баары акысыз дегенди билдирбейт. 2025-жылы Душанбеде жаңы мамлекеттик ветеринардык клиника ачылган, бирок баалар, күтүү мөөнөттөрү жана кызматтардын камтуусу боюнча өлкө боюнча ишенимдүү маалымат жок. Шаардагы мүмкүнчүлүк көп айыл жергесине караганда жакшыраак болушу ыктымал, ошондуктан кызматка таянардан мурда тейлөөчүнү, бааны жана дарылоонун бар-жогун тактаңыз. Душанбеде кошумча жергиликтүү эрежелер бар. Иттер менен мышыктарды мекемелерде, короолордо же калк жыш жашаган турак үйлөрдө кароосуз калтырууга болбойт. Ит маданий же эс алуу паркына ооздуксуз кире албайт. Ветеринардык документсиз жаныбарды сатуу, сатып алуу, шаарга алып келүү же өткөрүп берүү Административдик кодекстин 276-беренеси боюнча айыпка алып келиши мүмкүн: жеке адамдарга 1ден 3кө чейин эсептик бирдик, ал эми ден соолукка же мүлккө зыян келсе 10дон 20га чейин эсептик бирдик. 277-берене боюнча жаныбарга ырайымсыз мамиле кылуу 3төн 5ке чейин, квалификацияланган учурларда 5тен 10го чейин эсептик бирдик айыпка алып келиши мүмкүн. Сомониге так которууну учурдагы эсептик бирдик боюнча текшерүү керек; Душанбе эрежелерин өлкөнүн бардык жеринде бирдей колдонулат деп эсептөөгө болбойт. Бийлик кароосуз жаныбарларды алдын ала пландалган же өтүнүч боюнча кармоо, жеке адамдарга же уюмдарга өткөрүп берүү, баш калкалоочу жайга жайгаштыруу же стерилдеп, ит же мышык табылган жерге кайра кайтаруу аркылуу жөнгө салышы мүмкүн. Жеке адамдар кароосуз жаныбарлардын санын өз алдынча жөнгө сала албайт. Баш калкалоочу жай мамлекеттик же жеке болушу мүмкүн; келишим боюнча ветеринардык жардам, башка кызматтар жана убактылуу кармоо сунушталышы мүмкүн. Душанбе жаныбарлар баш калкалоочу жайы — иштеп жаткан жеке мүмкүнчүлүк, бирок жаныбар алып баруудан мурда анын сыйымдуулугун жана кабыл алуу шарттарын тактаңыз. Табылган жаныбар тууралуу үч күндүн ичинде полицияга же компетенттүү органга билдирүүгө болот. Тапкан адам убактылуу карай алат, бирок ээси аныкталганда жаныбар кайтарылууга тийиш. Алты ай ичинде ээси кайрылбаса, Жарандык кодекске ылайык менчик укугу тапкан адамга өтүшү мүмкүн; бул жаныбарды өлтүрүүгө, жашырууга же мыйзамсыз кармоого негиз бербейт. Аба каттамы менен жүрүүдө Somon Air билет сатып алуудан мурда жаныбарды каттоону талап кылат. Көрсөтүлгөн документтерге ветеринардык паспорт, мамлекеттик ден соолук күбөлүгү, асыл тукумдук баалуулук күбөлүгү жана колдонулса импорт уруксаты кирет. Текшерүү учуудан беш күндөн эрте эмес жүргүзүлүшү керек, ал эми акыркы кутурмага каршы эмдөө учууга 2–12 ай калганда жасалган болууга тийиш. Көтөргүчү менен кошо 5 кгга чейинки бир ит же мышык өлчөмү 32 × 43 × 20 смден чоң эмес көтөргүчтө салондо уча алат. Көтөргүчү менен 5–50 кг болгон жаныбарлар өлчөмү 120 × 80 × 80 смден чоң эмес көтөргүч менен жүк бөлүгүндө ташылат; 50 кгдан ашкан жаныбарлар жүк ташуу жана аба жүк баракчасы аркылуу жөнөтүлүшү керек. Ташуу акы төлөнөт жана каттамга жараша ашыкча жүк тарифинин эки эсесин түзөт. Окутуу күбөлүгү, ооздугу жана боосу бар жардамчы ит салондо бул төлөмсүз уча алат. Авиакомпаниянын жана баруучу өлкөнүн талаптары да колдонулат. Кутурма коомдук саламаттык үчүн маанилүү, анткени кароосуз иттер жана зооноздук коркунуч бар. Дүйнөлүк жаныбарлар саламаттыгы уюмунун (WOAH) аймактык отчетунда 2019-жылдын алгачкы тогуз айында жаныбарларда кутурманын 37 учуру, 2020-жылдын ошол мезгилинде 29 учур катталган. Кутурмага каршы улуттук көзөмөл пландоосу бар; 2026-жылдагы мамлекеттик сатып алуу жазмаларында кутурмага каршы вакцинанын 100,000 дозасы көрсөтүлгөн. Бул сандар жеке үй жаныбарларынын баарына акысыз эмдөө укугу бар экенин билдирбейт. Үй жаныбарын сатып алардан, өткөрүп берерден, аны менен жол жүрөрдөн же башкага берерден мурда учурдагы ветеринардык документтерди, жооптуу жергиликтүү органды, тейлөөчүнүн шарттарын жана конкреттүү сапардын талаптарын текшериңиз.
Тажикстандагы үй жаныбарлары
Тажикстанда үй жаныбарларын кармоо ветеринардык, коомдук саламаттык жана жаныбарлардын жыргалчылыгы боюнча эрежелер менен жөнгө салынат. Жаныбарды сатып алуу, өткөрүп берүү, ташуу же алып кирүү үчүн ветеринардык паспорт, жеке идентификация жана ветеринардык күбөлүктөр талап кылынышы мүмкүн. Талаптар, кызматтар жана аткарылышы улуттук эрежелер менен жергиликтүү тажрыйбанын ортосунда айырмаланат, айрыкча Душанбе шаарында.
VivAVia can make mistakes. Check important information.